Nước tiểu sẫm màu có phải dấu hiệu viêm gan B?

Tôi mệt mỏi kéo dài, chán ăn, nước tiểu sẫm màu, gia đình có người mắc viêm gan B và D. Các dấu hiệu này có phải do nhiễm virus viêm gan B? (Ngọc Dung, Đồng Nai)

Trả lời:

Những triệu chứng của bạn như nước tiểu đậm màu, kèm vàng da, hay vàng mắt, có thể liên quan đến tăng bilirubin máu. Bilirubin (sắc tố vàng sinh ra do sự phân hủy hồng cầu cũ) cao, một phần được đào thải qua đường tiểu, làm nước tiểu sẫm màu. Tình trạng này có thể xảy ra do các bệnh viêm gan, tổn thương gan hoặc bệnh lý về mật tụy khác. Tuy nhiên, chỉ dựa vào triệu chứng này chưa đủ khẳng định người bệnh mắc viêm gan B hay bệnh lý về gan mật.

HBV lây truyền chủ yếu qua đường máu, quan hệ tình dục và từ mẹ sang con. Trong sinh hoạt hàng ngày, HBV không lây qua tiếp xúc thông thường như ăn uống, ôm, bắt tay hoặc dùng chung dụng cụ ăn uống. Tuy nhiên, không nên dùng chung các vật dụng cá nhân có khả năng dính máu như bàn chải đánh răng, dao cạo râu; đồng thời cần che phủ các vết thương hở và thực hiện các biện pháp phòng lây nhiễm phù hợp.

Bác sĩ Mai tư vấn cho người bệnh. Ảnh minh họa: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Viêm gan D (HDV) có điểm đặc biệt là chỉ có thể nhiễm ở người có HBV, bởi HDV cần protein bề mặt của HBV để phát triển. Vì vậy, người đã nhiễm HBV có thể đồng nhiễm hoặc bội nhiễm HDV. Trường hợp gia đình có người mắc cả viêm gan B và D, bạn cần tầm soát HBV, và nếu HBsAg dương tính thì nên xét nghiệm viêm gan D để xác định có kèm nhiễm viêm gan D hay không.

Không phải tất cả người nhiễm HBV đều phải điều trị bằng thuốc kháng virus. Phác đồ điều trị phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, mức độ tổn thương gan, tải lượng virus, men gan và các yếu tố nguy cơ khác đi kèm.

Người trưởng thành có hệ miễn dịch bình thường, khi mắc viêm gan B cấp, phần lớn có thể tự loại bỏ virus và hồi phục, chỉ một tỷ lệ nhỏ tiến triển thành nhiễm HBV mạn tính. Ngược lại, trẻ bị lây truyền HBV từ mẹ sang con trong giai đoạn sơ sinh, đa số sẽ chuyển thành nhiễm HBV mạn tính. Do đó, nên chủ động ngăn ngừa lây truyền từ mẹ sang con từ khi mang thai.

Ở người viêm gan B mạn tính, điều trị bằng thuốc kháng virus trong thời gian dài giúp kiểm soát virus, hạn chế tổn thương gan và giảm nguy cơ xơ gan, ung thư gan. Khả năng virus viêm gan B tự biến mất hoàn toàn trong thời gian ngắn ở người bệnh mạn tính thấp.

Các thuốc kháng virus hiện nay chủ yếu có tác dụng ức chế sự nhân lên của HBV, hỗ trợ giảm viêm và tổn thương gan, giảm nguy cơ tiến triển thành xơ gan và ung thư gan. Tuy nhiên, thuốc không phải lúc nào cũng loại bỏ hoàn toàn virus khỏi cơ thể.

Người bệnh cần uống thuốc đúng chỉ định, không tự ý ngưng thuốc dù sức khỏe đã ổn định. Bởi ngừng thuốc đột ngột có thể khiến virus tái hoạt động, làm men gan tăng cao, gây tổn thương gan cấp...

Thời gian điều trị cụ thể cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá dựa trên tình trạng của từng người. Bên cạnh việc dùng thuốc để kiểm soát HBV, người bệnh cũng cần hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, kiểm soát đường huyết và mỡ máu, đồng thời tái khám, xét nghiệm cũng như tầm soát ung thư gan định kỳ theo hướng dẫn.

Nếu gia đình có người mắc viêm gan virus B và D, bạn thuộc nhóm nguy cơ cao nhiễm HBV, cần đi khám để làm xét nghiệm kiểm tra. Phát hiện nhiễm virus, điều trị và theo dõi đúng cách có thể giúp kiểm soát bệnh, bảo vệ chức năng gan và giảm đáng kể nguy cơ biến chứng lâu dài.

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Mai
Đơn vị Nội Tiêu hóa - Gan Mật
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Độc giả đặt câu hỏi về bệnh tiêu hóa tại đây để bác sĩ giải đáp