3 hours ago
3
Sáng 4.8, PV Thanh Niên tìm đến nhà ông Nguyễn Văn Nhỏ (67 tuổi, ngụ tại thôn Hồng Phong, xã Hoà Phú, Hà Nội) - người nhận là em ruột "liệt sĩ: NG T TRO", sau khi thông tin về liệt sĩ được Ban Chỉ huy quân sự xã Trà My (Đà Nẵng) phát hiện tấm bia nhôm khắc thông tin cùng một số di vật trong phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Bắc Trà My.
Tấm bia tự khắc bằng nhôm ghi các thông tin về liệt sĩ được phát hiện
ẢNH: BAN CHỈ HUY QUÂN SỰ XÃ TRÀ MY
Gia đình xác định thông tin trùng khớp 100%
Theo ông Nhỏ, tấm bia nhôm ghi thông tin "liệt sĩ: NG T TRO" chính là của anh trai ông, tên là Nguyễn Tiến Trò. Tất cả các thông tin trên đó đều trùng khớp 100% với những thông tin gia đình có được.
Sau đó, ông Nhỏ vội chìa ra một lá đơn viết bằng nét chữ viết vội bằng nét chữ nghệch ngoạc nhờ phóng viên xem giúp nội dung đã chuẩn chỉnh, rõ ràng chưa để nhờ người thân chở lên nộp cho cán bộ Công an xã Hoà Phú. Trong đơn, gia đình ông Nhỏ đề nghị Công an xã Hoà Phú giải quyết thủ tục được làm mẫu xét nghiệm ADN, qua đó giúp xác nhận danh tính liệt sĩ "liệt sĩ: NG T TRO" và đưa hài cốt liệt sĩ trở về quê hương.
Lá đơn của ông Nguyễn Văn Nhỏ
ẢNH: ĐÌNH HUY
Theo ông Nhỏ, việc gia đình phải làm đơn dù đã có nguồn tin chính xác về anh mình là do bị "vướng" về thủ tục.
"Khi tôi và chị gái đến cơ quan công an để xin lấy mẫu ADN, cán bộ công an đã kiểm tra trên hệ thống máy tính nhưng không tìm thấy tên Nguyễn Tiến Trò trong danh sách liệt sĩ. Do đó, họ nói trường hợp của tôi không giải quyết được", ông Nhỏ kể lại.
Dưng dưng nước mắt khi nhớ về quá khứ, ông Nhỏ cho biết, năm 1966, khi anh trai đang học lớp 7 thì được cụ Nguyễn Văn Truyện (bố đẻ; là đảng viên, đồng thời là người lính từng tham gia kháng chiến chống Pháp) động viên "gác" việc học tập lại để tham gia kháng chiến, "khi đất nước giải phóng sẽ về học tiếp cũng không muộn".
"Anh tôi lúc đó mới hơn 17 tuổi, chưa đủ điều kiện nhập ngũ nhưng vì ý chí hăng hái của tuổi trẻ và lời dạy của bố, anh đã viết đơn tình nguyện và khai tăng thêm 1 tuổi để đủ điều kiện lên đường. Tháng 12.1966, anh lên đường nhập ngũ. Khi anh ra đi, tôi mới 7 tuổi, chỉ biết kéo áo anh lại vì nhớ", ông Nhỏ kể.
Ông Nhỏ bật khóc nhớ về anh trai
ẢNH: ĐÌNH HUY
Suốt những năm tháng chiến tranh, chiến sĩ Trò đi biền biệt, chỉ thi thoảng gửi những lá thư động viên gia đình. Trong thư người chiến sĩ ấy cũng dặn em trai cố gắng học hành, chờ ngày giải phóng cả gia đình sẽ đoàn tụ.
Đến tháng 10.1975, sau khi đất nước đã hòa bình, chiến sĩ Trò mới được về phép lần đầu tiên để cưới vợ. Sau đám cưới vài tuần, chiến sĩ Trò lại vội vã vào lại đơn vị để chuẩn bị đi học theo kế hoạch của quân đội.
Một thời gian sau khi chiến sĩ Trò trở lại đơn vị, gia đình ông Nhỏ bất ngờ nhận được thông tin anh mình đã hy sinh vào tháng 4.1976 trong lúc đang làm nhiệm vụ gác kho.
"Thời điểm đó, bố tôi ốm nặng, gia đình lại quá nghèo, nên không có điều kiện vào tỉnh Quảng Nam cũ tìm anh. Đơn vị chỉ kịp mang về cho gia đình chiếc ba lô, chiếc mũ, đôi dép cao su và một số huân huy chương của anh. Kể từ đó, tung tích về nơi anh nằm xuống trở thành một khoảng trắng mênh mông suốt 50 năm qua", ông Nhỏ nói.
Di vật còn lại của chiến sĩ Trò mà gia đình giữ được là tấm ảnh thờ cùng các huân, huy chương
ẢNH: ĐÌNH HUY
3 lần vào Bắc Trà My tìm mộ anh không thành
Cũng theo ông Nhỏ, sau khi anh hy sinh, gia đình ông cũng nhiều lần nghe được tin tức, trong đó 3 lần vào Nghĩa trang liệt sĩ Bắc Trà My (mỗi lần khoảng gần 1 tuần) để tìm anh nhưng không phát hiện ngôi mộ nào ghi thông tin về anh mình.
Gia đình đã làm thất lạc hết giấy tờ, từ giấy báo tử đến các kỷ vật. Đặc biệt, do quá đau buồn và nghĩ rằng "chết là hết", cụ Truyện đã không làm các thủ tục đề nghị công nhận liệt sĩ cho con trai.
Bà Nguyễn Thị Đăng (bìa phải)
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Thấy ông Nhỏ xúc động không thốt lên lời, bà Nguyễn Thị Đăng (68 tuổi, vợ ông Nhỏ) cho biết, nhiều năm sau đó, gia đình cũng từng làm đơn gửi cơ quan chức năng đề nghị công nhận liệt sĩ cho chiến sĩ Trò, nhưng mọi thứ chưa có kết quả. Vì vậy, ở địa phương, ông Trò chưa nằm trong danh sách là liệt sĩ, đồng thời gia đình không được hưởng bất kỳ chế độ chính sách nào.
"Bây giờ, gia đình chỉ cầu mong được cơ quan chức năng xét duyệt thủ tục thật nhanh chóng để chúng tôi sớm mang hài cốt của bác về tới quê nhà cho thỏa lòng. Cạnh đó, mong được xét duyệt chế độ liệt sĩ để đem lại niềm vinh dự cho gia đình, cũng là sự ghi nhận công lao cống hiến cho đất nước của anh. Bố mẹ chúng tôi thì cũng mất rồi, nhưng khi mang được hài cốt về thì gia đình cũng yên tâm", bà Đăng nói.
Gia đình mong muốn sớm đưa được hài cốt thân nhân về quê hương và công nhận liệt sĩ đối với chiến sĩ Nguyễn Tiến Trò
ẢNH: NGUYỄN TRƯỜNG
Trao đổi với Thanh Niên, bà Nguyễn Thị Nga, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hòa Phú, xác nhận hiện ở địa phương, ông Trò chưa được công nhận là liệt sĩ.
"Ở góc độ Mặt trận Tổ quốc thì đơn vị sẽ hỗ trợ gia đình mọi thứ có thể. Mong các cấp, các ngành quan tâm đến thủ tục giải quyết chế độ, chính sách cho ông Trò theo quy định", bà Nga nói.
Trước đó, ngày 2.8, trong quá trình khai quật mộ để lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN, Ban Chỉ huy quân sự xã Trà My đã phát hiện nhiều di vật trong phần mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang liệt sĩ Bắc Trà My.
Các di vật gồm một chiếc thắt lưng da màu nâu, trong đó phần mặt thắt lưng đã bị rỉ sét, một nắp bật lửa bằng nhôm và đặc biệt là một tấm bia bằng nhôm có khắc thông tin. Trên tấm bia ghi: "Liệt sĩ: NG T TRO; sinh năm: 1949; HS 18-4-76; X-HONG PHONG; H-CHUONG MY; HA TAY".
Để góp phần sớm xác minh danh tính liệt sĩ, Ban Chỉ huy quân sự xã Trà My đã đề nghị các cơ quan, đơn vị, tổ chức và người dân, đặc biệt là thân nhân các liệt sĩ, nếu có thông tin liên quan đến liệt sĩ vừa nêu thì chia sẻ và cung cấp cho Ban Chỉ huy quân sự xã Trà My hoặc cơ quan quân sự địa phương.
