Ở xã Củ Chi, TPHCM có anh nông dân "hô biến" loại cây từng bị ruồng rẫy thành cây "đào vàng"

Xưa kia, cây đu đủ đực luôn phải nhận một "bản án nghiệt ngã": Vừa thấy bóng dáng là nông dân chặt bỏ không thương tiếc. Thế nhưng, tại "vùng đất thép" Củ Chi, anh Hoàng Thanh Hải, xã Củ Chi, TP HCM) lội ngược dòng ngoạn mục, biến cây từng bị ruồng rẫy này thành “cây đào vàng”.

Xưa hễ cứ thấy cây đu đủ ra hoa đực là chặt bỏ

"Nuôi cô dâu, ai lại đi nuôi... rể bám?" Đó là câu cửa miệng vui tai nhưng đầy thực tế của các lão nông miền Tây khi nói về lý do tại sao vừa thấy bóng dáng những chùm hoa đu đủ đực dài ngoằng là họ liền vác dao... chặt bỏ cây không thương tiếc:

Bản án "vô sinh" về quả: Hoa đu đủ đực mọc thành từng chùm rất dài, phân nhánh nhiều, cuống hoa mảnh khảnh.

Về mặt sinh học, loại hoa này chỉ có nhị đực mang phấn chứa đầy ở họng hoa, hoàn toàn không có nhụy cái và bầu noãn. Do không có bộ phận cái, hoa đực chỉ nở rồi rụng, cây gần như trống trơn, không thể cho quả thương phẩm.

Một số ít cây đực có thể biến tính do thời tiết để đậu vài quả, nhưng quả này thường dáng dài dị dạng, xơ cứng, ít ruột và không có giá trị kinh tế.

Cây đu đủ đực ra bông. Ảnh: T.Đ

Kẻ ăn bám hút cạn tài nguyên: Đu đủ là loại cây ăn bạo, đòi hỏi lượng dinh dưỡng, nước và ánh sáng rất lớn để nuôi thân và thúc quả.

Nếu giữ lại cây đực trong vườn quả, chúng sẽ cạnh tranh trực tiếp nguồn phân bón và diện tích đất với các cây cái hoặc cây lưỡng tính xung quanh, làm suy giảm năng suất toàn vườn.

Thời đại không cần "chồng": Hầu hết các giống đu đủ thương phẩm hiện đại đều cho tỷ lệ cây lưỡng tính (tự thụ phấn) rất cao.

Do đó, việc giữ lại cây đực để thụ phấn chéo là không còn cần thiết. Nhà vườn thường thanh lọc toàn bộ cây đực để dồn tài nguyên nuôi những cây hái ra tiền.

Trồng cây đu đủ đực, lội ngược dòng: Biến "phế phẩm" thành "thần dược"

Khi người người nhà nhà tìm cách tiêu diệt cây đu đủ đực, thì khoảng 1 năm nay, trên vùng đất thép Củ Chi (TP HCM), anh Hoàng Thanh Hải – Giám đốc HTX Rau an toàn Hải Nông Củ Chi (xã Củ Chi, TP HCM) lại mở ra một lối đi riêng khi sở hữu hơn 1ha trồng thuần đu đủ đực chỉ để... lấy bông.

Từ xa xưa, hoa đu đủ đực đã được ví như một loại “thần dược” nhờ đặc tính hỗ trợ điều trị nhiều loại bệnh. Nhìn thấy tiềm năng từ loại hoa này, anh Hải đã dấn thân vào mô hình canh tác đầy mới mẻ nhưng cực kỳ hiệu quả.

Anh Hoàng Thanh Hải thu hoạch hoa đu đủ đực. Ảnh: T.Đ

Anh Hải chia sẻ, xét về kỹ thuật trồng, đu đủ cái lấy trái và đu đủ đực lấy bông có quy trình tương tự nhau. Tuy nhiên, cây đu đủ đực lại sở hữu một điểm cộng vượt trội:

Kháng bệnh cực tốt: Trong khi đu đủ cái rất hay bị rầy, rệp phá hoại khiến nhà vườn phải dùng nhiều thuốc bảo vệ thực vật.

Tiết kiệm chi phí: Cây đu đủ đực lại có sức đề kháng tự nhiên rất cao, ít sinh bệnh nên hầu như không cần phun xịt thuốc. Điều này không chỉ giúp giảm chi phí đầu vào mà còn đảm bảo nguồn dược liệu sạch, an toàn cho người tiêu dùng.

Năng suất ấn tượng: Với mật độ 3.000 cây/ha, cây đu đủ đực phát triển rất nhanh, chỉ trồng khoảng 4 tháng là bắt đầu cho thu hoạch bông. Đều đặn mỗi sáng sớm, anh Hải lại ra vườn thu hoạch khoảng 30kg bông tươi. Trung bình, mỗi cây cho thu hoạch khoảng 200g bông/ngày. Chu kỳ khai thác của cây kéo dài hơn 1 năm, sau đó cây sẽ già cỗi và được trồng thay thế bằng lứa mới.

"Chế biến sâu" – Nâng tầm giá trị bông đu đủ

Không dừng lại ở việc bán hoa tươi thô, anh Hải đã chủ động đầu tư công nghệ để chế biến sâu các loại sản phẩm, nhằm tối ưu hóa giá trị kinh tế của loại "thần dược" này.

Hiện: Bông đu đủ tươi: Có giá giao động 80.000 - 100.000 đồng/kg; Bông đu đủ ngâm mật ong: Giá 100.000 đồng/hũ (500ml) và 200.000 đồng/hũ (1 lít); Bông đu đủ sấy lạnh: Giá 150.000 đồng/bịch (300g), tương đương khoảng 500.000 đồng/kg; Trà túi lọc 4 thành phần: Giá 150.000 đồng/hộp (25 túi/hộp).

Bên cạnh đó, anh Hải cho biết, đang nghiên cứu tận dụng cả lá hoa đu đủ đực phơi khô để làm sản phẩm dược liệu hỗ trợ hệ hô hấp và tiêu hóa, dự kiến dùng làm quà biếu tặng để tri ân khách hàng.

Hoa đu đủ đực tươi được sấy lạnh. Ảnh: T.Đ

Y học cổ truyền và các nghiên cứu hiện đại đều công nhận bông đu đủ đực có tác dụng rất tốt trong việc điều trị ho, viêm phế quản, hen suyễn và cảm lạnh. Thậm chí, nhiều phát hiện khoa học còn chỉ ra giá trị y học của loại hoa này trong việc chống lại và phòng ngừa ung thư.

Tuy nhiên, dù là "thần dược", người tiêu dùng cũng cần lưu ý không nên sử dụng quá nhiều hoa đu đủ nói chung và hoa đu đủ đực ngâm mật ong nói riêng. Việc lạm dụng có thể dẫn đến các tác dụng phụ không mong muốn như nguy cơ bị đau bụng, tiêu chảy hoặc buồn nôn.

Đắt - Độc - Lạ Xem thêm