Quan chức EU: Người di cư tràn vào Ceuta không thể tự do đến châu Âu

Quan chức EU khẳng định vùng Ceuta không được áp dụng đầy đủ quy chế đi lại tự do Schengen, người di cư tràn vào đây không thể đến lục địa châu Âu mà không trải qua quy trình kiểm tra.

Euronews ngày 31/7 dẫn lời quan chức cấp cao Ủy ban châu Âu (EC) cho biết đến nay chưa ghi nhận trường hợp người di cư nào rời Ceuta để tiếp tục di chuyển sang các nước châu Âu khác.

Quan chức này bác bỏ lo ngại rằng những người vượt biên vào Ceuta và Melilla, hai vùng lãnh thổ của Tây Ban Nha tại Bắc Phi, có thể nhanh chóng đi lại tự do trên lục địa châu Âu. Ông lưu ý mọi trường hợp nhập cảnh trái phép sẽ không thể lên phà hoặc máy bay đến đất liền châu Âu nếu chưa hoàn tất các thủ tục xác minh danh tính.

"Cơ chế kiểm tra người xuất cảnh vẫn được áp dụng cho Ceuta và Melilla. Hai vùng lãnh thổ này được xem là biên giới bên ngoài của EU", quan chức này cho biết.

Người di cư vượt biên từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha hôm 30/7. Ảnh: AP

Quy định đi lại tự do của Schengen chỉ áp dụng đối với công dân EU, người có giấy phép cư trú hợp lệ, những người đáp ứng điều kiện nhập cảnh hợp pháp hoặc được hưởng quy chế bảo hộ quốc tế. Morocco được EU xếp vào nhóm "quốc gia xuất xứ an toàn", khiến công dân nước này về nguyên tắc không đủ điều kiện hưởng quy chế bảo hộ.

Đối với người xin tị nạn, Tây Ban Nha có thể áp dụng thủ tục xét duyệt nhanh được triển khai từ tháng 6. Trong thời gian chờ xử lý hồ sơ, họ không được phép rời khỏi Tây Ban Nha và có thể bị đưa trở lại nếu bị phát hiện tại quốc gia thành viên EU khác.

Tuyên bố được đưa ra sau khi khoảng 60.000 người di cư từ Morocco tràn vào Ceuta trong vài ngày, đánh dấu làn sóng di cư bất hợp pháp lớn nhất từng được ghi nhận trên lãnh thổ Liên minh châu Âu (EU). Khoảng 48.300 người di cư đã quay trở lại Morocco tính đến 18h (23h giờ Hà Nội) ngày 31/7.

Ceuta, ngăn cách với Morocco bằng hàng rào biên giới cao 10 mét, nhưng người di cư từ Morocco có thể bơi trên biển, vòng qua hàng rào này để đặt chân lên bãi biển Tarajal thuộc Ceuta.

Vị trí các vùng lãnh thổ Ceuta, Melilla của Tây Ban Nha. Đồ họa: Open Society Foundation

Italy, Phần Lan và Đan Mạch đã kêu gọi xem xét đình chỉ Tây Ban Nha khỏi hiệp ước đi lại tự do Schengen vì không bảo vệ hiệu quả biên giới của EU. Rome sau đó đình chỉ thực thi hiệp ước đi lại tự do Schengen với riêng Tây Ban Nha, tạm thời đóng cửa biên giới đường biển và đường hàng không với nước này.

Pháp và Anh tuyên bố sẵn sàng hỗ trợ Tây Ban Nha ứng phó làn sóng người di cư đột biến. Thủ tướng Bồ Đào Nha Luis Montenegro cho biết đang cân nhắc tăng cường kiểm tra biên giới, song chưa thấy cần thiết phải đình chỉ Tây Ban Nha khỏi khu vực Schengen.

Giới chức EC đang theo dõi sát diễn biến và duy trì liên lạc với cả Tây Ban Nha lẫn Morocco. Khoảng 20-30 nhân viên Cơ quan Bảo vệ biên giới và bờ biển châu Âu (Frontex) đã được triển khai đến Ceuta để hỗ trợ hoạt động kiểm tra biên giới thông thường, song Madrid chưa đề nghị tăng cường lực lượng.

EC cũng đã ghi nhận các nỗ lực từ Morocco siết kiểm soát dòng thác di cư, bao gồm hủy các tuyến tàu hỏa và xe buýt đến khu vực phía bắc nhằm ngăn thêm người di cư tìm cách tới Ceuta. Brussels và Rabat đang thảo luận tăng cường hợp tác chống các mạng lưới đưa người vượt biên và nâng cao năng lực quản lý biên giới.

Thanh Danh (Theo Euronews, Anadolu, AFP)