Người trẻ cần gì để thích nghi nhiều môi trường làm việc?

Tập 4 Live Talk "Hướng nghiệp bền vững 5.0" cùng chuyên gia Phan Bích Tâm bàn về năng lực thích nghi - một trong những yếu tố quyết định thành công nghề nghiệp của người trẻ.

Trong tập 4 của chuỗi Live Talk "Hướng nghiệp bền vững 5.0 - Empowering Tomorrow" với chủ đề "Chọn ngành - chọn nghề không biên giới (phần 2)", chuyên gia Phan Bích Tâm - Giám đốc quốc gia của MMA Global tại Myanmar, Việt Nam và Campuchia - mang đến nhiều góc nhìn thực tế về khả năng thích nghi trong hành trình nghề nghiệp của người trẻ.

Nếu ở hai số đầu tiên, chương trình tập trung vào việc hiểu bản thân, số 3 đặt ra câu hỏi người trẻ có nên chọn nghề theo đam mê trong thời đại số, thì số phát sóng lần này tiếp tục mở rộng sang vấn đề thực tiễn: làm thế nào để thích nghi giữa nhiều môi trường làm việc khác nhau mà vẫn giữ được định hướng lâu dài.

Theo bà Tâm, trong bối cảnh nghề nghiệp ngày càng không biên giới, người trẻ có nhiều lựa chọn hơn bao giờ hết: trở thành freelancer, gia nhập khởi nghiệp (startup), làm việc tại các tập đoàn lớn hay phát triển sự nghiệp trong môi trường quốc tế. Song càng nhiều lựa chọn, áp lực định hướng càng lớn. Bà cho rằng điều quan trọng không nằm ở việc chọn startup hay doanh nghiệp (corporate), tự do (freelance) hay tập đoàn lớn (big corporation). Người trẻ cần hiểu rõ bản thân muốn gì, thế mạnh ở đâu và đâu là môi trường phù hợp nhất để phát triển.

"Đầu tiên phải xác định rõ mình muốn gì và mong muốn trở thành ai trong tương lai. Thứ hai là hiểu rõ thế mạnh của bản thân. Thứ ba là phải cho mình cơ hội thử sức ở nhiều môi trường khác nhau", bà chia sẻ.

Bà Phan Bích Tâm (trái) và Á hậu 1 Miss World Việt Nam 2025 Lê Phương Khánh Như (phải) trong chương trình. Ảnh: UEH

Bên cạnh đó, chuyên gia cũng nói thêm dù làm tự do hay trong doanh nghiệp, điều cốt lõi vẫn là tìm ra thứ mình làm tốt nhất. Đó là cách đơn giản nhất để khám phá bản thân, tạo ra thành tựu và xây dựng năng lực cạnh tranh bền vững. Bà cũng nhấn mạnh khả năng thích nghi không chỉ đến từ tinh thần sẵn sàng thay đổi, mà còn đến từ năng lực nội tại và sự chuẩn bị lâu dài.

"Trong môi trường startup, mọi thứ diễn ra rất nhanh, đôi khi mình phải làm từ A đến Z. Còn trong môi trường đa quốc gia, hệ thống đã có sẵn nhưng lại đòi hỏi khả năng chuyên môn hóa rất cao. Dù ở đâu, mình cũng phải có khả năng trở thành ngôi sao thì mới thành công được", bà nói.

Theo bà Tâm, hành trình nghề nghiệp của một người có thể liên tục thay đổi: hôm nay làm startup, ngày mai chuyển sang corporate, sau đó trở thành freelancer hay quay lại môi trường doanh nghiệp lớn. Đây là điều hoàn toàn bình thường trong một sự nghiệp kéo dài hàng chục năm. Song quan trọng nhất vẫn là hiểu mình là ai và mình làm điều gì tốt nhất.

Ở góc độ cạnh tranh toàn cầu, bà Phan Bích Tâm đánh giá cao lợi thế của người trẻ Việt vì các lợi thế thông minh, học nhanh, quyết tâm và không ngại thử thách. Tuy nhiên, để thật sự hội nhập quốc tế, năng lực chuyên môn thôi chưa đủ.

Khả năng giao tiếp, đặc biệt là sử dụng tiếng Anh như một ngôn ngữ làm việc, là yếu tố rất quan trọng. Theo bà, thành công trong môi trường quốc tế không chỉ đến từ chuyên môn mà còn từ năng lực giao tiếp chuyên nghiệp.

Bà cho rằng nhiều bạn trẻ Việt có khả năng thực chiến tốt nhưng đôi khi còn rụt rè, chưa đủ tự tin để thể hiện bản thân trong môi trường đa quốc gia. Sự tự tin đó phải được xây dựng từ nội lực thật sự, gồm có kiến thức, kỹ năng, tư duy phản biện và tinh thần học hỏi liên tục. Bên cạnh năng lực chuyên môn, khả năng xây dựng "hệ sinh thái cá nhân" cũng được xem là yếu tố quan trọng giúp người trẻ thích nghi tốt hơn, đặc biệt với những ai muốn khởi nghiệp.

Tập 4 của Live Talk Hướng nghiệp bền vững 5.0 - Empowering Tomorrow sẽ tiếp tục phát sóng lúc 20h thứ 7 trên các nền tảng của UEH và fanpage VnExpress. Ảnh: UEH

Ngoài ra, startup không đơn thuần là câu chuyện vốn hay tài chính, mà còn là khả năng giải quyết vấn đề và xây dựng mạng lưới hỗ trợ xung quanh mình. Bà Tâm khuyên nên xây dựng hệ sinh thái cho chính mình để những người xung quanh có thể giúp đỡ về chuyên môn, góc nhìn hoặc cơ hội phát triển. "Không phải ai cũng nhìn thấy đâu là hệ sinh thái của chính mình", bà nhấn mạnh.

Tập 4 của Live Talk "Hướng nghiệp bền vững 5.0 - Empowering Tomorrow" sẽ tiếp tục phát sóng lúc 20h thứ 7 trên các nền tảng của UEH và fanpage VnExpress, mang đến thêm nhiều góc nhìn thực tế giúp học sinh, sinh viên tự tin định hình tương lai nghề nghiệp trong một thế giới không ngừng thay đổi.

Đan Minh