Ngủ trưa quá lâu có tăng nguy cơ đột quỵ không?

Tôi nghe nói thường xuyên ngủ trưa quá lâu, trên một giờ sẽ dễ làm tăng nguy cơ đột quỵ. Mong bác sĩ tư vấn. (Hùng, TP HCM)

Trả lời:

Câu trả lời là có, nhưng cần hiểu đúng bản chất của vấn đề. Nhiều nghiên cứu quy mô lớn, bao gồm cả các nghiên cứu được công bố trên tạp chí của Hiệp hội Tim mạch Mỹ, đã chỉ ra rằng những người có thói quen ngủ trưa quá lâu (thường là trên 60 đến 90 phút mỗi ngày) có nguy cơ mắc đột quỵ cao hơn đáng kể so với những người ngủ trưa ngắn hoặc không ngủ trưa.

Tuy nhiên, cần làm rõ lý do tại sao, để tránh việc vội vàng "tẩy chay" giấc ngủ trưa vốn rất tốt cho sức khỏe. Khoa học hiện tại cho thấy giấc ngủ trưa dài không phải là "thủ phạm" trực tiếp gây ra đột quỵ. Thay vào đó, nó là một dấu hiệu cảnh báo (red flag) cho vấn đề sức khỏe tiềm ẩn khác:

Bù đắp cho giấc ngủ đêm kém chất lượng

Những người cần ngủ trưa quá nhiều thường là do họ ngủ không ngon giấc vào ban đêm. Nguyên nhân phổ biến nhất là Hội chứng ngưng thở khi ngủ. Hội chứng này làm giảm lượng oxy lên não, gây tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim và là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đột quỵ.

Dấu hiệu của các bệnh lý nền

Những người luôn cảm thấy mệt mỏi, uể oải và thèm ngủ dài vào ban ngày thường có nguy cơ cao mắc các bệnh chuyển hóa như tiểu đường, béo phì, rối loạn mỡ máu hoặc tăng huyết áp. Chính những bệnh lý nền này mới là nguyên nhân cốt lõi làm tăng vọt nguy cơ đột quỵ.

Sự thay đổi về huyết áp

Việc thức dậy sau một giấc ngủ trưa quá sâu có thể dẫn đến những biến động đột ngột về huyết áp và nhịp tim, tạo thêm áp lực cho hệ tim mạch.

Các chuyên gia khuyến cáo ba điều quan trọng. Thứ nhất, hãy duy trì "giấc ngủ ngắn". Ngủ trưa là một thói quen rất tốt giúp phục hồi năng lượng, cải thiện trí nhớ và giảm căng thẳng. Tuy nhiên, thời gian lý tưởng nhất chỉ nên kéo dài từ 20 đến 30 phút. Thứ hai, đầu tư cho giấc ngủ ban đêm, hãy cố gắng ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm. Nếu thường xuyên ngáy to, giật mình tỉnh giấc, hay thở dốc khi ngủ, hãy đi khám bác sĩ ngay.

Cuối cùng, cần lắng nghe cơ thể. Nếu đã ngủ đủ giấc vào ban đêm nhưng ban ngày vẫn luôn buồn ngủ rũ rượi và phải ngủ trưa hàng giờ đồng hồ mới tỉnh táo, đó là lúc cơ thể đang "kêu cứu". Hãy chủ động đi kiểm tra sức khỏe tổng quát, đặc biệt là tầm soát huyết áp, đường huyết và mỡ máu.

TS.BS Hoàng Tiến Trọng Nghĩa
Chủ nhiệm khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175