4 hours ago
3
Từ sáng tinh mơ, bãi cát ven biển xã Quỳnh Phú (Nghệ An) dần lộ ra theo con nước rút. Trên bãi triều mênh mông, từng nhóm người lom khom bắt đầu hiện rõ. Họ mang theo cào, rổ, lặng lẽ bước ra bãi triều - nơi sinh kế gắn chặt với từng nhịp thở của biển.
Dù chưa phải chính vụ nhưng “vựa ngao” rộng hơn 100ha ở xã Quỳnh Phú vẫn nhộn nhịp. Tiếng cào sột soạt, tiếng gọi nhau í ới tạo nên một nhịp điệu lao động quen thuộc.
Công việc này hoàn toàn phụ thuộc vào con nước. Bởi vậy họ thường phải tranh thủ làm việc từ sáng sớm tinh mơ đến trưa đứng bóng để thu hoạch ngao trước khi nước biển dâng lên bao phủ toàn bộ bãi triều. 
Sở hữu hơn 3ha bãi nuôi ngao với hơn 5 năm kinh nghiệm, ông Tô Thanh Biên (65 tuổi) xem mỗi vụ là một lần “đánh cược” với biển. Ông Biên cho hay, nuôi loài nhuyễn thể này không cần cho ăn nhưng gần như phụ thuộc hoàn toàn vào môi trường nước biển. Chỉ cần một biến động nhỏ về độ mặn, nhiệt độ hay ô nhiễm, cả bãi nuôi có thể chịu thiệt hại nặng nề.
Không ít lần, chỉ sau một đêm mưa lớn, nước lũ tràn về đã cuốn trôi toàn bộ công sức của người nuôi. Khi thì ngao chết hàng loạt do dịch bệnh, khi lại do môi trường thay đổi đột ngột. Bởi vậy, trên bãi triều, những chiếc chòi tạm được dựng lên như “cột mốc” bám trụ. Người nuôi thay nhau canh giữ, theo dõi nguồn nước, đo độ mặn từng ngày, từng giờ để kịp xử lý. 
“Làm nghề này giống như 'đánh bạc' với trời. Thuận lợi thì mỗi ha lãi vài trăm triệu đồng, nhưng cũng có năm mất trắng” ông Biên nói, ánh mắt không giấu được sự trăn trở. Năm 2025, mưa lũ khiến ông thiệt hại lớn. Vụ nuôi năm nay, ông Biên ước đạt 8-9 tấn/1ha. Với giá ước khoảng 22.000 đồng/1kg, ông Biên kỳ vọng vụ ngao này sẽ mang về thu nhập cho ông hàng trăm triệu đồng.
Nghề nuôi ngao cũng tạo công ăn việc làm cho các lao động địa phương. Đầu mùa vụ, các chủ nuôi sẽ thuê lao động xuống giống, chăm sóc. Đến kỳ thu hoạch, các lao động lại được thuê thu hoạch ngao.
Bà Hồ Thị Chắt (75 tuổi, xóm Thành Công) đã gắn bó với công việc này suốt nhiều năm. Ở tuổi thất thập, bà vẫn đều đặn ra bãi mỗi ngày để thu hoạch ngao thuê. “Cào ngao không nặng, nhưng phải bền sức. Quan trọng là phải chịu được nắng, chịu được nước,” bà Chắt nói, tay vẫn thoăn thoắt lật cát tìm ngao. Công việc tưởng chừng giản đơn ấy lại đòi hỏi sự dẻo dai và kiên trì, bởi tất cả đều phụ thuộc vào con nước.
Có những ngày, họ phải tranh thủ làm xuyên trưa, chạy đua với thủy triều để kịp thu hoạch trước khi biển dâng.
Trên những bãi triều cạn, người dân miền biển vẫn ngày ngày cần mẫn chăm sóc, thu hoạch ngao. Dẫu còn nhiều rủi ro, họ vẫn chọn bám bãi, bám biển. Bởi với họ, đó không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là niềm tin vào những mùa ngao đầy đặn - sau mỗi lần “đánh cược” với thiên nhiên.
Xã Quỳnh Phú hiện có gần 30 hộ nuôi ngao trên diện tích hơn 100ha. Nghề này không chỉ tận dụng hiệu quả bãi triều ven biển mà còn tạo sinh kế ổn định cho người dân.
