Nhiều nước đàm phán với Iran về Hormuz

1 hour ago 1
Quảng Cáo

0943778078

Hai tàu chở khí hóa lỏng (LPG) treo cờ Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz an toàn dưới sự hộ tống của hải quân nước này - theo thông tin từ Ấn Độ cũng như xác nhận từ phía Iran hôm 13-3.

Theo India Today, điều này diễn ra chỉ vài giờ sau tín hiệu của Đại sứ Iran tại Ấn Độ Mohammad Fathali. Trước đó, hôm 12-3, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho biết ông đã điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian và thảo luận về việc vận chuyển hàng hóa và năng lượng từ vùng Vịnh. Sau khi cuộc xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel nổ ra, Ấn Độ từng hỗ trợ một tàu Iran với 183 thủy thủ cập cảng an toàn. Con tàu này là một trong 3 tàu tham gia tập trận ở Ấn Độ; một tàu khác trong số đó đã bị ngư lôi của Mỹ đánh chìm ngoài khơi Sri Lanka.

Một tàu chở dầu thô khác mang tên Smyrni mang cờ Liberia, có sức chứa 1 triệu thùng dầu, cũng cập cảng Ấn Độ vào cuối tuần này sau khi đi qua Hormuz từ ngày 1-3. Smyrni chở dầu từ Ả Rập Saudi đến giao cho nhà máy lọc dầu quốc doanh Hindustan Petroleum Corp. Hôm 12-3, một tàu khác mang tên Shenlong Suezmax treo cờ Liberia, cũng chở dầu thô từ Ả Rập Saudi, đã về đến cảng Mumbai (Ấn Độ).

Nhiều nước đàm phán với Iran về Hormuz - Ảnh 1.

Tàu chở dầu Shenlong Suezmax mang cờ Liberia, chở dầu thô từ Ả Rập Saudi qua eo biển Hormuz đến Ấn Độ hôm 12-3 Ảnh: AP

Theo dữ liệu từ nền tảng theo dõi tàu MarineTraffic (Hy Lạp) do hãng tin AP phân tích, vẫn có một số con tàu đi qua eo biển Hormuz an toàn trong những ngày qua. Ít nhất 8 tàu như vậy khi ở gần vịnh Ba Tư và vịnh Oman đã thay đổi tín hiệu điểm đến thành những tin nhắn ngắn gọn thông báo họ là tàu Trung Quốc. Kênh CNBC dẫn dữ liệu theo dõi tàu thuyền của TankerTrackers.com (Thụy Điển) tiết lộ Iran đã vận chuyển ít nhất 11,7 triệu thùng dầu thô sang Trung Quốc kể từ khi xung đột nổ ra vào ngày 28-2 cho đến ngày 10-3. "Do Trung Quốc là khách hàng chính mua dầu thô của Iran trong những năm gần đây, một phần đáng kể số dầu này cuối cùng có thể sẽ hướng đến đó" - ông Nhway Khin Soe, nhà phân tích tại Công ty Tư vấn Kpler (Bỉ), nhận định.

Tờ Financial Times dẫn lời 3 quan chức châu Âu nói rằng Pháp và Ý cũng đã bắt đầu đàm phán với Iran với kỳ vọng đạt được thỏa thuận cho tàu thuyền đi qua Hormuz. Tuy nhiên, hai quan chức trong số đó nhấn mạnh rằng không có gì bảo đảm các cuộc đàm phán sẽ tiến triển hoặc Iran sẵn sàng đàm phán.

Các nỗ lực ngoại giao nói trên diễn ra trong bối cảnh điểm nghẽn Hormuz đã khiến giá năng lượng tăng vọt trong những tuần qua. Ấn Độ đang đối mặt với cuộc khủng hoảng khí đốt tồi tệ nhất nhiều thập kỷ, khi chính phủ cắt giảm nguồn cung cho các ngành công nghiệp để bảo vệ các hộ gia đình khỏi tình trạng thiếu khí đốt nấu ăn. Nhiều chính phủ châu Âu cũng lo ngại việc phong tỏa Hormuz kéo dài sẽ làm tăng chi phí năng lượng cho các doanh nghiệp và hộ gia đình.

Mối lo ngại về sự bất ổn ở "huyết mạch dầu mỏ" tiếp tục đè nặng khi có thông tin Mỹ đang điều động 2.500 binh sĩ từ các đơn vị thuộc Lữ đoàn Thủy quân lục chiến viễn chinh số 31 cũng như tàu tấn công đổ bộ USS Tripoli đến Trung Đông - một quan chức Mỹ giấu tên nói với AP.

Mặc dù vậy, quan chức này cho biết nhiệm vụ của thủy quân lục chiến Mỹ rất đa dạng, ngoài đổ bộ chiến đấu còn có tăng cường an ninh tại các đại sứ quán, sơ tán dân thường và cứu trợ thiên tai. Vì vậy, động thái của Mỹ không nhất thiết báo hiệu về một chiến dịch trên bộ sắp xảy ra. 

Kịch bản rủi ro

Truyền thông Mỹ tiết lộ chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thảo luận khả năng kiểm soát đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ chiến lược, thường được gọi là "huyết mạch dầu mỏ" của Iran - nhưng kịch bản này được đánh giá là cực kỳ rủi ro cả về địa chính trị lẫn kinh tế.

Đảo Kharg trở thành tâm điểm chú ý toàn cầu vì đây được xem là mục tiêu kinh tế nhạy cảm bậc nhất của Iran: Cảng dầu tại đây xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của nước này, với công suất bốc dỡ khoảng 7 triệu thùng/ngày. Theo đài CNBC, các nhà phân tích cho rằng mọi nỗ lực tấn công hoặc chiếm giữ hòn đảo đều đòi hỏi một chiến dịch bộ binh, điều mà Mỹ dường như không muốn thực hiện. Hơn nữa, một cuộc tấn công như vậy nhiều khả năng khiến giá dầu toàn cầu tiếp tục leo thang.

Ông Francis Galgano, chuyên gia tại Đại học Villanova (Mỹ), đánh giá vị trí của đảo Kharg đặc biệt quan trọng vì nằm ở vùng nước sâu cho phép các siêu tàu chở dầu tiếp cận dễ dàng. Theo ông, nếu mục tiêu là nhanh chóng giành lợi thế trong xung đột, việc phá hủy hoặc kiểm soát đảo Kharg ngay từ đầu sẽ tạo sức ép tối đa đối với Tehran. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh đây không phải nhiệm vụ đơn giản và có thể cần triển khai khoảng 5.000 binh sĩ để chiếm và giữ đảo.

Trong khi đó, các nhà phân tích tại Ngân hàng JPMorgan (Mỹ) cho rằng nếu đảo Kharg bị vô hiệu hóa, Iran sẽ mất "vùng đệm" lưu trữ dầu và gần như không còn phương án xuất khẩu thay thế. Điều này có thể nhanh chóng buộc nhiều mỏ dầu lớn ở miền Tây Nam nước này phải giảm hoặc ngừng khai thác. Với sản lượng khoảng 3,3 triệu thùng/ngày và xuất khẩu gần 1,5 triệu thùng/ngày, có đến một nửa sản lượng dầu của Iran có nguy cơ bị ảnh hưởng nếu trung tâm này bị tê liệt, đẩy nguồn cung thế giới vào cảnh đứt gãy hơn nữa.

Hoàng Phương

Read Entire Article