Nhà trường 'kêu cứu' vì lớp học xuống cấp trong vùng quy hoạch bô xít

Nhiều năm nay, hàng trăm học sinh tại 2 trường tiểu học Kim Đồng và Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung, thành phố Đồng Nai) đang phải học trong những lớp học xuống cấp, phòng học tạm, hay nhà văn hóa thôn vì thiếu phòng học nhưng không thể sửa chữa hay xây mới bởi vướng quy hoạch bô xít.

Phòng học hư hỏng, xuống cấp

Hình thành từ năm 1998, sau gần 30 năm hoạt động, Trường tiểu học Kim Đồng (xã Nghĩa Trung) hiện có 1 cơ sở chính và 6 điểm lẻ với 26 lớp học, 952 học sinh. Do đã đưa vào sử dụng nhiều năm, nhiều phòng học đã xuống cấp nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cho cả thầy cô và học sinh.

Dẫn phóng viên Thanh Niên đến các lớp học trong điểm trường chính, thầy Phạm Viết Phan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Đồng, chỉ tay lên những vết nứt lớn trên tường, cột trụ, bàn ghế... đều đã xuống cấp, hư hỏng.

"Các phòng học bị lún, tường thì nứt, hệ thống gạch nền, mái ngói đều hư hỏng, ảnh hưởng rất lớn đến công tác giảng dạy cũng như chất lượng giáo dục của nhà trường. Dù cơ sở vật chất xuống cấp, nhưng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít, nên hiện nay chưa có phương án đầu tư, sửa chữa khiến nhà trường hết sức lo lắng", thầy Phan chia sẻ.

Đáng chú ý, tại điểm trường thôn 5, xã Nghĩa Trung của Trường tiểu học Kim Đồng, một sự cố nguy hiểm đã xảy ra vào tháng 9.2025, khi một cột trụ ngoài hiên lớp học bất ngờ đổ sập.

"May hôm đấy các cháu không đi học, nếu không chắc sẽ gây tai nạn. Giáo viên, học sinh giờ đi dạy và học trong môi trường không an toàn, thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiếu ánh sáng. Rất mong các cấp lãnh đạo, cơ quan ban ngành sớm quan tâm để các cháu được học như các trường bạn", thầy Phan kiến nghị.

Học nhờ nhà văn hóa

Cũng do tình trạng thiếu phòng học, 3 năm qua, Trường tiểu học Kim Đồng buộc phải mượn 6 nhà văn hóa thôn để tổ chức dạy và học. 

"Mỗi khi thôn có việc, phải lấy hội trường để làm việc, các cháu học sinh lại phải nghỉ. Cô, trò phải sắp xếp dọn dẹp bàn ghế, trả lại không gian cho thôn, sau đó tự sắp xếp lại để học. Việc nghỉ học cũng có thể xảy ra bất cứ ngày nào trong tuần, sau đó các cháu phải học bù vào thứ bảy hoặc chủ nhật", thầy Phan nêu những khó khăn.

Tình trạng thiếu phòng học, phòng học xuống cấp cũng diễn ra tại Trường tiểu học Lê Văn Tám (xã Nghĩa Trung). Ngôi trường này cũng được xây dựng và đi vào hoạt động từ năm 1997, đến nay trường có 1 điểm trường chính, 4 điểm lẻ với 22 lớp học với 645 học sinh. Do mái ngói nhiều phòng học bị hư hỏng, từ nhiều năm trước, nhà trường đã xin thay thế tạm bằng mái tôn, trong thời gian chờ xin chủ trương xây trường mới.

Theo kế hoạch, dự án xây dựng Trường tiểu học Lê Văn Tám đã được cấp có thẩm quyền đưa vào kế hoạch đầu tư trung hạn 2021 - 2025 (thời điểm tỉnh Bình Phước cũ) với tổng mức đầu tư 27 tỉ đồng. Tuy nhiên, đầu năm 2024, dự án này và cả dự án xây mới Trường tiểu học Kim Đồng đều không thể xây dựng do nằm trong vùng quy hoạch bô xít.

Trường tiểu học Lê Văn Tám

ẢNH: HOÀNG GIÁP

Hiện nay, các phòng học tốt nhất của nhà trường đều được Ban giám hiệu sắp xếp, nhường cho học sinh học, và tận dụng các nhà kho, phòng học cũ hơn, ngăn ra làm nơi làm việc cho cán bộ, nhân viên trong trường. Dù vậy, do thiếu phòng học, nhà trường vẫn phải dựng thêm 1 phòng học tạm bằng tôn để đảm bảo đủ lớp.

"Phòng học của các em rất tạm bợ, trời nắng thì nóng bức, trời mưa thì tiếng ồn do mái tôn, các em không tập trung học được. Sân trường cũng hư hỏng, mùa nắng thì bụi, mùa mưa thì nước lênh láng, các em không có chỗ vui chơi", cô Đường Thị Dung, giáo viên Trường tiểu học Lê Văn Tám, chia sẻ.

Vướng quy hoạch bô xít

Cô Phạm Thị Loan, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Văn Tám, cho biết nhà trường đã chủ động dặm vá những chỗ dột, trát lại những vết nứt nhỏ để đảm bảo an toàn cho giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tạm thời, nhà trường cũng đã nhiều lần kiến nghị lên UBND xã.

Sân trường xuống cấp, mùa nắng thì bụi, mùa mưa thì nước lênh láng khiến sân chơi của các em học sinh bị hạn chế

ẢNH: HOÀNG GIÁP

"Trước mắt, để chuẩn bị cho năm học tới (2026 - 2027) và đảm bảo an toàn, chúng tôi tiếp tục kiến nghị cấp trên cho phép xây dựng các phòng học theo hình thức nhà lắp ghép, nhà tiền chế. Về lâu dài, nhà trường rất mong sớm có phương án điều chỉnh quy hoạch hoặc bố trí quỹ đất mới để đầu tư xây dựng một ngôi trường khang trang, kiên cố hơn, giúp thầy cô và học sinh yên tâm giảng dạy, học tập", cô Loan mong muốn.

Trao đổi với phóng viên Thanh Niên, ông Phan Minh Lâm, Phó chủ tịch UBND xã Nghĩa Trung, xác nhận thực trạng cơ sở vật chất xuống cấp ở 2 ngôi trường này.

Ông Lâm cho biết xã cũng đã kiến nghị tỉnh cho nâng cấp sửa chữa các phòng học hư hỏng, tuy nhiên hiện vẫn thiếu rất nhiều phòng học. Xã cũng đã có kế hoạch đưa vào đầu tư công năm 2026, làm bằng hình thức tiền chế, lắp ghép để đảm bảo việc dạy học trong thời gian ngắn hạn của các trường, do địa bàn xã đang vướng quy hoạch bô xít.

"Về lâu dài, xã đã có kiến nghị tỉnh và hiện nay tỉnh cũng có văn bản gửi Chính phủ để xem xét điều chỉnh quy hoạch 866 ra khỏi những vùng chưa khai thác, để địa phương có thể quy hoạch và xây dựng các trường này đảm bảo trong thời gian tới", ông Lâm nói.