
Ảnh minh họa: watoday.com.au
Các nhà khoa học Úc vừa công bố phát hiện đáng chú ý về đa dạng sinh học tại các hẻm núi sâu dưới đáy đại dương ngoài khơi bờ biển Nyinggulu (Ningaloo), bang Tây Úc, trong đó có dấu vết của loài mực khổng lồ cực kỳ hiếm gặp.
Nghiên cứu do Đại học Curtin chủ trì, phối hợp với Bảo tàng Tây Úc, được thực hiện trên tàu nghiên cứu Falkor của Viện Đại dương Schmidt (Mỹ). Nhóm chuyên gia tiến hành khảo sát tại các hẻm núi ngầm Cape Range và Cloates, cách thành phố Perth khoảng 1.200km về phía bắc, thu thập hơn 1.000 mẫu vật ở độ sâu tới 4.510m.
Điểm đặc biệt của nghiên cứu là việc ứng dụng công nghệ ADN môi trường (eADN) - phương pháp phân tích vật chất di truyền sinh vật để lại trong nước biển - giúp xác định loài mà không cần quan sát trực tiếp hay đánh bắt.
Kết quả cho thấy dấu vết của mực khổng lồ xuất hiện trong 6 mẫu thử tại hai hẻm núi nói trên. Đây là loài có kích thước rất lớn, tương đương một chiếc xe buýt trường học với chiều dài khoảng 10-13m, nặng tới 275kg và sở hữu đôi mắt lớn nhất trong thế giới động vật, đường kính khoảng 30cm.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu còn phát hiện dấu vết của nhiều loài cá voi lặn sâu như cá voi nhà táng lùn (Kogia breviceps) và cá voi có mỏ Cuvier (Ziphius cavirostris).
Tổng cộng, nghiên cứu ghi nhận 226 loài thuộc 11 nhóm động vật chính, bao gồm cá biển sâu hiếm, động vật thích ty bào (như san hô, sứa), động vật da gai, mực và các loài thú biển.
Đáng chú ý, hàng chục loài trong số này chưa từng được ghi nhận tại vùng biển Tây Úc, như cá mập ngủ, cá chình không mặt hay cá rồng răng mảnh.
Theo tiến sĩ Georgia Nester, trưởng nhóm nghiên cứu, kết quả này cho thấy hiểu biết của con người về hệ sinh thái biển sâu tại Úc vẫn còn rất hạn chế. Nhiều loài được phát hiện không trùng khớp với dữ liệu hiện có, mở ra khả năng tồn tại những loài hoàn toàn mới.
Đại diện Bảo tàng Tây Úc cho biết đây là lần đầu tiên dấu vết mực khổng lồ được ghi nhận ngoài khơi bang này bằng công nghệ eADN. Trước đó, trong hơn 25 năm, khu vực này chưa từng có báo cáo hay mẫu vật liên quan đến loài này.
Các nhà khoa học nhận định công nghệ eADN sẽ đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu và bảo tồn đại dương, đặc biệt khi các hệ sinh thái biển sâu đang chịu áp lực từ biến đổi khí hậu và hoạt động khai thác tài nguyên.
Nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học chuyên ngành Environmental DNA.
