Người Đà Nẵng vừa chuộng vừa 'ngại va chạm' du khách Hàn

Các cộng đồng làm dịch vụ tại Đà Nẵng đối mặt với mâu thuẫn khi vừa hưởng lợi kinh tế vừa phải chấp nhận hành vi và thái độ từ nhóm khách quốc tế lớn nhất.

Tại chợ Hàn nằm ở trung tâm Đà Nẵng, hai tiểu thương người Việt trêu đùa một du khách Hàn Quốc trung niên bằng cách gọi ông là "harabeoji" (ông nội). Ngay hôm trước, người khách Hàn này cũng đến đây mua 200.000 đồng hạt mắc ca.

"Tôi bị tổn thương đấy nhé", người đàn ông đáp lại. Hai người phụ nữ nắm tay khách, cười nói "được rồi, được rồi".

Cuộc nói chuyện bông đùa như thế được lặp lại hàng chục lần mỗi ngày tại khu chợ.

Phía ngoài chợ, nhiều cửa hàng treo biển hiệu bằng tiếng Hàn. Nhạc Hàn (K-pop) vang lên từ các nhà hàng, tiệm massgae trong khi khách Hàn Quốc chen chân trên các con phố ở trung tâm.

Trong hai tháng đầu năm, Hàn Quốc là tệp khách lớn nhất tại Việt Nam với gần 1 triệu lượt ghé thăm, theo Cục Thống kê. Đà Nẵng trở thành một trong những điểm đến yêu thích nhất của họ.

Tuy nhiên, song song với bùng nổ kinh tế và giao lưu văn hóa, những phàn nàn về va chạm cũng bắt đầu xuất hiện.

Văn Chín chụp ảnh tại quán nơi đang làm việc tại Đà Nẵng. Ảnh: SCMP

"Chúng tôi thích người Hàn nhưng họ thường có vẻ cáu gắt hoặc trông không hề vui vẻ. Tôi cũng không hiểu vì sao", một tiểu thương ở chợ Hàn tên Kiều cho biết.

Cách đó vài con phố, tại một nhà hàng ở khu chợ đêm An Thượng, Văn Chín, phục vụ bàn 28 tuổi, cho biết quán anh tiếp nhiều khách Hàn nhất. Chín có bạn thân người Hàn, sáng nào cũng đi cà phê cùng nhau. Chín từng đến Seoul và cho rằng khách Hàn yêu thích Đà Nẵng vì "văn hóa hai nước giống nhau".

Tuy vậy, anh cũng thừa nhận đôi khi xuất hiện căng thẳng trong giao tiếp với khách Hàn, đặc biệt những người lớn tuổi. "Nhiều lần họ khá thô lỗ với chúng tôi. Nhiều đàn ông Hàn nghĩ phụ nữ Việt Nam thích họ", Chín nói.

Sự song hành giữa ngưỡng mộ và khó chịu này phản ánh mối quan hệ giữa Hàn Quốc và Đông Nam Á.

Đầu năm nay, hashtag #SEAbling lan rộng trên mạng xã hội sau vụ tranh luận tại buổi hòa nhạc K-pop ở Malaysia. Người dùng từ Indonesia, Malaysia, Thái Lan và Việt Nam cáo buộc một số người hâm mộ Hàn Quốc chế giễu người Đông Nam Á. Từ tranh cãi giữa các fan, sự việc nhanh chóng trở thành cuộc thảo luận rộng hơn về thái độ bị cho là kiêu ngạo của người Hàn.

Theo Kim Eje, giáo sư địa lý tại Đại học Sư phạm Quốc gia Gyeongin, một trong những trường công lập hàng đầu tại Hàn Quốc, những căng thẳng như vậy "sớm muộn cũng bùng phát".

Dù là những nước láng giềng gần gũi và có nhiều trao đổi kinh tế, văn hóa với Hàn Quốc, Đông Nam Á thường chỉ được nhìn nhận đơn thuần như một điểm du lịch. Tại trường học, nội dung giáo dục phần địa lý thế giới chỉ dành 1% nói về khu vực này, do đó người Hàn ít có cơ hội tìm hiểu kỹ, theo bà Kim Eje. Khi nghĩ về Đông Nam Á, nhiều người Hàn chỉ gói gọn trong những khái niệm khuôn mẫu như "phở Việt", "Bali là điểm du lịch".

Du khách Hàn Quốc đang mua đồ tại chợ Hàn, Đà Nẵng. Ảnh: SCMP

Daniel Ryu chuyển đến Đà Nẵng vào năm 2024 sau khi quen một phụ nữ Việt Nam tại chợ Hàn và đang chuẩn bị kết hôn.

"Thật đáng tiếc khi thấy nhiều người Hàn Quốc nghĩ rằng họ ở vị thế cao hơn khi đến đây", Ryu nói.

Người bán hàng địa phương thường dùng kính ngữ tiếng Hàn khi nói chuyện với du khách. Tuy nhiên, một số người Hàn lại đáp lại bằng lối nói thân mật, tạo ra sự mất cân bằng dễ khiến người khác cảm thấy bị coi thường.

Ryu cho biết nhân viên của ông hiếm khi đối đầu trực tiếp với khách. Họ chỉ nói những câu như "không thể chịu nổi" sau lưng khách.

Năm 2025, một video lan truyền cho thấy hai du khách Hàn Quốc tấn công hai cô gái Việt Nam tại một buồng chụp ảnh ở Hà Nội đã làm dấy lên làn sóng bức xúc đối với những du khách thô lỗ. Hãng thông tấn Yonhap News Agency gọi hai người này là "nỗi xấu hổ quốc gia". Sau đó, một trong hai người đã bị công ty sa thải.

Ngoài hút tệp khách gia đình, Đà Nẵng cũng dần trở thành tụ điểm vui chơi của đàn ông Hàn. "Nếu chơi đêm ở các quán bar, bạn sẽ thấy nhiều đàn ông Hàn Quốc bắt đầu nghĩ mình là Vua. Nhưng chúng ta không nên vội vàng đánh giá một đất nước mà mình chưa hiểu rõ", Ryu nói.

Năm ngoái, tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam đạt 514 tỷ USD, tăng trưởng 8%. Theo Học viện Kinh tế Hàn Quốc, Hàn Quốc hiện là nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất tại Việt Nam, với tổng vốn đầu tư tích lũy đạt 92 tỷ USD tính đến năm 2024.

Riêng Samsung đã đầu tư khoảng 22 tỷ USD và sử dụng khoảng 112.000 lao động tại Việt Nam. Khoảng 50% sản lượng điện thoại di động toàn cầu của hãng hiện được sản xuất tại đây. Các tập đoàn như LG và nhiều doanh nghiệp Hàn Quốc khác cũng mở rộng hoạt động nghiên cứu và sản xuất.

Dòng chảy thương mại giữa hai nước diễn ra theo cả hai chiều. Năm 2023, Hàn Quốc là thị trường xuất khẩu lớn thứ ba của Việt Nam, chiếm 6,6% tổng kim ngạch. Tháng trước, Bộ Thương mại Hàn Quốc cho biết xuất khẩu của Việt Nam sang nước này đạt 31,8 tỷ USD năm 2025, trong khi hàng hóa từ Hàn Quốc vào Việt Nam đạt 62,8 tỷ USD.

Cùng lúc, lao động Việt Nam trở thành lực lượng quan trọng đối với thị trường lao động đang thu hẹp của Hàn Quốc. Khảo sát về cư trú và việc làm của người nhập cư năm 2025 ghi nhận khoảng 270.000 người Việt đang sinh sống tại Hàn Quốc, trở thành cộng đồng nước ngoài lớn thứ hai sau người Trung Quốc. Gần 45% lao động nước ngoài làm việc trong các ngành sản xuất và khai khoáng.

Theo Mason Richey, giáo sư chính trị quốc tế tại đại học Hankuk, Đông Nam Á đã trở thành một thị trường giúp Hàn Quốc đa dạng hóa quan hệ kinh tế và giảm bớt sự phụ thuộc quá lớn vào Mỹ hay Trung Quốc.

"Đông Nam Á cũng là tuyến trung chuyển hàng hóa quan trọng, đồng thời nhiều quốc gia ở đây có lượng người hâm mộ văn hóa Hàn rất lớn", Richey nói.

Hai du khách đang chạy bộ trước một bãi biển ở Đà Nẵng. Ảnh: AFP

"Giới trẻ yêu thích văn hóa Hàn. Họ học tiếng, tìm hiểu văn hóa và thậm chí học hát các bài hát tiếng Hàn", Ryu nói. Ông cho biết đôi khi nhân viên còn xin chụp ảnh cùng du khách Hàn Quốc để đăng lên mạng xã hội để khoe.

Tuy nhiên, sự ngưỡng mộ này đôi khi tồn tại song song với những trải nghiệm phân biệt đối xử.

Khảo sát "Thái độ và giá trị của người Hàn Quốc" năm 2025 do Bộ Văn hóa Hàn Quốc thực hiện cho thấy 44% người nước ngoài sống tại Hàn Quốc từng trải qua phân biệt đối xử. 53% cho rằng nguyên nhân đến từ quốc tịch. Gần 80% không gửi đơn khiếu nại vì tin rằng điều này "không thay đổi được gì".

"Sinh viên và du khách Đông Nam Á đến thăm Hàn Quốc thường có ấn tượng tốt. Nhưng những người ở lại lâu và thực sự sống tại đây đôi khi bị tổn thương bởi những định kiến từ một số người Hàn", giáo sư Kim nói. Giáo sư cũng chỉ ra chính phủ cần khẩn trương có một chương trình giáo dục rộng rãi hơn, giúp người Hàn nhận thức được Đông Nam Á rộng lớn đến mức nào, đa dạng ra sao và có tầm quan trọng chiến lược thế nào.

"Chúng ta nên nhấn mạnh những thế mạnh của khu vực này, từ văn hóa, kinh tế, ngoại giao, chính trị cho tới sự linh hoạt và năng động", giáo sư Kim nói.

Quay trở lại khu chợ Hàn, tiếng cười vẫn vang lên khi người bán và du khách mặc cả bằng hai thứ tiếng.

"Tôi sẽ không mua nếu đắt quá", một du khách Hàn nói và được chủ cửa hàng giải thích giá đã được giảm.

Màn mặc cả quen thuộc ấy giống như một vở diễn nhỏ - vừa là giao dịch, vừa là câu chuyện đời thường.

Anh Minh (Theo SCMP)