Người giữ màu xanh Sơn Trà

Suốt 15 năm qua, người đàn ông đến từ Đà Nẵng ấy lặng lẽ gìn giữ màu xanh của bán đảo Sơn Trà, giải cứu những rạn san hô dưới đáy biển và không ít lần ngược dòng nước lũ để cứu người. Những việc làm bền bỉ ấy không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, giúp đỡ cộng đồng mà còn cho thấy sức lan tỏa của một lối sống tử tế, nơi mỗi hành động nhỏ đều có thể tạo nên những đổi thay lớn.

"Việc gì có ý nghĩa thì mình làm"

Đó là câu trả lời ngắn gọn của anh Đào Đặng Công Trung khi tôi hỏi điều gì đã khiến anh gắn bó với những công việc nhiều nhọc nhằn, thậm chí đối mặt với hiểm nguy, suốt hơn một thập kỷ.

Anh Trung hiện là giám đốc điều hành một doanh nghiệp du lịch tại Đà Nẵng, quê gốc ở Hội An. Năm 2011, trong một lần lên bán đảo Sơn Trà, chứng kiến rác thải phủ kín nhiều cung đường, anh quyết định xách bao đi nhặt rác. Từ đó, người dân địa phương dần quen với hình ảnh người đàn ông nước da rám nắng, lặng lẽ mang bao tải men theo triền núi, nhặt từng chai nhựa, túi ni lông và mọi thứ bị bỏ lại giữa thiên nhiên. Ngày này qua ngày khác, việc làm tưởng chừng rất nhỏ ấy đã được anh bền bỉ duy trì suốt hơn 10 năm.

Thời điểm đó, việc một cá nhân tự nguyện đi nhặt rác vẫn còn rất hiếm. Không ít người nhìn anh với ánh mắt nghi ngại, thậm chí cho rằng đó chỉ là sự "làm màu". Anh chỉ cười hiền: "Ngoài công việc để lo cho gia đình, tôi nghĩ mình nên làm điều gì đó có ích cho xã hội, dù nhỏ nhất".

Suy nghĩ ấy dần trở thành một lựa chọn sống. Anh thành lập Dấu Chân Xanh, quy tụ những người cùng chung tình yêu thiên nhiên để tổ chức các hoạt động lên rừng, xuống biển, hướng dẫn lặn an toàn, khám phá đại dương và lan tỏa ý thức bảo vệ môi trường.

Từ những con dốc ở bán đảo Sơn Trà, hành trình của anh tiếp tục nối dài xuống lòng biển. Là một huấn luyện viên bơi lặn, mỗi lần ngụp xuống là một lần anh chứng kiến khoảng cách giữa vẻ đẹp trên mặt nước và thực trạng dưới đáy đại dương. Bên dưới là những chai nhựa, túi ni lông, dây câu, "lưới ma" cùng đủ loại rác thải mắc kẹt giữa các rạn san hô.

Từ năm 2017 đến nay, gần như mùa hè nào anh cũng dành nhiều ngày lặn biển để thu gom rác. Sau mỗi chuyến lặn, hàng chục kilogram rác thải lại được đưa lên bờ. Với anh, mỗi túi rác được kéo lên cũng đồng nghĩa thêm một khoảng biển được "thở", thêm một cơ hội để các rạn san hô và sinh vật biển được hồi sinh.

Mỗi mùa hè, anh Trung cùng các tình nguyện viên lặn xuống đáy biển Đà Nẵng để thu gom rác thải, cắt bỏ lưới ma mắc trên các rạn san hô

ẢNH: NVCC

Nhưng điều khiến anh trăn trở hơn cả là rác thải nhựa, những "lưới ma" cùng các hình thức khai thác tận diệt đang âm thầm hủy hoại các rạn san hô. Từ nỗi day dứt ấy, anh miệt mài giải cứu san hô, kêu gọi cộng đồng thợ lặn cùng chung tay gìn giữ đại dương. "Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa thì đi cùng nhau", anh tâm niệm.

Không chỉ trực tiếp hành động, anh còn ghi lại vẻ đẹp và cả những "vết thương" của đại dương qua những bức ảnh dưới nước, góp phần lan tỏa ý thức bảo tồn.

Đồng hành cùng anh trong nhiều chuyến lặn, anh Lê Đức Anh (phường An Hải Tây, quận Sơn Trà, TP.Đà Nẵng) cho biết môi trường biển tại Hòn Sụp, bãi Obama, bãi Nam đã chuyển biến rõ rệt.

"Sau mỗi đợt nhặt rác và cắt lưới ma, lòng biển có thể sạch đến khoảng 80%. Quan trọng hơn, chúng tôi đã xây dựng được một cộng đồng cùng làm những việc thiết thực, góp phần thay đổi nhận thức của những người yêu thích thể thao dưới nước và cả cộng đồng", anh nói.

Anh Trung kêu gọi những người yêu lặn cùng tham gia các hoạt động làm sạch đáy biển, biến niềm đam mê khám phá đại dương thành hành động bảo vệ môi trường

ẢNH: NVCC

Với anh Trung, nhặt rác hay giải cứu san hô không chỉ xuất phát từ tình yêu thiên nhiên mà còn là cách mỗi cá nhân góp phần thực hiện các mục tiêu bảo vệ môi trường.

"Tôi muốn góp một phần nhỏ vào lộ trình Việt Nam đã cam kết: đến năm 2030 giảm 75% rác thải nhựa đại dương, hướng tới năm 2045 xây dựng biển Việt Nam xanh, sạch và bền vững", anh nói.

Điều khiến anh vui nhất không phải là sự ghi nhận, mà là ngày càng có nhiều người cùng nhặt rác, cắt "lưới ma" và chung tay gìn giữ biển. Từ những việc làm ban đầu của anh, các hoạt động bảo vệ môi trường, bảo tồn hệ sinh thái, chèo SUP và lặn an toàn ngày càng lan tỏa, thu hút sự đồng hành của chính quyền, các tổ chức và người dân. Với anh, đó mới là thành quả lớn nhất.

Xông pha trong bão lũ

Nếu dưới đáy biển, anh Trung miệt mài giành lại sự sống cho những rạn san hô, thì mỗi mùa mưa bão, anh lại lao vào dòng nước dữ để giành giật sự an toàn cho con người.

Đợt mưa lũ lớn cuối năm 2025, nhận tin cần người lái thuyền hỗ trợ đồng bào miền Bắc, anh cùng nhóm Ứng cứu thiên tai ba miền lên đường ngay trong đêm. Đến Thái Nguyên, nước bắt đầu rút, nhưng nhiều khu vực ở Bắc Giang vẫn chìm trong biển nước. Không chần chừ, anh chuyển hướng đến xã Nghĩa Hưng, bám trụ suốt 5 ngày, cùng lực lượng cứu hộ đưa người dân ra khỏi vùng nguy hiểm.

Trở về Đà Nẵng chưa được bao lâu, anh lại có mặt ở Hội An, Cẩm Kim, Cẩm Hà khi lũ cô lập hàng trăm hộ dân. Rồi đến khi Phú Yên hứng chịu trận lũ lịch sử, anh tiếp tục lên đường. Suốt 10 ngày, anh và đồng đội sống theo phương châm "3 tại chỗ": ăn tại chỗ, ngủ tại chỗ, ứng cứu tại chỗ, sẵn sàng có mặt ở bất cứ nơi nào còn người cần giúp đỡ.

"Tôi không đếm mình đã cứu được bao nhiêu người, chỉ biết cứu được càng nhiều người càng tốt", anh tâm sự.

Sinh ra và lớn lên ở vùng sông nước Hội An, anh thuộc từng con nước, từng khúc sông nguy hiểm. Trong mỗi chuyến ca nô cứu hộ, anh luôn giữ một nguyên tắc: phụ nữ, trẻ em, người già và người bệnh phải được đưa đi trước. Với những phụ nữ mắc kẹt giữa vùng lũ, anh còn chủ động xin băng vệ sinh và các vật dụng thiết yếu từ các đoàn cứu trợ để kịp thời hỗ trợ họ.

Phía sau những chuyến đi ấy là nỗi lo của người mẹ già. Có lần, bà nghẹn ngào hỏi: "Lỡ gặp chuyện thì sao? Ai sẽ lo cho con, lo cho gia đình?". Anh chỉ cười: "Vậy thì coi như mẹ có một đứa con anh hùng".

Nụ cười ấy không phải sự liều lĩnh, mà là sự bình thản của một người đã chọn sống vì điều mình tin. "Tôi có sức khỏe, có kinh nghiệm thì sẵn sàng giúp đỡ đồng bào. Sống có ích, sống cho đáng sống", anh nói.

Từ những con dốc ở bán đảo Sơn Trà đến đáy biển xanh, từ những ngày nắng yên bình đến những đêm mưa lũ, Đào Đặng Công Trung luôn chọn có mặt ở nơi cần mình nhất. Anh không làm những điều lớn lao ngay từ đầu. Mọi thứ bắt đầu bằng việc cúi xuống nhặt một mẩu rác, gỡ một tấm "lưới ma", đưa một người dân vượt qua dòng nước xiết.

Và cũng từ những việc tưởng như rất nhỏ ấy, màu xanh của biển được gìn giữ, những phận người được chở che, còn tinh thần sống đẹp thì lặng lẽ lan tỏa, để ngày càng có thêm nhiều người tin rằng, mỗi cá nhân đều có thể góp phần làm cho cộng đồng và cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.