Những quyết sách nâng ngay 'chỉ số hạnh phúc'

Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang nhiều lần nói "không phải ngẫu nhiên" khi TP chọn những khu đất "vàng" để làm công viên, trường học hay không gian văn hóa. 

Lợi ích của người dân được đặt ở vị trí trung tâm, như cách người đứng đầu Đảng bộ TP.HCM nhiều lần nhấn mạnh mục tiêu phải làm cho dân thấy được và hưởng được ngay, chứ không chỉ dừng lại ở những mục tiêu dài hạn.

Chính sách đi thẳng vào đời sống người dân

Đầu tháng 4-2026, tại Hội nghị Thành ủy, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang yêu cầu trong năm 2026 gần 15 triệu người dân TP.HCM phải được khám, tầm soát sức khỏe ít nhất một lần, không chia giai đoạn. 

Đây không chỉ là một chỉ tiêu kỹ thuật của ngành y tế, mà là một thông điệp chính sách: chuyển từ tư duy chữa bệnh sang chăm sóc sức khỏe chủ động, đúng tinh thần của Bộ Chính trị trong nghị quyết 72 về nâng cao sức khỏe nhân dân. 

"Với tiềm lực, cơ sở y tế của TP mà không làm được việc này là chưa ổn. Phải làm được" - Bí thư Thành ủy nói thẳng, yêu cầu trong vòng hai tuần phải có kế hoạch cụ thể.

Một chiến dịch khám sức khỏe quy mô lớn đã được triển khai đồng loạt. Ngày 17-4 gần 30.000 người dân đã được khám miễn phí ngay tại địa bàn cư trú, với sự tham gia của hơn 100 bệnh viện và trung tâm y tế. 

Con số đáng chú ý không chỉ là lượng người tham gia, mà là 64,3% trong số đó phát hiện có vấn đề sức khỏe. Hơn 10.000 trường hợp cần theo dõi tại tuyến cơ sở, hơn 8.000 trường hợp được chuyển khám chuyên sâu. Chính sách mới đã chạm đúng vào nhu cầu thực tế.

Không dừng ở y tế, TP.HCM tiếp tục có chủ trương miễn phí xe buýt cho người dân, với kinh phí dự kiến khoảng 7.000 tỉ đồng, vừa hỗ trợ tài chính vừa là "đòn bẩy" để thay đổi thói quen đi lại. 

Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu phải tổ chức lại mạng lưới xe buýt theo hướng đúng giờ hơn, văn minh hơn, và đặc biệt là tăng nhanh số lượng xe buýt điện. Tiếp đó là chủ trương miễn phí hạ tầng cảng biển: quyết định mang tính chia sẻ trong bối cảnh chi phí logistics tăng cao. Khi chi phí đầu vào của doanh nghiệp giảm, áp lực giá cả hàng hóa cũng sẽ giảm theo, và người hưởng lợi cuối cùng vẫn là người dân.

Các chính sách này không tách rời nhau mà tạo thành một chuỗi liên kết nhằm nâng cao "chỉ số hạnh phúc" của người dân... Đó là cách TP.HCM đưa các chủ trương lớn của Trung ương thành những lợi ích cụ thể, đo đếm được trong đời sống hằng ngày.

Từ đất "vàng" thành không gian sống cho cộng đồng

Nếu các chính sách an sinh mang lại lợi ích trực tiếp, các công trình công cộng lại tạo ra những thay đổi bền vững hơn trong không gian sống. TP.HCM đang hình thành một xu hướng rõ ràng: ưu tiên sử dụng đất công cho giáo dục, y tế và đặc biệt là mảng xanh.

Không phải ngẫu nhiên khi TP quyết định biến khu đất số 1 Lý Thái Tổ thành công viên, đồng thời xây dựng đài tưởng niệm các nạn nhân đại dịch COVID-19. Trong phát biểu của mình, Bí thư Trần Lưu Quang nhấn mạnh sau y tế và giáo dục, ưu tiên tiếp theo là tạo mảng xanh cho người dân, bởi đây là nhu cầu "thiếu trầm trọng". 

Công viên số 1 Lý Thái Tổ, từ một khu đất để hoang trở thành một không gian xanh mang tính biểu tượng, người dân tìm đến để tưởng nhớ và cảm nhận sự hồi sinh sau đại dịch. Những giá trị ấy không thể đo bằng tiền, nhưng lại là thứ làm nên chất lượng sống của một đô thị.

Câu chuyện tương tự cũng diễn ra ở khu vực bến Nhà Rồng, với 31ha ven song ngay trung tâm. Đặt trong tầm nhìn dài hạn, đó là cách TP trả lại không gian cho cộng đồng. Trước đó, việc chuyển đổi nghĩa trang Bình Hưng Hòa thành các công trình phục vụ dân sinh là một minh chứng rõ nét cho tư duy phát triển mới. 

Ngày 20-4, Trường tiểu học Trần Đại Nghĩa đã hoàn thiện sau gần một năm thi công. Từ một "vùng đất buồn", nơi đây đang dần trở thành không gian của sự sống, của tiếng cười trẻ nhỏ. Ngôi trường với 30 phòng học khang trang mở ra một biểu tượng chuyển đổi từ quá khứ sang tương lai. 

Xây trường học tại đây không chỉ là giải bài toán quỹ đất, mà còn là thông điệp: mọi không gian, nếu được quy hoạch hợp lý, đều có thể phục vụ cuộc sống tốt đẹp hơn cho người dân.

Cùng với đó là hàng loạt công trình chỉnh trang đô thị như chợ Bến Thành, hồ Con Rùa, các tuyến đường trung tâm... hay việc biến các khu đất trống thành công viên, vườn hoa trong dịp Tết Bính Ngọ. 

Những thay đổi này có thể nhỏ lẻ nếu nhìn riêng lẻ, nhưng khi cộng lại sẽ tạo thành một diện mạo đô thị mới xanh hơn, sạch hơn, đáng sống hơn. Nhiều chuyên gia đô thị đánh giá những quyết định này đều có điểm chung là không chạy theo giá trị thương mại ngắn hạn, mà ưu tiên giá trị sử dụng lâu dài cho cộng đồng.

TP.HCM đang tiếp cận theo hướng phát triển không chỉ là tăng trưởng kinh tế, mà phải là nâng cao chất lượng sống một cách trực tiếp, hữu hình. 

Khi người dân được khám sức khỏe miễn phí, được đi xe buýt không tốn tiền, được sống trong không gian xanh hơn, học tập trong những ngôi trường tốt hơn, đó chính là lúc những quyết sách lớn thực sự đi vào cuộc sống. Và đó cũng là thước đo rõ ràng nhất cho hiệu quả của một đô thị đang chuyển mình.