Những chuyến tàu metro không hỏi ta đến từ đâu, chỉ đưa ta đến nơi cần đến

Ngày tuyến Metro số 1 chính thức vận hành, tôi nhìn lại quãng thời gian còn mặc áo phản quang, cầm tài liệu đào tạo đi kiểm tra từng thiết bị. Chẳng ngờ có ngày mình khoác bộ đồng phục trắng, đeo bảng tên Lý Thái Hưng - Đội phó nhà ga.

Nếu ai hỏi đó có phải là giấc mơ không, tôi sẽ mỉm cười mà gật đầu.

Hai năm. Nghe thì dài. Nhưng nhìn lại chỉ giống như một chuyến tàu lướt qua sân ga.

Ca trực sáng bắt đầu từ khi thành phố còn chưa thức hẳn. Chuyến đầu tiên lúc 5h15.

Một buổi sáng, có cô lao công chạy hớt hải về phía cổng. Tôi cầm lấy tấm vé 6.000 đồng, phụ quẹt giúp cô rồi cười: Nhanh nha cô, tàu sắp tới rồi. Cô cảm ơn rồi chạy thật nhanh. Lên cầu thang còn cầm vé vẫy vẫy ngụ ý cảm ơn tôi. Khoảnh khắc ấy chẳng có gì lớn lao. Nhưng tôi bỗng thấy vui ghê.

Có người than phiền phải quẹt vé mới qua được cổng. Tôi cười.

Nếu có ngày nào đó người ta chỉ cần bước qua là hệ thống tự hiểu mình muốn đi đâu, tự trừ đúng số tiền, có lẽ tôi cũng sẽ thấy thú vị. Nhưng hôm nay thì chưa.

Có lần, một cô tóc đã bạc, tay xách chiếc giỏ đi chợ đứng mua vé.

Tôi hỏi:

- Cô có mang căn cước không ạ?

- Có chứ con.

- Cô trên sáu mươi tuổi rồi, được miễn phí đó.

- Thôi, cô mua vé.

Tôi tưởng cô chưa nghe rõ.

- Cô được miễn phí mà, dùng Căn cước quẹt là xong hà.

Cô lắc đầu.

- Miễn phí cô cảm ơn nghe. Nhưng cô mua. Mua một vé, biết đâu thành phố tiền xây thêm một tuyến nữa.

Lần đầu tiên tôi gặp một người khách từ chối quyền lợi của mình chỉ vì muốn góp một điều rất nhỏ cho nơi mình đang sống.

Hôm ấy, tôi mang câu chuyện ấy về kể. Rồi nhận ra chữ "nghĩa tình" đôi khi chỉ đơn giản là một tấm vé 6.000 nghìn đồng.

Ở ga tôi có chị Hằng. Chị dễ cười dễ khóc. Gặp khách khó, chị nhẫn nại giải thích đến khi mọi chuyện xong xuôi. Nhưng vừa qua chuyến tàu là mắt đỏ hoe. Đứng trước tôi rồi kể.

Tôi chẳng biết an ủi.

- Thôi, không sao chị ơi.

Nhưng rồi cũng chị.

- Kệ đi hé, đâu phải ai cũng vậy đâu cưng

Nhưng chị Hằng cũng là người làm tôi học được nhiều nhất. Mấy đứa học sinh gần ga hay gom tiền mua vé, cũng thường thiếu một hai nghìn. Chị mà thấy chị lại hí húi bỏ tiền túi bù vào.

Tôi nhắc:

- Chị làm vậy hoài.

Chị cười.

- Nhưng nó có chút xíu à cưng ơi, như con chị vậy đó

- Ẻm cứ nhìn chị mắt tròn xoe vậy chị không chịu được

- Hồi nhỏ chị cũng y vậy á, có biết gì đâu

Tôi không nói nữa. Tôi chợt nhớ hồi bé mình cũng từng lục hết túi quần chỉ để đủ tiền mua một bịch xí mụi. Ừ nhỉ lúc nhỏ mình cũng như vậy mà. Có lẽ vì mình khô khan, đôi lúc tôi cũng bỏ ngõ chữ "tình".

Đợt lễ 30-4 kỷ niệm 51 năm ngày thống nhất đất nước, ga đông chưa từng thấy. Gần 13.000 lượt khách.

Tiếng loa. Tiếng cười. Tiếng bánh tàu lăn. Giữa biển người ấy, tôi nhìn thấy một người mẹ bế con đơn đùa nhau trước bảng standee.

- Hôm nay mẹ đưa con đi Metro nha.

Rồi chị nói thêm, rất tự nhiên

- Sau này con làm lái tàu chở ba mẹ đi làm nha.

Tôi bất giác mỉm cười. Ngày bé, chúng tôi mơ làm bác sĩ, thầy giáo, phi công. Bây giờ đã có những đứa trẻ mơ lái tàu Metro. Thành phố đã có thêm một giấc mơ mới.

Đầu tháng 7-2025, tôi nhận quyết định được đi học để phát triển chuyên môn về điều hành đường sắt đô thị. Thông báo nghe ngắn gọn nhưng sao tôi thấy nặng.

Nặng vì phía sau nó là biết bao ngày trực, biết bao buổi tối về nhà lúc một hai giờ sáng vẫn nghĩ xem ngày mai làm sao để ga sạch hơn một chút, khách thuận tiện hơn một chút. Tôi đem tờ quyết định về cho ba xem.

Ba chỉ cười.

- Ráng học nghe con.

Có những lời động viên ngắn đến mức tưởng như bình thường. Nhưng đủ để mình đi rất xa.

Năm nay, thành phố kỷ niệm nửa thế kỷ kể từ ngày được mang tên Bác. Năm mươi năm.

Một quãng đường đủ dài để những con đường đất thành đại lộ. Đủ dài để những chuyến xe điện trong sách báo trở thành những đoàn tàu Metro lướt qua giữa lòng thành phố.

Tôi đứng trên sân ga nhìn từng đoàn người lên xuống. Có người đi học. Có người đi làm. Có người đi thăm cháu. Có người chỉ muốn thử đi một lần cho biết. Mỗi người mang theo một câu chuyện.

Con tàu không hỏi họ đến từ đâu. Chỉ đưa họ đến nơi cần đến. Tôi bỗng nghĩ, đó cũng là điều đẹp nhất của một thành phố nghĩa tình. Không ai giống ai. Nhưng ai cũng có chỗ cho mình.

Tôi vẫn mơ một ngày, bản đồ Metro sẽ được tô thêm nhiều màu mới. Còn tôi, vẫn sẽ đứng ở một sân ga, góp phần bằng những việc rất nhỏ.

Bởi thành phố này cũng được dựng nên từ những điều nhỏ như thế. Và có lẽ vì vậy, người Sài Gòn vẫn gọi đó là "con" tàu Metro. Nó không chỉ chở hành khách, mà còn chở theo những giấc mơ và nghĩa tình của một thành phố suốt năm mươi năm vươn mình đi tới.