Nghiên cứu thu hồi tài sản đứng tên bên thứ ba liên quan tội phạm

Bộ Công an sẽ nghiên cứu cơ chế thu hồi tài sản không giải trình được nguồn gốc hợp pháp hoặc đứng tên bên thứ ba nhưng có căn cứ xác định liên quan đến hành vi phạm tội.

Thông tin được Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng Bộ Công an, nêu tại buổi thông báo kết quả phiên họp thứ 30 Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, chiều 18/6.

Theo ông Toản, đây là một trong những giải pháp được nghiên cứu nhằm nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản trong các vụ án tham nhũng, kinh tế. Thực tế cho thấy nhiều tài sản do phạm tội mà có đã được chuyển dịch, hợp thức hóa bằng cách đứng tên người thân hoặc bên thứ ba, gây khó khăn cho công tác truy tìm và thu hồi.

Nhiều trường hợp tài sản còn được tẩu tán qua các tài khoản trung gian, ví điện tử, cổ phiếu, bất động sản, tài sản số hoặc chuyển ra nước ngoài. Một số vụ án gây thiệt hại đặc biệt lớn nhưng người phạm tội không trực tiếp chiếm hưởng hoặc không còn tài sản tương xứng để khắc phục hậu quả.

Để nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản, Bộ Công an sẽ tập trung truy nguyên dòng tiền, xác minh tài sản ngay từ giai đoạn đầu điều tra nhằm kịp thời áp dụng các biện pháp bảo toàn, phong tỏa. Việc phối hợp giữa cơ quan điều tra với viện kiểm sát, tòa án, ngân hàng, cơ quan thuế, đất đai và chứng khoán cũng sẽ được tăng cường để ngăn chặn việc tẩu tán tài sản.

Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng Bộ Công an, trả lời báo chí chiều 18/6. Ảnh: Nguyên Phong

Theo Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, quá trình thu hồi tài sản hiện còn gặp nhiều trở ngại do việc giám định, định giá và xác định thiệt hại ở một số vụ án kéo dài; dữ liệu đất đai, chứng khoán chưa được kết nối đồng bộ; việc cung cấp thông tin giữa các cơ quan đôi khi chưa kịp thời. Công tác truy tìm, phong tỏa tài sản ở nước ngoài cũng phụ thuộc cơ chế tương trợ tư pháp và sự khác biệt pháp luật giữa các quốc gia.

Đánh giá về tình hình tội phạm tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, ông cho biết các hành vi này vẫn diễn ra ở nhiều lĩnh vực, nhất là trong triển khai các dự án trọng điểm quốc gia, an sinh xã hội và hành chính công. Tình trạng tham nhũng tại doanh nghiệp cổ phần, doanh nghiệp tư nhân có xu hướng gia tăng, gây thất thoát lớn về tài sản.

Theo Bộ Công an, một trong những phương thức phạm tội phổ biến hiện nay là sự cấu kết giữa người trong cơ quan nhà nước và doanh nghiệp để thao túng quá trình đầu tư, đấu thầu, nghiệm thu, quyết toán; hình thành các nhóm lợi ích, nâng khống giá trị công trình hoặc can thiệp để nhà thầu trúng thầu.

Ngoài ra, nhiều đối tượng lợi dụng việc cấp phép, giải quyết thủ tục hành chính để thu lợi bất chính; lợi dụng quá trình cổ phần hóa, tái cơ cấu doanh nghiệp để làm thất thoát tài sản nhà nước. Một số trường hợp sử dụng nền tảng số, tin nhắn mã hóa, giao dịch tài chính trực tuyến và tài sản ảo để che giấu hành vi phạm tội.

Nhiều tội phạm lợi dụng các mô hình kinh doanh mới, tài sản mới để chiếm đoạt và trục lợi, nhất là mô hình bất động sản nghỉ dưỡng, sở hữu kỳ nghỉ, huy động vốn dự án. Hôm qua, Công an Hà Nội khởi tố 187 bị can trong 21 vụ án tại 23 công ty mua bán thẻ sở hữu kỳ nghỉ với cáo buộc chiếm đoạt hơn 181 tỷ đồng của 500 bị hại.

Vũ Tuân