1 hour ago
4
Lấy bối cảnh Trạm vũ trụ Quốc tế, tiểu thuyết Quỹ Đạo của Samantha Harvey đưa người đọc bay vào không gian cùng sáu phi hành gia với những trải nghiệm lạ lùng: ăn đồ khô liên tục, lơ lửng trong môi trường phi trọng lực, đi bộ ngoài vũ trụ, chứng kiến bình minh và hoàng hôn nối tiếp nhau vụt qua trước mắt. Kể từ khi xa rời Trái Đất, chưa bao giờ con người cảm nhận được sự mỏng manh và nhỏ bé của mình rõ ràng đến thế.
Trong bối cảnh cô lập, tách biệt ấy, chính những phi hành gia lại tìm thấy những suy tư về nỗi đau xót chia ly, nỗi cô đơn tột cùng và khao khát được kết nối, sẻ chia hay tình yêu tha thiết với hành tinh này.
Tiểu thuyết Quỹ Đạo của Samantha Harvey chứa đựng cả cái trác tuyệt lẫn cái nhỏ nhặt mong manh của đời người, một hành trình mơ hồ, lấp lánh mà không cần bất kỳ sự xung đột kịch tính nào.
Là nhà văn người Anh duy nhất góp mặt trong danh sách đề cử Booker năm 2024, Samantha Harvey (sinh năm 1975) đã trở thành người phụ nữ đầu tiên giành giải kể từ năm 2019 với cuốn Quỹ Đạo.
Dù Quỹ Đạo lấy bối cảnh tại Trạm không gian Quốc tế - một không gian đậm màu sắc công nghệ, nhưng tác giả Harvey lại có đời sống cá nhân khá tách biệt với thế giới số. Bà không sử dụng mạng xã hội và thậm chí cũng không sử dụng điện thoại di động.
Tác giả Samantha Harvey ở lễ trao giải Booker 2024. Ảnh: The Guardian.
Phần lớn cuốn Quỹ Đạo được Samantha Harvey viết trong thời kỳ phong tỏa vì đại dịch COVID-19. Khi ấy, bà dành hàng giờ theo dõi những đoạn phát trực tiếp từ Trạm Vũ trụ Quốc tế.
Trong một cuộc phỏng vấn với chương trình Front Row của BBC Radio 4, Harvey chia sẻ: “Tôi luôn mở những hình ảnh về Trái Đất nhìn từ quỹ đạo thấp ngay trên màn hình máy tính trong lúc viết. Đó là điểm quy chiếu quan trọng nhất đối với tôi. Thật kỳ lạ và tuyệt vời khi ngày nào tôi cũng được nhìn thấy điều đó, trong khi đồng thời lại đang viết về sáu con người bị mắc kẹt trong một không gian chật hẹp.
Tôi cảm thấy có một sự tương đồng nào đó giữa hoàn cảnh ấy và trải nghiệm phong tỏa của chúng ta. Cảm giác không thể tránh khỏi sự hiện diện của nhau, nhưng cũng không thể chạm tới những người khác”.
Samantha Harvey đã viết được vài nghìn từ đầu tiên của Quỹ Đạo trước khi lệnh phong tỏa vì COVID-19 được ban hành. Tuy nhiên, sau đó bà rơi vào khủng hoảng niềm tin đối với chính dự án này. Harvey cảm thấy mình không đủ tư cách để viết về không gian.
Đó là một trải nghiệm mà bà chưa từng và có lẽ sẽ không bao giờ thực sự chạm tới, trong khi đã có những phi hành gia từng sống ngoài quỹ đạo viết về nó một cách chân thực và rõ ràng hơn. Cảm giác như đang “xâm phạm” vào một thế giới không thuộc về mình khiến bà quyết định gác lại bản thảo.
Nhưng rồi, khi quay trở lại những trang viết ban đầu, Harvey nhận ra trong đó vẫn tồn tại một nguồn năng lượng và nhịp điệu đặc biệt mà bà lập tức cảm thấy gắn kết. Chính cảm giác ấy đã khiến bà tiếp tục theo đuổi cuốn tiểu thuyết, với suy nghĩ rằng điều duy nhất bà cần làm là viết nó theo cách tốt nhất có thể.
Tiểu thuyết Quỹ Đạo ngắn nhưng đầy mê hoặc. Từ sự chật chội ngột ngạt bên trong khoang tàu đến khoảng vô tận của vũ trụ, từ những miền ký ức riêng tư đến sự tập trung tuyệt đối vào nhiệm vụ, từ những suy tư siêu hình cho tới vẻ đẹp choáng ngợp của tự nhiên, Quỹ Đạo hiện lên như một bức thư tình gửi tới hành tinh này, đồng thời là lời khẳng định sâu sắc về giá trị cá nhân lẫn tính cộng đồng của con người.
