Người bị sỏi mật có nên uống cà phê?

Tôi có sỏi túi mật lớn nguy cơ tắc ống mật, viêm túi mật cấp tái phát. Tôi thường uống hai ly cà phê mỗi ngày (sáng và chiều) để tỉnh táo làm việc, có nên kiêng cà phê? (Xuân Hồng, 46 tuổi, TP HCM)

Trả lời:

Sỏi mật là bệnh lý thường gặp, hình thành khi thành phần trong dịch mật, chủ yếu là cholesterol hoặc sắc tố mật kết tinh tạo thành sỏi trong túi mật hoặc đường mật. Nếu sỏi có kích thước lớn và không điều trị kịp thời, người bệnh có thể gặp biến chứng nguy hiểm. Nguyên nhân gây bệnh đa dạng, trong đó chế độ ăn nhiều chất béo, rối loạn chuyển hóa và ít vận động.

Một số nghiên cứu ghi nhận, uống cà phê với lượng vừa phải có thể góp phần giảm nguy cơ hình thành sỏi mật. Caffeine trong cà phê có tác dụng kích thích túi mật co bóp, làm dòng chảy mật lưu thông dễ dàng, không bị ứ đọng, từ đó giảm nguy cơ hình thành sỏi. Cà phê còn chứa chất chống oxy hóa như axit chlorogenic, hỗ trợ quá trình chuyển hóa chất béo, giảm cholesterol trong dịch mật.

Caffeine còn kích thích ruột non tiết hormone cholecystokinin (CCK), hỗ trợ túi mật và tuyến tụy co bóp đều đặn hơn, hỗ trợ quá trình bài tiết mật, tiêu hóa chất béo. Vì vậy, uống cà phê điều độ có thể hạn chế nguy cơ hình thành sỏi mật, đặc biệt ở người thừa cân, ít vận động hoặc ăn nhiều chất béo. Tuy nhiên, đây yếu tố hỗ trợ dự phòng, không thay thế biện pháp điều trị.

Uống cà phê có thể giảm nguy cơ hình thành sỏi mật song tùy vào thể trạng từng người mà bác sĩ tư vấn liều lượng và cách dùng phù hợp. Ảnh: Quốc An

Ở người có sỏi mật, đặc biệt là sỏi kích thước lớn có nguy cơ tắc ống mật như trường hợp của bạn, việc sử dụng cà phê cần được cân nhắc thận trọng. Lúc này, caffeine có thể làm tăng co bóp túi mật, áp lực đường mật, dễ khởi phát cơn đau hoặc làm nặng thêm tình trạng bệnh, ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa.

Nếu bệnh ổn định, người bệnh có thể sử dụng 1-2 tách nhỏ mỗi ngày (khoảng 200-300 mg caffeine), ưu tiên cà phê đen nguyên chất, pha lọc. Nên hạn chế các loại cà phê nhiều đường, sữa béo hoặc phụ gia vì có thể làm tăng cholesterol trong dịch mật.

Bạn chỉ nên sử dụng đồ uống sau bữa ăn 30-60 phút và không uống khi đói. Dạ dày rỗng khi hấp thụ caffein gây kích thích tiết axit, tạo cảm giác cồn cào, buồn nôn và gây ra các triệu chứng liên quan đến dạ dày, tá tràng. Đồng thời, người bệnh cần duy trì chế độ ăn khoa học, tăng cường rau xanh, trái cây, chất xơ nhằm hỗ trợ lưu thông dịch mật, giảm nguy cơ tích tụ cholesterol.

Nếu gặp phải tình trạng như đau bụng, đầy hơi, buồn nôn hoặc khó chịu sau khi uống cà phê, người bệnh sỏi mật cần ngừng sử dụng, đến khám tại bệnh viện để được đánh giá, xử trí phù hợp.

Với tình trạng sỏi mật kích thước lớn như bạn mô tả, bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa tiêu hóa - gan mật để được đánh giá cụ thể và tư vấn chế độ ăn uống phù hợp. Điều chỉnh thói quen sử dụng cà phê cần cá thể hóa theo mức độ bệnh nhằm đảm bảo an toàn và hạn chế nguy cơ biến chứng.

ThS.BS Nguyễn Anh Duy Tùng
Chuyên khoa Dinh dưỡng - Tiết chế
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7

Độc giả gửi câu hỏi về dinh dưỡng tại đây để bác sĩ giải đáp