4 hours ago
3
Quảng Cáo
0943778078
Người từng hút thuốc lá trong thời gian dài vẫn có nguy cơ mắc ung thư phổi ngay cả khi đã cai thuốc.
Hút thuốc lá gây hại cho hầu hết hệ thống cơ quan trong cơ thể. Khói thuốc lá có hơn 7.000 hóa chất, trong số đó có nhiều chất độc. Ít nhất 70 chất gây ung thư ở người hoặc động vật.
Ngoài tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch, khí phế thũng, đột quỵ, bệnh bạch cầu, hen suyễn, viêm phổi và lao, hút thuốc lá là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư, đặc biệt là các loại ung thư gây tử vong.
Theo Trung tâm Phòng ngừa và Kiểm soát Bệnh tật (CDC) Mỹ, 85% trường hợp ung thư phổi tại nước này liên quan đến hút thuốc. Chỉ cần sống chung với người hút thuốc cũng làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi hoặc bệnh tim do hít phải khói thuốc thụ động lên đến 30%. Tổng cộng hút thuốc và tiếp xúc với khói thuốc lá gây ra khoảng 480.000 ca tử vong mỗi năm tại Mỹ.
Những người hút thuốc lá có nguy cơ mắc hoặc tử vong do ung thư phổi cao gấp 15-30 lần so với người không hút. Thậm chí sau khi bỏ thuốc, nguy cơ mắc ung thư phổi vẫn tồn tại bởi tác hại của việc hút thuốc có thể kéo dài.
Các chất gây ung thư từ khói thuốc lá khi đi vào cơ thể có thể gây ra những thay đổi trong tế bào phổi. Những thay đổi này có thể tiềm ẩn trong nhiều năm mới bùng phát triệu chứng rõ ràng. Do đó, người đã bỏ hút thuốc vẫn có nguy cơ cao hơn so với người chưa từng hút thuốc. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm thời gian và lượng thuốc đã hút.
Một nghiên cứu năm 2018 đăng trên Tạp chí Ung thư Quốc gia Anh, thuộc Viện Oxford, ghi nhận 40% trường hợp ung thư phổi được chẩn đoán ở những người đã bỏ hút thuốc hơn 15 năm. Nghiên cứu có sự tham gia của gần 4.000 người tham gia ban đầu và hơn 5.000 con cái của họ.
Các nhà nghiên cứu đã so sánh nguy cơ ung thư phổi ở những người từng hút thuốc lâu năm với người không hút thuốc. Kết quả nguy cơ ung thư phổi sau 5 năm bỏ thuốc vẫn cao hơn 12,12 lần so với người cả đời không hút thuốc, sau 10-15 năm là 7,81 lần, sau 25 năm vẫn cao hơn 3,85 lần.
Do đó, các chuyên gia sức khỏe khuyến cáo nên bỏ thuốc lá càng sớm càng tốt. Theo nghiên cứu năm khác trên Tạp chí Y học New England, bỏ thuốc trước tuổi 40 làm giảm 90% nguy cơ tử vong sớm do bệnh liên quan đến hút thuốc, và bỏ thuốc trước tuổi 54 giảm nguy cơ này xuống còn hai phần ba.
Ngay cả những người đang hút thuốc lá, nếu bỏ thuốc sau khi được chẩn đoán mắc ung thư, cũng có khả năng hồi phục và đáp ứng điều trị tốt hơn, giảm nguy cơ tử vong do một số loại ung thư đến 40%. Nguy cơ mắc các loại ung thư khác tiếp tục giảm nếu cai thuốc càng lâu.
Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, trong vòng vài tháng sau khi bỏ thuốc, phổi bắt đầu tự sửa chữa. Lông mao là những cấu trúc nhỏ giống như sợi tóc trong phổi giúp làm sạch chất bẩn, bắt đầu hồi phục, cải thiện chức năng phổi và giảm nguy cơ nhiễm trùng.
Sau 5 năm, nguy cơ mắc ung thư ở các bộ phận khác như miệng, họng, thực quản và bàng quang giảm khoảng một nửa.
Sau 10 năm, nguy cơ mắc ung thư phổi giảm đáng kể khi cơ thể sửa chữa phần lớn tổn thương do hút thuốc gây ra, dù không thể như người chưa từng hút thuốc.
Sau 20 năm, nguy cơ mắc ung thư phổi gần bằng với người chưa từng hút thuốc, tùy thuộc vào các yếu tố cá nhân như sức khỏe tổng thể, tuổi tác và khuynh hướng di truyền.
Bên cạnh việc bỏ hút thuốc, phương pháp tốt nhất để ngăn ngừa tử vong do ung thư phổi là tầm soát định kỳ. Phần lớn trường hợp được chẩn đoán ung thư phổi được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, tỷ lệ sống sót chỉ khoảng 15%. Những người được khuyến nghị chụp CT tầm soát ung thư phổi gồm ở độ tuổi 50-80, có tiền sử hút thuốc từ 10 năm trở lên, vẫn còn hút hoặc đã bỏ thuốc trong vòng 15 năm.
Nếu được phát hiện ung thư phổi giai đoạn sớm, người bệnh có thể được chữa khỏi bằng phương pháp phẫu thuật. Do đó, dù đã bỏ thuốc lá 10 năm, 20 năm trước hoặc lâu hơn, người từng hút thuốc vẫn nên sàng lọc ung thư phổi, đặc biệt nếu có các yếu tố nguy cơ.
Ăn uống cân bằng, duy trì hoạt động thể chất, tránh tiếp xúc với khói thuốc thụ động và các chất gây kích ứng phổi khác giúp hạn chế đáng kể nguy cơ ung thư.
Người có các dấu hiệu như ho dai dẳng, khó thở, đau ngực và ho ra máu nên đi khám ngay bởi đây là những triệu chứng phổ biến của ung thư phổi.
Anh Ngọc (Tổng hợp)
