1 day ago
4
Một số cao tốc cấm xe tải và xe khách lớn đi vào làn sát dải phân cách giữa - Ảnh: HỒNG QUANG
Đề xuất của Cục Cảnh sát giao thông về việc dành riêng làn trái sát dải phân cách giữa trên cao tốc cho mục đích vượt xe đang thu hút nhiều ý kiến quan tâm.
Theo cơ quan này, trên các tuyến cao tốc nhiều làn vẫn còn tình trạng một số tài xế, đặc biệt là xe tải và xe khách, chạy tốc độ thấp nhưng duy trì ở làn trái trong thời gian dài. Điều này không chỉ làm giảm năng lực thông hành mà còn khiến các xe phía sau phải chuyển làn liên tục để vượt, làm tăng nguy cơ xảy ra va chạm.
Thực tế nhiều quốc gia trên thế giới đã áp dụng quy định chỉ sử dụng làn ngoài cùng để vượt xe từ nhiều năm nay. Tuy nhiên, mức độ quản lý và chế tài giữa các nước không giống nhau.
Lào và Campuchia
Lào và Campuchia đều lưu thông bên phải, yêu cầu xe đi ở làn phải trong điều kiện bình thường và chỉ chuyển sang làn trái khi cần vượt xe. Trên một số tuyến cao tốc tại Lào, biển báo cũng phân biệt rõ làn vượt, làn lưu thông và làn khẩn cấp.
Có làn vượt riêng nhưng chưa xử phạt hành vi bám làn - Ảnh: Laox/Facebook
Tuy nhiên, cả hai nước hiện chưa có quy định xử phạt riêng đối với hành vi chiếm làn vượt, việc xử lý chủ yếu tập trung vào các lỗi như chạy quá tốc độ, đi sai làn hoặc vượt sai quy định.
Philippines
Philippines lưu thông bên phải và quy định xe chỉ sử dụng làn trái để vượt. Xe phía trước phải nhường đường khi nhận được tín hiệu xin vượt và không được tăng tốc trong quá trình xe phía sau vượt.
Những năm gần đây, nhiều địa phương đã tăng cường xử lý hành vi chiếm làn vượt. Riêng trên tuyến Roman Superhighway, Cơ quan Phát triển Bataan (MBDA) ghi nhận 1.998 trường hợp vi phạm trong quý 1-2026, trong đó lỗi chiếm làn vượt nhiều nhất. Người vi phạm bị phạt khoảng 1.000 peso (hơn 400.000 đồng).
Theo MBDA, việc xe lưu thông kéo dài ở làn trái là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến các vụ tai nạn nghiêm trọng trên tuyến đường này.
Singapore
Singapore là một trong những quốc gia có quy định nghiêm ngặt nhất về sử dụng làn vượt. Do lưu thông bên trái, làn ngoài cùng bên phải trên đường nhiều làn chỉ dành cho việc vượt xe và tài xế phải nhanh chóng trở lại làn phù hợp sau khi vượt.
Người lái xe chạy chậm nhưng vẫn cản trở xe phía sau ở làn vượt có thể bị phạt tới 1.000 đô la Singapore (khoảng 20 triệu đồng), phạt tù tối đa 3 tháng hoặc đồng thời áp dụng cả hai hình thức, kèm trừ 4 điểm trên giấy phép lái xe.
Nếu tái phạm, mức phạt tăng lên 2.000 đô la Singapore (khoảng 40 triệu đồng) và thời gian phạt tù có thể lên tới 6 tháng.
Thái Lan
Là quốc gia xe chạy bên tay trái, Thái Lan áp dụng quy tắc làn ngoài cùng bên phải trên đường nhiều làn chỉ dành cho việc vượt xe. Theo quy định, tài xế phải chuyển sang làn bên trái để nhường đường nếu phía sau có phương tiện muốn vượt, kể cả khi đang chạy đúng tốc độ cho phép.
Hành vi chạy chậm và chiếm làn vượt có thể bị phạt tới 1.000 baht (khoảng 800.000 đồng). Cơ quan chức năng Thái Lan cho rằng tình trạng này khiến các xe phía sau phải vượt bên trái, làm tăng nguy cơ va chạm do hạn chế tầm quan sát và nhiều điểm mù.
Malaysia
Malaysia là một trong những quốc gia xử lý nghiêm hành vi chiếm làn vượt. Do xe đi bên trái, nước này yêu cầu tài xế đi ở làn trái trong điều kiện bình thường, chỉ sử dụng làn giữa hoặc làn phải để vượt rồi trở lại làn lưu thông.
Các biển báo "Ikut Kiri Kecuali Memotong" (Giữ bên trái, trừ khi vượt xe) được đặt phổ biến trên cao tốc để nhắc nhở người lái - Ảnh: AKU DAN LAUT/Facebook
Theo Cảnh sát Hoàng gia Malaysia (JSPT), tài xế chiếm làn vượt có thể bị phạt 300 - 2.000 ringgit (khoảng 2 - 13 triệu đồng) và bị trừ điểm giấy phép lái xe.
Ngay cả khi chạy đúng tốc độ, người lái vẫn có thể bị xử lý nếu bám làn vượt khi không cần thiết, gây cản trở phương tiện phía sau và làm tăng nguy cơ tai nạn.
Mỹ
Không chỉ tại Đông Nam Á, nhiều bang ở Mỹ cũng áp dụng quy định hạn chế sử dụng làn trái trên cao tốc.
Hầu hết các bang cho phép tài xế dùng làn trái để vượt xe, đồng thời yêu cầu xe chạy chậm phải nhường đường hoặc chuyển sang làn phải để tránh cản trở giao thông.
Một số bang quy định nghiêm hơn khi chỉ cho phép sử dụng làn trái để vượt hoặc rẽ trái, trong khi đa số áp dụng nguyên tắc "giữ bên phải" đối với xe chạy chậm hơn dòng phương tiện chung, bất kể giới hạn tốc độ.
Chỉ một số ít bang không bắt buộc quy tắc này hoặc cho phép xe chạy đúng tốc độ giới hạn tiếp tục lưu thông ở làn trái.
Đức
Đức áp dụng quy định rất nghiêm về kỷ luật làn đường trên cao tốc. Theo nguyên tắc Rechtsfahrgebot (giữ bên phải), phương tiện phải đi ở làn phải trong điều kiện bình thường và chỉ chuyển sang làn trái để vượt xe, sau đó nhanh chóng trở lại làn phù hợp. Hành vi vượt bên phải bị cấm và có thể bị xử phạt.
Theo Hiệp hội Ô tô Đức (ADAC), tài xế chạy kéo dài ở làn trái hoặc làn giữa khi không cần thiết, gây cản trở phương tiện phía sau, có thể bị phạt 80 euro và ghi 1 điểm vi phạm.
Tuy nhiên, trên cao tốc từ ba làn trở lên, người lái có thể tiếp tục ở làn trái nếu chuẩn bị vượt xe tiếp theo trong thời gian ngắn. Nếu có thể trở về làn phải khoảng 20 giây trước lần vượt tiếp theo, tài xế phải chuyển làn. Trong tình trạng ùn tắc hoặc các làn xe di chuyển với tốc độ tương đương, quy định này có ngoại lệ.
Úc
Tại Úc, nơi xe lưu thông bên trái, quy định về sử dụng làn vượt được áp dụng rộng rãi. Trên các tuyến đường nhiều làn có tốc độ giới hạn từ 80 - 90km/h trở lên (tùy bang) hoặc có biển báo "Keep Left Unless Overtaking" (Giữ bên trái, trừ khi vượt xe), tài xế phải đi ở làn trái và chỉ sử dụng làn phải để vượt, rẽ phải, tránh chướng ngại vật hoặc khi ùn tắc.
Nhìn chung, nếu đường giới hạn dưới 80km/h, các tài xế thường được phép lái ở bất kỳ làn nào mình muốn. Nhưng nếu là đường cao tốc, quốc lộ hoặc đường liên bang có giới hạn tốc độ cao hơn, tài xế có thể bị phạt và trừ điểm nếu không vượt xe khác - Ảnh: Bigrigs
Mức xử phạt khác nhau giữa các bang. Tại Western Australia, người vi phạm quy định giữ làn có thể bị phạt 50 AUD (920.000 đồng) và trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe.
Nhật Bản
Nhật Bản là quốc gia lưu thông bên trái, yêu cầu phương tiện đi ở làn ngoài cùng bên trái trong điều kiện bình thường.
Theo Luật Giao thông đường bộ, làn ngoài cùng bên phải chỉ dành cho việc vượt xe. Sau khi hoàn tất thao tác vượt, tài xế phải trở lại làn phù hợp. Trường hợp tiếp tục chiếm làn vượt không có lý do chính đáng có thể bị phạt 6.000 yen (khoảng 965.000 đồng) và trừ 1 điểm trên giấy phép lái xe.
Trung Quốc
Khác với nhiều quốc gia áp dụng nguyên tắc làn trái chỉ dành để vượt, Trung Quốc kiểm soát tình trạng chiếm làn bằng cách quy định tốc độ tối thiểu cho từng làn trên cao tốc.
Trung Quốc quy định tốc độ tối thiểu cho từng làn trên cao tốc - Ảnh: Bloomberg
Trên cao tốc hai làn, xe chạy ở làn ngoài cùng bên trái phải duy trì tối thiểu 100km/h; với đường ba làn, mức này tăng lên 110km/h, trong khi làn giữa và làn phải lần lượt là 90km/h và 60km/h.
Do xe tải, xe buýt thường bị giới hạn tốc độ tối đa 80 - 100km/h, các phương tiện này gần như không được phép đi ở làn trái trên nhiều tuyến cao tốc. Xe chạy dưới tốc độ tối thiểu tại làn này có thể bị phạt 200 tệ (gần 780.000 đồng) và trừ 3 điểm trên giấy phép lái xe.
