Nhịn ăn sáng có hại gan không?

Tôi muốn giảm cân nên nhịn ăn buổi sáng. Phương pháp giảm cân này có ảnh hưởng đến gan? (Thanh Mai, TP HCM)

Trả lời:

Nhịn ăn sáng không gây tổn thương gan ngay lập tức, song nhịn ăn kéo dài có thể làm rối loạn chuyển hóa và tăng nguy cơ mắc một số bệnh lý như gan nhiễm mỡ không do rượu hoặc sỏi mật ở những người có yếu tố nguy cơ.

Sau một đêm nhịn ăn, cơ thể cần được bổ sung năng lượng để duy trì hoạt động và ổn định chuyển hóa. Nếu thường xuyên bỏ bữa sáng, bạn sẽ có xu hướng ăn bù vào bữa trưa và cuối ngày, làm tăng lượng thực phẩm tiêu thụ. Khi đó, lượng đường, chất béo và năng lượng, bổ sung cùng lúc nhiều sẽ gây tích tụ mỡ, kháng insulin, tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ.

Bác sĩ Long đang tư vấn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Một số người không nên nhịn ăn sáng gồm:

Người mắc bệnh gan mạn tính như viêm gan B, C, gan nhiễm mỡ hoặc xơ gan. Nhóm bệnh này thường có khả năng dự trữ năng lượng kém. Bỏ bữa sáng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng và mất khối cơ, ảnh hưởng đến quá trình điều trị.

Người mắc hội chứng chuyển hóa như béo phì, đái tháo đường type 2, tăng huyết áp hoặc rối loạn mỡ máu cũng không nên thường xuyên bỏ bữa sáng. Bởi nhịn ăn có thể làm rối loạn kiểm soát đường huyết, kháng insulin.

Phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người suy dinh dưỡng cần ăn sáng đều đặn, đầy đủ các chất dinh dưỡng để đảm bảo nhu cầu năng lượng, hạn chế hạ đường huyết, tăng cường sức khỏe gan.

Để bảo vệ sức khỏe gan, mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân đối và hạn chế bỏ bữa sáng. Nếu muốn giảm cân, bạn cần giảm tổng năng lượng nạp vào trong ngày thay vì nhịn ăn cực đoan. Mức giảm cân an toàn là khoảng 0,5-1 kg mỗi tuần dưới sự hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.

Bạn nên ăn sáng trước 9h để kích thích túi mật co bóp, hỗ trợ dịch mật lưu thông tốt hơn, giảm nguy cơ hình thành sỏi mật. Nếu không có nhiều thời gian, bạn có thể lựa chọn bữa sáng đơn giản như trứng luộc, sữa không đường, sữa chua, yến mạch, bánh mì nguyên cám hoặc các loại hạt.

Chế độ ăn Địa Trung Hải ưu tiên rau xanh, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, dầu ô liu và cá biển giàu omega-3, có lợi cho gan và hỗ trợ giảm cân. Song song đó, cần hạn chế rượu bia, nước ngọt có đường, thực phẩm chế biến sẵn, đồ chiên rán... vì có thể làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ, sỏi mật.

Người có nguy cơ mắc bệnh gan nên khám sức khỏe định kỳ, kiểm tra men gan, đường huyết, mỡ máu để phát hiện sớm các rối loạn chuyển hóa, từ đó có chế độ điều trị và dinh dưỡng phù hợp.

ThS.BS.CKI Đoàn Hoàng Long
Khoa Nội tiêu hóa
Trung tâm Nội soi và Phẫu thuật Nội soi Tiêu hóa
Bệnh viện Đa khoa Tâm TP HCM