Nga xác nhận chiến công đầu tiên của Su-57 tại Ukraine, hé lộ "át chủ bài" RVV-SDM

Nga vừa tuyên bố tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm Su-57 đã giành được chiến công không chiến đầu tiên trong xung đột Ukraine, sử dụng tên lửa không đối không RVV-SDM.

Chiến công đầu tiên của Su-57

Hãng thông tấn TASS dẫn lời Tổng Giám đốc Rosoboronexport, ông Alexander Mikheev cho biết Su-57 của Nga đã chứng minh hiệu quả trong điều kiện tác chiến thực tế, từ nhiệm vụ tấn công mục tiêu mặt đất, trên biển đến không chiến với các mục tiêu trên không.

Tiêm kích Su-57 của Nga. Ảnh: Sputnik

“Rosoboronexport ghi nhận sự gia tăng đáng kể mối quan tâm từ thị trường quốc tế đối với tiêm kích thế hệ thứ năm Su-57E. Máy bay đã chứng minh năng lực trong môi trường chiến đấu thực tế, đối phó với các hệ thống phòng không và tác chiến điện tử hiện đại. Su-57 đã tấn công nhiều mục tiêu trên không, trên bộ và trên biển bằng các loại vũ khí tiên tiến của Nga, trong đó có tên lửa dẫn đường RVV-SDM mới nhất”, ông Mikheev cho biết.

Đây là lần đầu tiên phía Nga chính thức xác nhận Su-57 đã thực hiện thành công nhiệm vụ không chiến trong xung đột Ukraine. Trước đó, nhiều thông tin về các vụ bắn hạ mục tiêu trên không bằng Su-57 đã xuất hiện trên truyền thông và các kênh quân sự Nga, song chưa từng được Moscow xác nhận công khai.

RVV-SDM là tên lửa không đối không tầm trung thế hệ mới được phát triển cho biến thể xuất khẩu Su-57E. Loại tên lửa này sử dụng đầu tự dẫn radar chủ động, có khả năng “bắn và quên”, đồng thời được thiết kế để tăng khả năng chống nhiễu điện tử và tương thích với khoang vũ khí trong thân máy bay.

Theo nhà phân tích quốc phòng và cựu phi công Không quân Ấn Độ Vijainder K. Thakur, RVV-SDM nhiều khả năng là phiên bản cải tiến của tên lửa RVV-SD, được tối ưu hóa để mang trong khoang vũ khí của Su-57 và nâng cao hiệu suất tác chiến.

Trước đó, vào tháng 4/2026, một số nguồn tin quân sự Nga cho rằng, Su-57 đã bắn hạ một máy bay của Không quân Ukraine trên khu vực Mykolaiv bằng tên lửa tầm xa. Đến tháng 5/2026, truyền thông Nga và các kênh Telegram tiếp tục đưa tin Su-57 sử dụng tên lửa R-37M để bắn hạ một máy bay cảnh báo sớm Saab 340 do Thụy Điển viện trợ cho Ukraine. Tuy nhiên, Ukraine chưa xác nhận các thông tin này.

“Át chủ bài” chinh phục thị trường

Theo ông Mikheev, những kinh nghiệm chiến đấu tích lũy được trong xung đột Ukraine đang góp phần thúc đẩy nhu cầu đối với Su-57E trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có một khách hàng nước ngoài chính thức xác nhận mua dòng tiêm kích này. Quốc gia đó là Algeria. Nước này được cho là đã đưa Su-57E vào biên chế.

Nga hiện cũng đang chào bán Su-57E cho Ấn Độ, đồng thời đề xuất chuyển giao công nghệ và nội địa hóa sản xuất. Tuy nhiên, New Delhi vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Tiêm kích Su-57 của Nga ngày càng nhận được nhiều sự quan tâm trên thị trường. Ảnh: Wikipedia

Dù được quảng bá mạnh mẽ, Su-57 vẫn được Nga sử dụng khá thận trọng trong xung đột Ukraine. Theo nhiều nhà phân tích quân sự, phần lớn nhiệm vụ của loại tiêm kích này là phóng tên lửa từ khoảng cách xa ngoài vùng nguy hiểm, thay vì trực tiếp xâm nhập sâu vào khu vực có hệ thống phòng không dày đặc.

Đầu tháng 7/2026, một số nguồn tin cũng cho biết Su-57 đang được sử dụng trong nhiệm vụ đánh chặn máy bay không người lái tại khu vực gần Moscow.

Đáng chú ý, những hình ảnh xuất hiện gần đây cho thấy một chiếc Su-57 mang tên lửa không đối không R-73 trên các giá treo dưới cánh thay vì trong khoang vũ khí bên trong. Cách bố trí này làm giảm đáng kể khả năng tàng hình của máy bay, nhưng có thể được chấp nhận trong các nhiệm vụ chống UAV khi yêu cầu về khả năng tàng hình không còn là yếu tố ưu tiên hàng đầu.

Việc mang theo các tên lửa không đối không tầm ngắn trên giá treo bên ngoài cho thấy cấu hình tác chiến của Su-57 có thể đã được điều chỉnh để phù hợp với các nhiệm vụ không chiến tầm gần. Một số nhà phân tích nhận định máy bay nhiều khả năng được sử dụng để đối phó với máy bay không người lái (UAV) tấn công một chiều tầm xa và tên lửa hành trình mà Ukraine ngày càng triển khai với tần suất cao trong thời gian gần đây.

Trong khi đó, một số ý kiến cho rằng Nga đã hạn chế sử dụng Su-57 tại các khu vực có mức độ rủi ro cao nhằm bảo vệ hình ảnh và triển vọng xuất khẩu của dòng tiêm kích này. Nếu xảy ra tổn thất trong tác chiến thì điều này có thể ảnh hưởng đáng kể đến uy tín của Su-57 trên thị trường vũ khí quốc tế.

Việc Nga lần đầu tiên chính thức xác nhận Su-57 đạt được chiến công không chiến trong xung đột Ukraine được đánh giá là yếu tố có thể củng cố hình ảnh của mẫu tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm này. Động thái trên cũng có thể hỗ trợ các nỗ lực quảng bá Su-57E ra thị trường quốc tế trong bối cảnh số lượng khách hàng xuất khẩu của dòng máy bay này hiện vẫn còn hạn chế.

Phiên bản nâng cấp của Su-57

Tháng 2 năm nay, Tập đoàn Công nghệ Nhà nước Nga Rostec cho biết Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga (VKS) đã tiếp nhận một lô tiêm kích tàng hình Su-57 mới với “cấu hình kỹ thuật mới”, đánh dấu bước nâng cấp tiếp theo của chương trình phát triển dòng máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm này.

Theo Rostec, phiên bản nâng cấp được tích hợp các hệ thống điện tử hàng không cải tiến cùng cấu hình vũ khí mới, qua đó mở rộng đáng kể phạm vi nhiệm vụ tác chiến của Su-57.

“Để đáp ứng yêu cầu của Bộ Quốc phòng Nga về việc trang bị các loại vũ khí và khí tài hiện đại cho quân đội, các phi công của VKS đã tiếp nhận những chiếc Su-57 với cấu hình kỹ thuật mới”, cơ quan báo chí Rostec dẫn lời một phi công Su-57 cho biết.

Phi công này khẳng định Su-57 đã chứng minh hiệu quả trong chiến dịch quân sự tại Ukraine, đồng thời cho rằng các nâng cấp mới sẽ cho phép máy bay đảm nhiệm thêm nhiều loại nhiệm vụ khác nhau và sử dụng các loại vũ khí hàng không thế hệ mới.

Mặc dù Rostec không công bố chi tiết các thay đổi cụ thể, song giới phân tích nguồn mở (OSINT) cho rằng một trong những nâng cấp đáng chú ý nằm ở tổ hợp quang - điện tử 101KS, hệ thống đảm nhiệm các chức năng cảnh báo, giám sát và tự vệ trên Su-57.

Theo phân tích từ các hình ảnh độ phân giải cao do Tập đoàn Chế tạo Máy bay Thống nhất Nga (UAC) công bố, hệ thống 101KS dường như đã được cải tiến đáng kể về cảm biến và khả năng quan sát thụ động.

101KS là tổ hợp cảm biến quang - điện tử cho phép Su-57 phát hiện và theo dõi mục tiêu trong dải hồng ngoại và quang học, bổ sung cho radar truyền thống. Hệ thống có khả năng phát hiện tín hiệu nhiệt từ máy bay, tên lửa và các mục tiêu trên không khác, đồng thời hỗ trợ giám sát tình huống mà không cần phát sóng radar chủ động.

Khả năng này giúp giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện, qua đó nâng cao khả năng sống sót của máy bay trong môi trường tác chiến có mật độ phòng không dày đặc.