Người vợ Biệt động Sài Gòn nuốt nước mắt không dám nhận xác chồng đêm Mậu Thân

2 hours ago 5

Quảng Cáo
0943778078

TPO - Giữa đêm Mậu Thân 1968, người vợ của một chiến sĩ Biệt động Sài Gòn nuốt nước mắt vào trong, lặng lẽ đứng sau ô cửa nhìn thi thể chồng chỉ cách vài bước chân nhưng không dám nhận. Quyết định nén đau thương ấy đã bảo toàn cơ sở cách mạng, cứu những đồng đội còn ẩn náu dưới căn hầm bí mật.

Video: Khoảnh khắc đau đớn nhất của người vợ chiến sĩ Biệt động Sài Gòn

Gần sáu thập kỷ sau những ngày đầu xuân Mậu Thân 1968, khi tiếng súng xé toạc bầu trời Sài Gòn, trong căn nhà nhỏ từng mang biển hiệu "Tiệm may Quốc Anh" ở số 65 Nguyễn Bỉnh Khiêm, bà Trần Thị Út (92 tuổi) vẫn nhớ như in từng ký ức.

Người vợ của chiến sĩ Biệt động Sài Gòn Trần Phú Cương (bí danh Năm Mộc), Đội phó Đội 4 Biệt động Sài Gòn hy sinh trong trận đánh Đài Phát thanh Sài Gòn, chậm rãi nhắc về chồng. Sau vẻ bình thản ấy là cả một đời chôn chặt nỗi đau, gác lại hạnh phúc riêng để giữ trọn bí mật cách mạng.

Tiệm may bình phong giữa lòng Sài Gòn

Ít ai biết rằng, trước khi trở thành một mắt xích kiên trung trong mạng lưới biệt động thành, bà Út chỉ là một cô thợ may chân chất. Bà mỉm cười nhớ lại mối duyên lành năm ấy:

"Hồi đó gặp ổng lúc cô mới hơn hai mươi tuổi. Có ông chú ở kế bên làm mai. Ổng từ ngoài Bắc vào học nghề may, còn cô cũng là thợ may. Gặp nhau, nói chuyện rồi thương nhau lúc nào không hay."

Năm 1965, gia đình chuyển về căn nhà trên đường Nguyễn Bỉnh Khiêm, chỉ cách Đài Phát thanh Sài Gòn khoảng 100 m. Bề ngoài, đó chỉ là một tiệm may bình thường. Ít ai biết ngay dưới sàn nhà là hầm bí mật cất giấu gần một tấn vũ khí, chuẩn bị cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Điều bất ngờ nhất là chính bà Út cũng hoàn toàn không hay biết gì về kho vũ khí tử thần ấy. Để bảo vệ tuyệt đối bí mật cho tổ chức, mỗi lần đồng đội chuyển súng đạn về, ông Trần Phú Cương lại tìm cách khéo léo đưa vợ con ra ngoài, lúc thì bảo bà dẫn con đi chơi, khi lại gửi sang nhà người quen.

"Cô ở trên nhà sinh hoạt bình thường, còn dưới đó người ta đào hầm lúc nào mình cũng không biết. Mấy năm trời sống trên cả tấn vũ khí mà chẳng hề hay," bà bật cười nhẹ.

Chỉ đến những ngày cuối tháng Chạp năm 1968, khi nắp hầm được khui lên để chuẩn bị cho giờ xuất quân, ánh sáng dưới lòng đất rọi lên mới hé lộ sự thật:

"Tới lúc khui hầm lên, cô mới biết nhà mình chứa vũ khí, mới biết ổng tham gia biệt động. Nhưng lạ lắm, cô không thấy sợ."

Một người phụ nữ bình thường, bằng tình yêu nước mộc mạc và sự thấu hiểu từ việc tham gia Hội Phụ nữ, đã đón nhận sự thật ấy bằng một cái gật đầu kiêu hãnh: "Thấy ổng làm cách mạng thì mình ủng hộ thôi, chứ không nghĩ gì nhiều."

Nửa quả táo và cuộc chia ly trong đêm Mậu Thân

Những ngày cận Tết Mậu Thân 1968, tiệm may Quốc Anh không còn vẻ yên bình thường nhật. Ban ngày, tiếng máy may vẫn đều đặn vang lên để che mắt địch. Đêm xuống, căn nhà nhỏ trở thành điểm tập kết của các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn.

Từng tốp người xuống hầm bí mật, chuyển súng đạn, bộc phá lên mặt đất, chuẩn bị cho trận đánh lịch sử. Lần đầu chứng kiến ngôi nhà chật kín những người lính sắp bước vào lằn ranh sinh tử, bà Út chỉ lặng lẽ lo từng bữa cơm, không hỏi, không nói. Trong cuộc chiến bí mật giữa lòng Sài Gòn, sự im lặng là cách bảo vệ đồng đội.

Đêm 30 Tết, giờ xuất quân đã điểm. Căn nhà nhỏ với lối đi thông ra con hẻm trở thành nơi chứng kiến cuộc chia tay của đôi vợ chồng trẻ. Không lời hẹn ước, không cái ôm bịn rịn. Giữa phút giây gấp gáp của lịch sử, ông Trần Phú Cương tìm gặp vợ, trên tay cầm một quả táo.

"Ổng cắn một nửa trái táo, rồi đưa cho cô nửa còn lại và nói: 'Em ở nhà nuôi con, anh đi làm nhiệm vụ'. Chỉ vậy thôi," bà Út chậm rãi nhớ lại.

Nửa quả táo còn lại trong lòng bàn tay ấy đã trở thành kỷ vật bất tử, là mảnh vỡ cuối cùng của một hạnh phúc bị chiến tranh bóp nghẹt. Thế nhưng, điều khiến người ta day dứt nhất chính là tâm thế của người vợ trong khoảnh khắc định mệnh đó. Bà kể lại với sự thản nhiên đến xé lòng:

"Lúc đó cô không khóc. Cũng không níu kéo. Bình tĩnh lắm, đến giờ nghĩ lại cô cũng không hiểu sao mình lại bình tĩnh như vậy."

Nhìn chồng và đồng đội khuất hẳn vào màn đêm u tịch, bà nuốt trọn nỗi đau vào trong, quay bước vào căn nhà nhỏ để dỗ những đứa con thơ ngủ giấc ngủ bình yên, như thể ngày mai trời lại sáng. Bà hiểu rằng, nhiệm vụ chưa dừng lại ở đó; ngôi nhà này vẫn phải đứng vững để bảo bọc cho bí mật cách mạng và sự an toàn của cả một hệ thống.

Đứng nhìn thi thể chồng mà không thể nhận

Rạng sáng mùng Một Tết Mậu Thân 1968, tiếng súng rền vang khắp các ngả đường Sài Gòn. Đội 4 Biệt động Sài Gòn ào ạt đánh thẳng vào Đài phát thanh theo đúng kế hoạch. Ở hậu phương, bà Út vẫn kiên cường duy trì nhịp sống thường nhật, giữ trọn sự bình tĩnh ngỡ ngàng giữa tâm bão lửa đạn.

Nhưng rồi, điềm chẳng lành đã đến. Chỉ ít giờ sau, tin dữ dội xuống như sét đánh ngang tai: Đội phó Trần Phú Cương đã anh dũng hy sinh giữa trận địa ác liệt. Để khủng bố tinh thần và thị uy lòng dân, kẻ thù nhẫn tâm chở thi thể các anh đi diễu phố, ngang qua chính con đường dẫn về mái ấm nhỏ của gia đình.

Đứng sau cánh cửa khép hờ, bà Út nhìn thấy thi thể người chồng chỉ cách mình vài bước chân. Nỗi đau như bóp nghẹt trái tim, bản năng của một người vợ thôi thúc bà lao ra ôm lấy anh, gọi tên anh lần cuối.

Nhưng bà đã không thể bước tới. Giữa đám đông hiếu kỳ và vòng vây của binh lính, linh cảm của một cơ sở cách mạng lâu năm mách bảo bà rằng đó có thể là một cái bẫy. Ở góc phố, ánh mắt dò xét của một tên mật thám vẫn hướng về phía căn nhà.

"Nếu lúc đó cô chạy ra nhận xác thì coi như xong hết," bà chậm rãi buông từng tiếng nghẹn ngào qua năm tháng. "Cô thấy có người đứng theo dõi nên biết ngay địch đang chờ. Chỉ cần mình nhận, họ sẽ lần ra cơ sở."

Và sâu thẳm dưới chân sàn nhà, ngay trong căn hầm bí mật ấy, hai người đồng đội vừa thoát khỏi vòng vây lửa đạn vẫn đang nín thở ẩn nấp. Cùng lúc đó, năm đứa con thơ dại đang ngơ ngác nhìn mẹ.

Đứng trước sự lựa chọn đau đớn tột cùng giữa tình riêng và đại nghĩa, người phụ nữ ấy đã chọn cách tự sát vào tâm can mình. Bà kéo rèm cửa, nuốt ngược dòng nước mắt vào trong, biến nỗi đau mất chồng thành sức mạnh phi thường vượt qua cõi chết. Không một tiếng khóc than, không một nén nhang tiễn biệt, không một giọt nước mắt được phép rơi.

"Khi đó cô chỉ biết đứng nhìn. Đau lắm, nhưng không được khóc, không được để người ta nghi ngờ," giọng bà chùng xuống.

Ban ngày, bà vẫn phải gồng mình đóng trọn vai một chủ tiệm may bình thản, dốc lòng nấu từng bữa cơm, tìm cách chuyền thức ăn xuống hầm nuôi giấu đồng đội của Chồng. Chỉ khi màn đêm buông xuống, phố xá chìm vào tĩnh mịch, các con đã chìm sâu vào giấc ngủ, người phụ nữ ấy mới dám buông lớp mặt nạ kiên cường:

"Cả ngày cô không khóc được. Đến tối, ngồi một mình trong góc nhà, nước mắt mới tự nhiên chảy ra."

Sự kìm nén lặng lẽ ấy không chỉ là nỗi đau của một người vợ mất chồng, mà còn là sự hy sinh thầm lặng của những người ở lại.

Giả mang thai, đưa năm người con thoát khỏi vòng vây của địch

Sóng gió vẫn chưa dừng lại ở đó. Sau đêm Mậu Thân bi tráng, địch liên tục mở những đợt càn quét gắt gao, lùng sục từng tấc đất để truy tìm dấu tích biệt động. Bà Út hiểu rằng, nếu tiếp tục bám trụ tại căn nhà số 65 Nguyễn Bỉnh Khiêm, tính mạng của năm đứa con thơ sẽ như ngọn đèn trước gió.

Người mẹ dũng cảm tự nhủ với lòng mình: "Tôi tự nhủ phải sống. Mình có chuyện gì thì năm đứa nhỏ biết dựa vào ai."

Và rồi, một cuộc trốn chạy đầy ngoạn mục và hiểm nguy bắt đầu. Để vượt qua các trạm kiểm soát dày đặc của giặc, bà nghĩ ra một kế sách liều lĩnh như đánh bạc với tử thần: bà quấn vải dày quanh bụng, giả làm người mang thai sắp sinh rồi đến thẳng trạm y tế.

"Hồi đó lính canh gắt lắm. Tôi ôm bụng, nói với cô y tá là đau quá, xin nằm nghỉ một chút. Nhờ vậy họ không để ý nữa."

Dưới sự che chở của lực lượng giao liên, bà lần lượt đưa các con thoát khỏi vòng vây nội đô, gửi gắm về quê ngoại Củ Chi để bảo đảm an toàn.

Đất nước trọn niềm vui đại thắng, chiến tranh lùi dần vào dĩ vãng, nhưng với người phụ nữ ấy, một cuộc hành trình dài đằng đẵng khác lại mở ra hành trình đi tìm hài cốt người chồng yêu dấu.

Suốt bao nhiêu năm ròng rã, bà cùng con cháu ngược xuôi dò hỏi từng thông tin, hy vọng mong manh tìm lại một phần thân thể của anh.

Phải đến năm 1998, nhờ sự chỉ dẫn của linh cảm và đồng đội, phần mộ của liệt sĩ Trần Phú Cương mới được cất bốc về với gia đình. Không dừng lại ở đó, khi nhà nước triển khai chương trình giám định ADN, bà vẫn kiên trì đăng ký để có được sự xác thực khoa học tuyệt đối, bởi với bà, sự minh bạch ấy chính là lòng tôn kính cao cả nhất dành cho người ngã xuống.

Giờ đây, ở tuổi ngoài 80, bà Trần Thị Út vẫn giữ nguyên phong thái điềm đạm, nề nếp và giản dị ngày nào.

Mỗi sáng, bà pha một ấm trà, đọc báo, theo dõi tin tức trong nước. Những ngày gần đây, khi báo chí liên tục thông tin về việc quy tập, xác định danh tính các liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, bà lặng lẽ dõi theo từng bài viết.

"Mấy chục năm rồi mà Nhà nước vẫn không quên những người đã hy sinh. Tôi thấy mừng lắm." Nói rồi bà chậm rãi gấp tờ báo lại.

Gần sáu mươi năm đã trôi qua, nửa quả táo năm xưa chỉ còn trong hoài niệm, nhưng lời dặn dò "Em ở nhà nuôi con" đã được bà thực hiện trọn vẹn bằng cả một đời hy sinh thanh xuân và nước mắt.

Read Entire Article