2 hours ago
1
Thủ tướng Phạm Minh Chính tiếp Đại sứ Nhật Bản Ito Naoki ngày 17/3. Ảnh: VGP
Những bước tiến cụ thể trong hợp tác song phương thời gian gần đây cho thấy mối quan hệ Việt Nam – Nhật Bản đang phát triển mạnh mẽ trên nhiều lĩnh vực, từ kinh tế, an ninh đến khoa học – công nghệ và ứng phó biến đổi khí hậu.
Ngày 20/3 vừa qua, Chính phủ Nhật Bản quyết định cung cấp khoản vay ODA mới trị giá 600 triệu USD cho Việt Nam, tập trung vào các lĩnh vực biến đổi khí hậu và chuyển đổi xanh. Không chỉ hỗ trợ tài chính, Nhật Bản còn đề xuất triển khai các dự án ứng dụng công nghệ tiên tiến, trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu quan sát vệ tinh nhằm đáp ứng nhu cầu tăng trưởng xanh và phòng chống thiên tai – phù hợp với định hướng “ODA thế hệ mới”.
Trong khuôn khổ hỗ trợ này, việc phát triển hạ tầng đường bộ, hệ thống thủy lợi và đê điều tại 8 tỉnh phía Bắc được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực chống chịu thiên tai, đồng thời cải thiện điều kiện sống của người dân.
Song song với đó, hợp tác năng lượng sạch cũng đang mở ra dư địa lớn. Trước những biến động gần đây tại Trung Đông, nhu cầu đảm bảo an ninh năng lượng và thúc đẩy chuyển dịch sang năng lượng xanh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trong khuôn khổ sáng kiến “Cộng đồng châu Á phát thải ròng bằng 0” (AZEC), hai nước đã thống nhất triển khai khoảng 15 dự án đầu tư thí điểm với tổng trị giá khoảng 20 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh vực như điện gió ngoài khơi, nhiệt điện LNG...
Ở lĩnh vực công nghệ cao, hợp tác bán dẫn nổi lên như một điểm sáng mới. Việt Nam đặt mục tiêu đào tạo 500 nghiên cứu sinh tiến sĩ trong ngành này đến năm 2030, trong đó Nhật Bản dự kiến hỗ trợ đào tạo khoảng 250 người thông qua các chương trình nghiên cứu chung. Hiện đã có 5 đề tài hợp tác được phê duyệt và 63 nghiên cứu sinh dự kiến được tiếp nhận trong đợt đầu tiên.
Tại Trường Đại học Việt – Nhật, chương trình đào tạo công nghệ chip bán dẫn ở bậc đại học đã được triển khai từ tháng 10 năm ngoái, thu hút 106 sinh viên theo học, cho thấy bước đi cụ thể trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.
Hợp tác kinh tế tiếp tục là trụ cột vững chắc trong quan hệ song phương. Năm ngoái, tổng vốn đầu tư của Nhật Bản vào Việt Nam đạt 3,1 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước, nâng tổng vốn lũy kế lên khoảng 80 tỷ USD. Kim ngạch thương mại hai chiều trong 10 năm qua tăng 1,8 lần, đạt khoảng 50 tỷ USD mỗi năm.
Tại cuộc đối thoại lần thứ ba giữa Thủ tướng Phạm Minh Chính và các doanh nghiệp Nhật Bản ngày 21/3, người đứng đầu Chính phủ Việt Nam bày tỏ kỳ vọng các doanh nghiệp Nhật Bản sẽ tiếp tục mở rộng đầu tư, thúc đẩy thương mại và tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế.
Trong lĩnh vực an ninh – quốc phòng, hợp tác giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu. Cuối năm ngoái, Việt Nam và Nhật Bản lần đầu tiên tổ chức Đối thoại 2+2 Ngoại giao – Quốc phòng cấp Thứ trưởng tại Tokyo. Cùng thời điểm, tàu hộ vệ Trần Hưng Đạo của Hải quân Việt Nam cập cảng Nhật Bản sau 7 năm. Tháng 3 năm nay, tàu khu trục Onami của Lực lượng Phòng vệ Biển Nhật Bản đã thăm cảng Vũng Tàu... Những hoạt động này cho thấy mức độ tin cậy và phối hợp ngày càng cao giữa hai bên.
Hỗ trợ đảm nhận các trọng trách
Bộ Ngoại giao Nhật Bản cho biết, Tokyo đánh giá cao những nỗ lực cải cách của Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm, cho rằng việc cải thiện môi trường đầu tư sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho doanh nghiệp Nhật Bản tại thị trường Việt Nam.
Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với định hướng “tự chủ chiến lược” trong đối ngoại, được đề ra tại Đại hội Đảng lần thứ XIV. Cùng với đó là mục tiêu đẩy mạnh hội nhập quốc tế sâu rộng, nâng cao vai trò và vị thế trên trường quốc tế, trong bối cảnh Việt Nam sẽ đảm nhiệm nhiều trọng trách quan trọng như Chủ tịch Hội đồng CPTPP trong năm nay, Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) và Chủ tịch APEC vào năm tới.
Trong bối cảnh quốc tế đầy biến động, Nhật Bản bày tỏ mong muốn tiếp tục hỗ trợ Việt Nam phát huy vai trò tích cực, đóng góp vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực và thế giới. Quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản vì thế không chỉ mang ý nghĩa song phương, mà còn là một trụ cột quan trọng trong cấu trúc hợp tác khu vực đang định hình.
