Trải qua 25 năm, Tiếp sức mùa thi đã trở thành một trong những chương trình mang dấu ấn sâu đậm nhất của tuổi trẻ Việt Nam. Trên hành trình ấy, có những người đã dành trọn cả thanh xuân để cùng sĩ tử "vượt vũ môn".
Anh Nguyễn Thiên Tú, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ thanh thiếu nhi Việt Nam (T.Ư Đoàn), là một trong số đó. Với 11 năm trực tiếp tham gia và điều phối chương trình Tiếp sức mùa thi từ cấp cơ sở lên đến T.Ư Đoàn, anh đã giúp hàng triệu sĩ tử "vượt vũ môn".
Từ những cuốn sổ tay và tấm "bản đồ nông dân"
Cơ duyên đưa anh Nguyễn Thiên Tú đến với Tiếp sức mùa thi bắt đầu từ năm 2009, khi anh đang là Phó bí thư Đoàn Trường đại học Luật Hà Nội. Ngày ấy, công việc chủ yếu mang tính chất nội bộ trường: tìm kiếm nhà trọ, lập danh sách số điện thoại chủ nhà bằng những bảng tính excel thủ công.
Bước ngoặt lớn nhất đến vào năm 2010, khi anh chuyển công tác lên Thành đoàn Hà Nội và được giao trọng trách phụ trách chương trình Tiếp sức mùa thi của toàn thủ đô.

Anh Nguyễn Thiên Tú khi còn công tác tại Thành đoàn Hà Nội đã phụ trách chương trình Tiếp sức mùa thi của toàn thủ đô
ẢNH: NVCC
Giai đoạn 2010 - 2014, Smartphone hay Google Maps, AI là những khái niệm xa xỉ. Phụ huynh và thí sinh ở các tỉnh lẻ lên Hà Nội thi đại học thường mang theo tâm lý lo lắng, lạc lõng giữa "ma trận" bến xe, tuyến phố.
Nhớ lại quãng thời gian rực rỡ ấy, anh Tú xúc động kể về tấm "bản đồ" đặc biệt của một tình nguyện viên tên Lại Mạnh Duẩn, nhân viên Công ty xe buýt Hà Nội.
Vốn am hiểu các tuyến xe, anh Duẩn đã ấp ủ dự án làm một cuốn cẩm nang chỉ đường dành riêng cho thí sinh. Điều đặc biệt là cuốn cẩm nang không sử dụng ngôn ngữ học thuật hay bản đồ phức tạp, mà được viết bằng ngôn ngữ vô cùng gần gũi.

Anh Nguyễn Thiên Tú giới thiệu về hoạt động của Trung tâm Điều phối hoạt động tiếp sức mùa thi năm 2015
ẢNH: NVCC
"Quyển cẩm nang chia ra mấy chục bến tàu, bến xe lớn. Từ bến xe này đi ra ngoài rẽ phải, đi bao nhiêu bước, nhìn thấy biển gì, lên tuyến xe số mấy, đi thêm bao nhiêu bến nữa thì xuống... Tất cả được mô tả cặn kẽ đến mức tình nguyện viên không cần biết đường, chỉ cần đọc như thế là phụ huynh có thể lấy sổ tay ra chép lại để tự đi", anh Tú kể.
Để hoàn thành công trình ấy, anh Duẩn xin nghỉ việc không lương vài tháng ròng rã để đi khảo sát thực tế. Với vai trò điều phối, anh Tú và Thành đoàn Hà Nội đã tạo mọi điều kiện để nhân rộng mô hình này.
Cuốn cẩm nang sau đó trở thành "bảo bối" của hàng chục ngàn tình nguyện viên thủ đô trong nhiều năm liền, và anh Duẩn trở thành một trong 10 Gương mặt trẻ thủ đô tiêu biểu năm 2013.

Các tình nguyện viên phát tài liệu hỗ trợ phụ huynh và thí sinh tìm hiểu thông tin về các điểm thi
ẢNH: TL
Từ tự phát đến sức mạnh của sự điều phối
Những năm trước 2010, phong trào Tiếp sức mùa thi ở Hà Nội dù sôi nổi nhưng còn mang tính tự phát, mạnh trường nào trường nấy làm. Nhận thấy sự lãng phí nguồn lực, Thành đoàn Hà Nội đã thiết lập hệ thống điều phối tập trung.
Một tổng đài được lập ra tại Nhà văn hóa học sinh sinh viên. Khi một điểm thi báo cáo thiếu tình nguyện viên, đặc biệt là đội hình xe ôm tình nguyện "Áo xanh chở ước mơ hồng", tổng đài ngay lập tức điều động lực lượng từ các bến bãi, điểm thi lân cận sang chi viện.
Anh Tú nhớ lại khí thế hừng hực lúc bấy giờ: "Mọi thứ điều phối qua điện thoại bàn rất thủ công, nhưng không ai ngại việc gì cả. Có những bạn đang làm nhiệm vụ tư vấn tại bàn, nhưng khi nghe điểm khác thiếu người, nếu có bằng lái, thạo đường là lập tức nhận nhiệm vụ lên xe đi chở thí sinh ngay".

Tình nguyện viên sử dụng những tấm bản đồ giấy để chỉ đường cho phụ huynh thí sinh
ẢNH: TL
Chính sự linh hoạt, không nề hà gian khó ấy đã tạo nên một mạng lưới hỗ trợ khép kín, không để bất kỳ thí sinh nào bị bỏ lại phía sau.
Năm 2012, anh Tú cùng các đồng nghiệp tiếp tục ghi dấu ấn với mô hình "Cùng bạn đi thi", phối hợp cùng Tỉnh đoàn Lạng Sơn. Đây là mô hình hỗ trợ chuyên sâu "1 kèm 1" dành cho các thí sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, không thể tự đi thi.
Tình nguyện viên được tuyển chọn gắt gao: phải có xe máy, bằng lái, học lực tốt. Các bạn không chỉ đưa đón, lo chỗ ăn nghỉ mà còn như một người anh, người chị tư vấn tâm lý, truyền đạt kinh nghiệm làm bài. Có những ngày, tình nguyện viên tự bỏ tiền túi mời hai bố con thí sinh những bữa cơm trưa ấm áp. Từ 200 thí sinh ban đầu, mô hình đã mở rộng hỗ trợ lên tới 400 - 500 em mỗi năm.
Sự tiếp nối và định hướng cho tương lai
Tháng 5.2017, anh Tú chuyển công tác lên T.Ư Đoàn. Dù không còn trực tiếp lăn lộn ở từng bến xe, điểm thi như trước, anh vẫn tiếp tục đồng hành cùng chương trình ở vai trò chỉ đạo, định hướng cấp vĩ mô cho đến năm 2020.
Hơn 1 thập kỷ gắn bó, điều khiến anh Tú tự hào và xúc động nhất là "hiệu ứng cánh bướm" của sự tử tế.
"Mỗi năm, có hàng trăm tình nguyện viên đứng lên chia sẻ rằng: 'Năm trước em chính là thí sinh được các anh chị áo xanh giúp đỡ. Cảm động trước ân tình ấy, năm nay em quyết tâm đỗ đại học để khoác lên mình màu áo này, giúp đỡ lại các em khóa sau'. Đó chính là di sản lớn nhất của Tiếp sức mùa thi", anh Tú bộc bạch.

Các tình nguyện viên chương trình "Tiếp sức mùa thi" ra bến xe của Hà Nội chỉ đường cho thí sinh về trường thi
ẢNH: TL
Nhân kỷ niệm 25 năm chương trình Tiếp sức mùa thi, nhìn về tương lai, nguyên "nhạc trưởng" của chiến dịch Tiếp sức mùa thi của Hà Nội cho rằng, xã hội thay đổi, phương thức hỗ trợ cũng cần phải chuyển mình. Việc đứng đường chỉ lối không còn quá bức thiết trong kỷ nguyên số. Thay vào đó, tổ chức Đoàn, Hội cần khảo sát để đánh trúng nhu cầu thực tế của thí sinh hiện nay.
Đó là việc chuyển hướng sang hỗ trợ chuyên sâu: tìm kiếm học bổng, tổ chức ôn thi, tư vấn tâm lý trước kỳ thi và đặc biệt là ứng dụng mạnh mẽ nền tảng công nghệ.
"Cần thiết kế một chương trình khoa học, thiết thực, hiệu quả để hỗ trợ thiết thực cho các bạn thí sinh và người nhà. Chuyển hướng sang chuyên sâu và ứng dụng công nghệ, đó là hai xu hướng cho thời gian tới", anh Tú mong muốn.

2 hours ago
1







