2 hours ago
2
Theo kế hoạch, Văn phòng tình báo và nghiên cứu nội các Nhật Bản (CIRO) sẽ được chuyển đổi thành một trung tâm điều hành tình báo, quy tụ các nhà phân tích, chuyên gia công nghệ và nhân sự từ nhiều cơ quan chính phủ cũng như khu vực tư nhân.
Cơ quan mới có thể đi vào hoạt động sớm nhất vào tháng 7, nếu được Thượng viện Nhật Bản phê chuẩn, với lực lượng ban đầu khoảng 700 người và dự kiến tăng nhanh trong thời gian tới, theo South China Morning Post ngày 12.5.
Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi tham dự sự kiện tại Tokyo ngày 29.4.2026
ẢNH: REUTERS
Động thái trên diễn ra trong bối cảnh Nhật Bản lo ngại cơ chế hiện nay quá phân tán để ứng phó hiệu quả với hoạt động gián điệp, tấn công mạng và các hành động "vùng xám".
Cuối tuần trước, ông Kazuya Hara, người đứng đầu CIRO, đã đến Washington để trao đổi với Giám đốc Cục điều tra liên bang Mỹ (FBI) Kash Patel về cấu trúc và phạm vi hoạt động dự kiến của cơ quan mới.
Ông Patel sau đó bày tỏ sự ủng hộ trên mạng xã hội, cho rằng sáng kiến này sẽ giúp "tập trung hóa thông tin tình báo phân tán" tại Nhật Bản và tăng cường hợp tác song phương trong các lĩnh vực an ninh mạng, phản gián, tình báo và chống khủng bố.
Theo ông William Yang, nhà phân tích thuộc Nhóm khủng hoảng quốc tế (Đài Loan), sự hỗ trợ từ Mỹ có giá trị lớn đối với Nhật Bản, cả về đào tạo lẫn chia sẻ kinh nghiệm vận hành. Ông cho rằng Thủ tướng Takaichi có tầm nhìn rõ ràng về mục tiêu của sáng kiến này và việc thành lập cơ quan mới phản ánh mức độ lo ngại của Nhật Bản trước các mối đe dọa an ninh hiện nay.
Cơ quan tình báo mà Nhật Bản hướng tới không chỉ dựa trên mô hình tình báo truyền thống. Bên cạnh các nhà phân tích am hiểu đối thủ chiến lược và thông thạo ngôn ngữ, chính phủ Nhật Bản muốn tuyển dụng các chuyên gia trí tuệ nhân tạo (AI) để xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ trong hoạt động tình báo hiện đại.
Các quan chức Nhật Bản cho hay họ đang tìm kiếm những người có kinh nghiệm thực tế tại các quốc gia có tầm quan trọng chiến lược đặc biệt đối với Tokyo, cụ thể là Trung Quốc, CHDCND Triều Tiên và Nga .
Ông Yang nhận định hoạt động gián điệp của Trung Quốc cùng các hoạt động "vùng xám" nhằm gây sức ép hoặc làm suy yếu an ninh Nhật Bản nhưng chưa vượt ngưỡng xung đột công khai nhiều khả năng sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu của cơ quan tình báo mới của Nhật Bản.
Giáo sư Jeff Kingston, Giám đốc chương trình Nghiên cứu châu Á tại Đại học Temple (Nhật Bản), cho rằng mục tiêu chính của cơ quan mới là khắc phục tình trạng phân mảnh thông tin vốn lâu nay cản trở khả năng ứng phó của Tokyo. Theo ông, việc thu thập và phân tích tình báo hiện do nhiều cơ quan khác nhau đảm nhiệm, làm gia tăng nguy cơ bỏ sót tín hiệu cảnh báo.
Tuy nhiên, kế hoạch của bà Takaichi cũng gây tranh cãi. Tổ chức theo dõi nhân quyền tại Tokyo cảnh báo các luật chống gián điệp đi kèm phải đáp ứng những tiêu chuẩn nghiêm ngặt, bao gồm mục đích chính đáng và bảo đảm quyền con người. Ủy ban nhân quyền Liên Hiệp Quốc trước đây cũng từng bày tỏ quan ngại về các đạo luật tương tự tại một số nước.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc phản ứng gay gắt hơn. Trong bài bình luận đăng ngày 25.4, Tân Hoa xã chỉ trích kế hoạch này là sự hồi sinh của "logic giám sát quân phiệt thời tiền chiến", đồng thời cáo buộc Tokyo muốn thao túng dư luận trong nước và hỗ trợ các hoạt động quân sự ở nước ngoài.
