Ông Trump cân nhắc kéo dài phong tỏa các cảng Iran

Theo báo Wall Street Journal ngày 29-4, trong các cuộc họp gần đây, bao gồm phiên thảo luận tại Phòng Tình huống Nhà Trắng hai ngày trước đó, ông Trump đã lựa chọn tiếp tục gây sức ép kinh tế bằng cách ngăn chặn hoạt động vận chuyển hàng hải ra vào các cảng Iran.

Quyết định này được đưa ra sau khi ông đánh giá các phương án khác - như nối lại chiến dịch không kích hoặc rút khỏi xung đột - đều tiềm ẩn rủi ro lớn hơn.

Tuy vậy việc kéo dài phong tỏa cũng khiến cuộc xung đột tiếp tục dai dẳng, trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu leo thang và áp lực chính trị trong nước Mỹ ngày càng lớn.

Lưu lượng tàu qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới - đã giảm xuống mức thấp kỷ lục, khi chỉ có 35 tàu di chuyển qua khu vực này trong tuần qua.

Sau khi tạm thời kết thúc chiến dịch quân sự bằng lệnh ngừng bắn ngày 7-4, ông Trump nhiều lần hạ nhiệt căng thẳng, mở ra khả năng nối lại đàm phán. Tuy nhiên, ông vẫn kiên định với yêu cầu cốt lõi: Iran phải từ bỏ toàn bộ chương trình hạt nhân.

Theo giới chức Mỹ, đề xuất mới nhất của Tehran - trong đó ưu tiên mở lại eo biển Hormuz trước khi bàn sâu về hạt nhân - bị Washington đánh giá là thiếu thiện chí.

Hiện tại Nhà Trắng cho rằng chiến lược phong tỏa đang phát huy hiệu quả khi gây sức ép lớn lên nền kinh tế Iran, đặc biệt trong lĩnh vực xuất khẩu dầu. 

Một quan chức cấp cao Mỹ nhận định Tehran đang gặp khó trong việc tiêu thụ và lưu trữ dầu, đồng thời đã phát tín hiệu muốn nối lại tiếp xúc với Washington.

Ở kịch bản khác, đơn phương chấm dứt xung đột có thể giúp Mỹ và kinh tế toàn cầu nhanh chóng giảm áp lực, nhưng điều này lại trao cho Iran lợi thế trong việc định hình các điều kiện đàm phán.

Trong khi đó nối lại chiến sự có thể tiếp tục làm suy yếu Tehran, nhưng cũng có nguy cơ khiến nước này gây thêm bất ổn cho hạ tầng năng lượng vùng Vịnh, đẩy chi phí chiến tranh lên cao.

Tổng thống Trump đang nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Một số đồng minh, trong đó có thượng nghị sĩ Lindsey Graham, ủng hộ việc tiếp tục gây sức ép tối đa lên Tehran.

Tuy nhiên nhiều lãnh đạo doanh nghiệp lo ngại việc phong tỏa kéo dài hoặc đóng cửa eo biển Hormuz có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến kinh tế Mỹ và toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần.

Hiện tại tiến trình đàm phán vẫn đang rơi vào bế tắc. Iran được cho là cần thêm thời gian để tham vấn nội bộ trước khi đưa ra đề xuất mới. 

Các nhà trung gian khu vực tỏ ra hoài nghi về khả năng đạt đột phá, khi cả hai bên đều tin rằng thời gian đang đứng về phía mình.

Giới phân tích cảnh báo Tehran có thể tìm cách phá vỡ trạng thái "không chiến tranh, không thỏa thuận" hiện nay bằng việc nối lại các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng khu vực hoặc lực lượng Hải quân Mỹ.