Quyết liệt chống hàng giả, hàng nhái

Tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5-5-2026, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu mở đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ từ ngày 7 đến 30-5. Trong đó, số vụ việc vi phạm được phát hiện, xử lý trong tháng 5 tăng tối thiểu 20% so với cùng kỳ năm trước.

Hàng giả bủa vây thị trường

Từ ngày 7-5 đến 13-5, lực lượng quản lý thị trường (QLTT) Hà Nội đã kiểm tra và phát hiện nhiều vụ việc kinh doanh hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp, có dấu hiệu giả mạo các nhãn hiệu đang được bảo hộ tại Việt Nam như: Nike, Adidas, Puma, Louis Vuitton, Hermes, Vespa…

Từ thông tin thu thập được trên môi trường mạng, lực lượng QLTT kiểm tra đột xuất cửa hàng tại số 475 Phúc Diễn, phường Xuân Phương, TP Hà Nội, do ông Phạm Thanh Tuấn làm chủ kinh doanh. Kết quả: cơ sở không đăng ký kinh doanh, có dấu hiệu sử dụng mạng xã hội để đăng tải, giới thiệu và kinh doanh hàng hóa giả mạo nhãn hiệu. Lực lượng chức năng đã tạm giữ 16.760 sản phẩm là các mặt hàng thời trang thể thao.

Chỉ sau 1 tuần triển khai Công điện số 38, Chi cục QLTT Gia Lai thông tin lực lượng chức năng đã phát hiện và xử lý 8 vụ vi phạm về giả mạo nhãn hiệu. Trong đó, đáng chú ý có 2 vụ việc có dấu hiệu tội phạm đã được chuyển sang cơ quan điều tra để xử lý hình sự. Tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính là hơn 89,25 triệu đồng, trị giá tang vật vi phạm bị thu giữ lên tới hơn 3,48 tỉ đồng. Ngoài ra, cơ quan chức năng đang tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để xử lý 5 vụ việc khác với dự kiến mức phạt gần 100 triệu đồng.

Lực lượng chức năng kiểm tra một kho hàng có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu thời trang nổi tiếng ở Hà Nội. Ảnh: LÊ THÚY

Đầu tháng 5, hàng chục cán bộ Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường - Công an TP Đà Nẵng đồng loạt kiểm tra 3 cơ sở kinh doanh có dấu hiệu vi phạm sở hữu trí tuệ trên địa bàn. Qua đó phát hiện hàng trăm sản phẩm túi xách, ví, giày dép, quần áo có dấu hiệu giả mạo nhiều thương hiệu nổi tiếng như Dior, Prada, Gucci, Burberry, Hermes… Riêng tại hộ kinh doanh STARFIELD (phường Hải Châu), công an thu giữ 378 sản phẩm, giá trị ước tính hơn 300 triệu đồng. Chủ các cơ sở chưa xuất trình được hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc hợp pháp của hàng hóa.

Ông Phạm Ngọc Sơn, Chi cục trưởng Chi cục QLTT (Sở Công Thương TP Đà Nẵng), cho biết trong năm 2025, đơn vị đã kiểm tra, xử lý 177 vụ vi phạm liên quan hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; xử phạt hành chính gần 3 tỉ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm hơn 2,46 tỉ đồng. "Từ đầu năm 2026 đến nay, lực lượng chức năng tiếp tục kiểm tra, xử lý 142 vụ; xử phạt hơn 2,18 tỉ đồng, trị giá hàng hóa vi phạm hơn 1,36 tỉ đồng" - ông Sơn thông tin.

Nhiều "chiêu trò" đối phó

Thông qua công tác quản lý địa bàn, ngày 14-5, Đội QLTT số 4 (Chi cục QLTT TP HCM) kiểm tra đột xuất các quầy bán đồng hồ, túi xách có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu tại Trung tâm Thương mại Saigon Square và Chợ Bến Thành. Ngay khi các đoàn kiểm tra xuất hiện, hệ thống loa nội bộ và bộ đàm tại Trung tâm Thương mại Saigon Square lập tức được kích hoạt để cảnh báo, nhiều gian hàng nhanh chóng đóng cửa nhằm né tránh kiểm tra của lực lượng chức năng. Dù vậy, Đội QLTT số 4 cũng phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh đồng hồ, mắt kính, túi xách, vali... có dấu hiệu vi phạm về hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của các thương hiệu nổi tiếng được bảo hộ tại Việt Nam. Tại chợ Bến Thành, đoàn kiểm tra đã lập biên bản và thu giữ hàng trăm sản phẩm đồng hồ, túi xách, mắt kính có dấu hiệu giả nhãn hiệu.

Cùng thời điểm, Đội QLTT số 18 (Chi cục QLTT TP HCM) cũng đã kiểm tra 16 hộ kinh doanh mặt hàng thời trang quần áo, giày dép, mắt kính trên địa bàn. Qua đó, tạm giữ 405 đơn vị sản phẩm thời trang giả mạo các nhãn hiệu GUCCI, Ray-Ban, Adidas.

Trong đợt kiểm tra trên, Đội QLTT số 4 xử lý 49 vụ việc với nhiều hành vi vi phạm như kinh doanh sản phẩm không rõ xuất xứ, giả mạo nhãn hiệu; tổng số tiền xử phạt vi phạm hành chính hơn 500 triệu đồng.

Siết quản lý hàng hóa trên sàn

Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thương mại điện tử (TMĐT) do Bộ Công Thương xây dựng đang đề xuất nhiều quy định mới nhằm siết chặt hoạt động của các nền tảng TMĐT, trong đó đáng chú ý là yêu cầu kiểm duyệt thông tin hàng hóa trước khi cho phép hiển thị trên sàn. Bên cạnh đó, các sàn phải xác thực người bán nước ngoài bằng hộ chiếu hoặc giấy tờ pháp lý tương đương; đồng thời công khai tên, mã số thuế và địa chỉ của người bán để tăng tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh trực tuyến. Quy định này được đưa ra trong bối cảnh hàng giả trên TMĐT đang ngày càng diễn ra phức tạp.

Đơn cử, hồi giữa năm 2025, Công an TP HCM đã bắt giữ một đường dây sản xuất 220.000 chai dầu nhớt giả các thương hiệu nổi tiếng như Castrol, Motul, Honda, Yamaha và tiêu thụ trót lọt trên các sàn Shopee, Lazada. Loại nhớt này được bán với "giá khuyến mãi" chỉ bằng 50% nhớt thật nên lừa được nhiều người mua.

Bà Lê Thị Hường Mai - quyền Trưởng Phòng Pháp chế, Chi cục QLTT TP HCM - cho biết đặc thù của kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử là tính ẩn danh, người bán hàng không cần cung cấp thông tin về nhân thân và cơ sở chứa trữ hàng hóa. Điều đó dẫn đến khó khăn trong việc theo dõi, truy vết, tiếp cận của lực lượng chức năng. Chi cục QLTT TP HCM thường xuyên chỉ đạo các đội QLTT tăng cường công tác giám sát, thanh tra, kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm các sai phạm, nhất là những sai phạm có tính phổ biến trong sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ.