Những ngọn gió hạnh phúc

20 điều nên làm khi trời nổi gió mà nhân vật chính - cậu bé tên Phong đã liệt kê ra và hành trình thực hiện 20 điều ấy đầy xúc động và can đảm. Bắt đầu từ việc cùng mẹ (một y tá) chuyển đến một Trung tâm bảo trợ xã hội ở để mẹ chăm sóc các bệnh nhi bị nhiễm chất độc da cam, Phong phải tập quen dần với những việc nên làm. Những việc ấy gắn với những lý giải tinh tế của đôi mắt và trái tim trẻ thơ trong trẻo nhưng đầy phức tạp. Từ việc lớn là chuyển nhà, đến việc cỏn con như cảm nhận vị ngọt của một viên kẹo, nói lời xin chào, ươm một hạt giống hay những việc tưởng chừng siêu thực như trở thành anh hùng, khóc, cười, nói lời tạm biệt... qua cách kể của Giai Du (25 tuổi), mượn lăng kính của một đôi mắt trẻ thơ tưởng vô lo nhưng lại nhiều suy tư, liên tưởng, ngẫm ngợi; mọi thứ lại trở nên kỳ lạ và cuốn hút vô cùng.

Điểm son của Nên làm gì khi trời nổi gió ?

Không có chi tiết huyền diệu hoặc những phép thuật, phép mầu, tác phẩm chỉ đơn giản như một cuốn nhật ký ghi lại những thay đổi đột ngột của đời sống mà một cậu bé không thể né tránh. Nhưng Giai Du đã thổi vào tác phẩm những ngọn gió lành, làm dịu mát tâm hồn trẻ thơ vốn rất nhạy cảm với những đổi thay. Tác giả vận dụng lối văn kể thuần túy, gần gũi, giản lược tối đa những rối rắm của ngôn từ. Cách Giai Du lý giải những sự việc tưởng chừng thật kinh khủng lại rất đơn giản, mà qua đó khiến người đọc giật mình bởi chứa đựng những triết lý sâu sắc, như việc giải thích cho những người bạn hiểu rằng nạn nhân của chất độc da cam không phải là "quái vật": "Dù xấu xí hay xinh đẹp, miễn làm điều gì gây hại đến người khác mà không chịu hối cải thì mới bị xem là quái vật". Suy ra, những đứa trẻ nạn nhân chất độc da cam ở Trung tâm bảo trợ xã hội với thân hình dị dạng, khi việc thở và sống một cách bình thường cũng đã khó khăn, sao có thể trở thành "quái vật" cho được. Ngược lại, như Phong cảm nhận, những người bạn ấy đều là "anh hùng": ai cũng có một trái tim, có nhịp đập như những bản nhạc với nhiều giai điệu khác nhau, tất cả đều là anh hùng.

Truyện dài thiếu nhi Nên làm gì khi trời nổi gió? của tác giả Giai Du

Ảnh: Việt Hà

Kết cấu khá đặc biệt của các chương trong tác phẩm cũng là điều khiến người đọc thích thú. Thử đọc ngược từ chương cuối trở về trước, kết quả thu được thật bất ngờ. Giai Du tiết lộ đây là cuốn sách thiếu nhi đặc biệt nhất của mình: rất ít chất liệu dân gian (vốn là sở trường của anh trong các tác phẩm trước đó như Chiều chiều quạ nói với diều, Lân tinh, Kiện trời) nhưng những câu chữ có sức nặng về mặt mỹ cảm, văn phong chững chạc, tinh thần nhân văn sâu sắc và trên hết là một thế giới quan thấm đẫm tình yêu thương của trẻ thơ. Lồng ghép khéo léo trong tác phẩm là tinh thần phản đối tội ác chiến tranh: những đứa trẻ vô tội phải sống vật vờ vì chất độc da cam khủng khiếp phủ lên đời mình. Vì chất độc ấy, Phong đã phải nói lời tạm biệt với một người bạn đầy đau xót. Đây chính là điểm son để tác phẩm vượt qua hơn 600 tác phẩm khác, giành giải nhất đầy thuyết phục.

Những ngọn gió hạnh phúc

Những ngọn gió là chất liệu đặc biệt bao trùm toàn bộ truyện dài này. Có thể gọi đó là những ngọn gió hạnh phúc mà Giai Du đã cất công thổi vào tác phẩm. Bắt đầu từ một bà mẹ rất yêu gió, gió đã đến và đồng hành suốt chặng đường đầy biến động của hai mẹ con. Trong 20 việc nên làm (có thể là suốt đời), không bao giờ vắng mặt những cơn gió.

Gió đã mang đến nhiều thứ cho một cậu bé. Gió là vĩnh cửu. Gió có khắp mọi nơi. "Mẹ tôi bảo gió là điềm lành, là hạnh phúc. Vì vậy, hạnh phúc cũng có ở mọi nơi...". Gió sẵn sàng thay mặt bạn, gửi đến người bạn yêu quý một vòng tay ôm. Gió cũng sẵn sàng an ủi khi bạn buồn. "Nỗi buồn là những ngọn đồi bốn bề thoáng đãng. Bạn leo lên những ngọn đồi, bật khóc mà không để cho ai biết, các cơn gió trên đồi sẽ xoa dịu tâm hồn bạn".

Vì vậy, vào những ngày có gió, hãy hiểu rằng: "Dù trẻ con cũng biết buồn, cũng sợ hãi, cũng sẽ khóc, nhưng giọt nước mắt của trẻ con chóng khô lắm". Không né tránh những nỗi buồn và mất mát to lớn, ngược lại, Giai Du điềm tĩnh mở ra một khung trời lớn về cuộc đời trước mắt những đứa trẻ. Ở đó, có 20 điều mà một đứa trẻ phải làm, để học cách lớn lên, cách san sẻ yêu thương, cách nhặt những viên đá nặng trong lòng mình ra, để đón gió và mỉm cười hạnh phúc.