
Các em nhỏ sinh hoạt tại Ô Cửa Sách dưới sự hướng dẫn của cô giáo Vũ Thanh Tâm và các đồng sự
Và đã có những đứa trẻ có sách được xuất bản khi mới chỉ là học sinh tiểu học. Người đứng sau hành trình ấy là chị Vũ Thị Thanh Tâm (40 tuổi, cư dân Đà Lạt), người cùng trẻ nhỏ vẽ những giấc mơ trong vắt.
Những đứa trẻ sáng tạo
Nằm lọt thỏm giữa màu xanh của rừng thông Đà Lạt có một căn nhà tập thể cũ, đấy là không gian của Ô Cửa Sách. Nếu tìm đến vào cuối tuần, bạn sẽ thấy một sự "lộn xộn" đầy sức sống. Giữa mùi nhựa thông và cái se lạnh của phố núi có tiếng trẻ chí chóe về một nhân vật trong truyện, tiếng bút vẽ sột soạt trên giấy và tiếng cười giòn tan.
Chị Tâm có sự thấu hiểu và khả năng thu hút trẻ em của một cựu giáo viên chuyên văn (Trường phổ thông Năng khiếu TP.HCM). Chị chấp nhận sự ồn ào của trẻ em trong thư viện.
Chị bảo nhiều người cứ nghĩ thư viện là phải yên tĩnh nhưng với chị, thư viện cho trẻ con cứ lặng lẽ quá thì tụi nhỏ sẽ chạy mất hút theo điện thoại, máy tính: "Ở Ô Cửa Sách, trẻ nhỏ được sống với sách, đi ra đi vào giữa trang sách và đời thực như có ô cửa thần kỳ của mèo máy Doraemon".
Với chị Tâm, việc đọc không thể tách rời khỏi việc sống. Trẻ em không chỉ đọc để biết mà để hiểu thế giới, rồi bước ra ngoài để chạm vào cỏ cây, hít hà không khí sau đó quay lại mặt giấy biến những xúc cảm ấy thành con chữ, thành nét vẽ.
Để các em đi được hành trình đó, chị Tâm đã thiết kế những buổi học 180 phút.
Trong quãng thời gian ấy, có khi tụi nhỏ được cô Lục Minh Thư, một chuyên gia kỹ năng sống, dắt đi bộ xuyên qua những lối mòn trong rừng thông để học cách quan sát màu sắc của vỏ cây. Có khi được cô Lưu Hiền Dung hướng dẫn trồng những mầm xanh mới và học cách yêu một cái cây từ lúc nó còn là hạt mầm.
Những trải nghiệm "chạm" vào thực tế khiến nguồn năng lượng của thư viện lúc nào cũng đầy ắp. Tụi nhỏ không coi việc đến đây là đi học mà bắt đầu sống cuộc đời của "người sáng tạo".

Các em nhỏ trải nghiệm các kỹ năng viết, vẽ và dã ngoại trong rừng - Ảnh: MAI VINH
Những cuốn sách ra đời
Nhìn những cuốn sách thuộc bộ sách "Khi trẻ là tác giả" trên kệ, ít ai biết hành trình ra đời của chúng luôn bắt đầu từ trẻ thơ và được nâng đỡ bởi những người lớn tâm huyết. Chị Tâm lật mở bộ sách "COVID trong mắt trẻ thơ", dự án đầu tiên khẳng định niềm tin của chị vào sức sáng tác của trẻ nhỏ.
Những ngày tháng cả nước gồng mình chống dịch, thư viện Ô Cửa Sách chuyển sang hoạt động online.
Những câu chuyện trong sách hình thành từ lời trò chuyện của nhiều em nhỏ tham gia các buổi đọc trực tuyến, từ Việt Nam và cả nước ngoài, trong đó có những bạn đang ở điểm cách ly, những bạn vừa mất đi ông bà mà không thể đến đưa tiễn.... Sách được minh họa bởi trẻ em Đà Lạt, sau đó lọt vào chung khảo giải thưởng Dế Mèn.
Hiện các em nhỏ ở Ô Cửa Sách đang tiến hành dự án sáng tác "Đà Lạt - Năm phường mến thương". Giữa không gian mà các em được thỏa sức sáng tạo, cô Hoàng Vũ Thu Trúc - giáo viên mỹ thuật - đang tỉ mẩn hướng dẫn các em về cách minh họa sách, cách thể hiện tính cách nhân vật, cách đưa các góc nhìn khác nhau vào tranh vẽ...
Cô Đinh Lý Đoan Thục, một kỹ thuật viên ngành in dày dạn kinh nghiệm, tính toán cách thức tổ chức bản thảo thế nào cho phù hợp, để từ những bức tranh của các em biến thành một quyển sách đạt chất lượng in ấn.
Ở đây, những người phụ nữ đã làm việc bằng một "tín ngưỡng": cảm xúc của người mẹ và niềm tin rằng tiếng nói của trẻ thơ xứng đáng được thế giới lắng nghe. Hành trình của Ô Cửa Sách không dễ dàng như một chuyến xe từ TP.HCM đến Đà Lạt.
Rời xa bục giảng của một ngôi trường danh tiếng để về Đà Lạt làm "thủ thư", chị Tâm đã đối mặt với những giai đoạn khó khăn về tài chính.
"Nhưng điều khiến tôi luôn vững lòng là các cộng sự của mình không đòi hỏi thù lao, dù có hay không vẫn kiên nhẫn ngồi bên những bản thảo còn dang dở của các em nhỏ để chỉnh sửa từng câu chữ, gợi ý từng nét vẽ. Tôi hiểu mình không làm việc một mình. Ô Cửa Sách là kết quả của rất nhiều tấm lòng", chị Tâm chia sẻ.
Ra sân chơi quốc tế
Cuối tháng 5-2026, Ô Cửa Sách sẽ mang những "đứa con" của mình đến Hội chợ sách thiếu nhi quốc tế lần đầu tiên tổ chức tại Việt Nam.
Những cuốn sách song ngữ như Họa sắc thiên nhiên - Những cánh chim rừng Bidoup hay tập thơ À ơi bản tiếng Anh đang được gấp rút hoàn thiện. "Tôi mong rằng trong vài năm tới những cuốn sách tranh do trẻ em Việt Nam sáng tác sẽ có mặt trên kệ sách của bạn bè quốc tế", chị Tâm nói.
