Nga có thể phủ quyết dự thảo nghị quyết của Mỹ về Iran

Nga cho biết sẽ không ủng hộ và kêu gọi Mỹ, Bahrain rút lại dự thảo nghị quyết điều chỉnh về Iran tại Hội đồng Bảo an LHQ.

Phái đoàn Mỹ ngày 8/5 chia sẻ với các thành viên Hội đồng Bảo an dự thảo nghị quyết đã được điều chỉnh nhằm yêu cầu Iran chấm dứt các cuộc tấn công và rải thủy lôi ở eo biển Hormuz. Trong dự thảo nghị quyết cập nhật này, điều khoản viện dẫn Chương VII của Hiến chương Liên Hợp Quốc, vốn cho phép Hội đồng Bảo an áp đặt các biện pháp từ trừng phạt đến hành động quân sự, đã bị loại bỏ.

Tuy nhiên, dự thảo do Mỹ và Bahrain soạn thảo này vẫn giữ nguyên những ngôn từ cứng rắn nhằm vào Iran, cũng như một điều khoản quy định rằng trong trường hợp Tehran không tuân thủ, Hội đồng Bảo an sẽ "nhóm họp để xem xét các biện pháp hiệu quả, bao gồm cả các lệnh trừng phạt, nhằm đảm bảo tự do hàng hải trong khu vực".

Tuy nhiên, dự thảo nghị quyết điều chỉnh này không nhận được sự ủng hộ từ Nga và nhiều khả năng sẽ bị phủ quyết từ thành viên thường trực Hội đồng Bảo an này.

"Hiện trên bàn đàm phán có một dự thảo do Mỹ và Bahrain đề xuất, nhưng chúng tôi không thể ủng hộ. Chúng tôi kêu gọi những nước tham gia soạn thảo dự thảo hãy rút lại văn bản này và không vội thúc đẩy thông qua, bởi hiện tại chúng tôi chưa thấy tài liệu này có tiềm năng khả thi", Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov ngày 8/5 cho hay.

Thứ trưởng Ngoại giao Nga Alexander Alimov. Ảnh: Bộ Ngoại giao Nga

Theo dự thảo mà Reuters tiếp cận được, nghị quyết lên án "các hành động vi phạm lệnh ngừng bắn" mà Iran bị cáo buộc, cũng như "những động thái và đe dọa liên tục nhằm đóng cửa, cản trở hoặc áp phí" đối với quyền tự do hàng hải qua eo biển Hormuz.

Nghị quyết yêu cầu Iran lập tức chấm dứt các cuộc tập kích, công bố vị trí rải thủy lôi và không cản trở hoạt động rà phá thủy lôi. Dự thảo cũng có điều khoản kêu gọi Tehran hợp tác với Liên Hợp Quốc để thiết lập hành lang nhân đạo qua eo biển, do hoạt động vận chuyển hàng viện trợ, phân bón và các hàng hóa thiết yếu khác đang bị gián đoạn.

Dự thảo gốc của nghị quyết này được Mỹ và Bahrain đệ trình hồi đầu tuần, nhưng vấp phải sự phản đối quyết liệt của Nga, Trung Quốc, hai thành viên thường trực có quyền phủ quyết của Hội đồng Bảo an.

Nga và Trung Quốc cũng đã đưa ra một dự thảo nghị quyết về vấn đề Iran và ông Alimov cho biết văn bản đang được xem xét. "Dự thảo này đưa ra những lời kêu gọi rõ ràng yêu cầu các bên chấm dứt chiến sự, kiềm chế sử dụng vũ lực và giải quyết bất đồng trên bàn đàm phán", ông nói.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nga, "một số nội dung trong dự thảo đề cập tầm quan trọng của việc bảo đảm tự do hàng hải", đồng thời nhấn mạnh "hiện vẫn chưa có quyết định cuối cùng đối với văn bản này".

"Các cuộc tấn công mới giữa Iran và Mỹ chắc chắn là điều đáng lo ngại. Chúng tôi hy vọng động lực của tiến trình đàm phán cuối cùng sẽ mang lại kết quả nào đó. Nga từ lâu luôn ủng hộ chấm dứt bạo lực vô điều kiện cũng như tìm kiếm giải pháp chính trị và ngoại giao nhằm đạt được các thỏa thuận lâu dài giữa Washington và Tehran. Bất kỳ điều gì cản trở mục tiêu đó đều là nguyên nhân gây quan ngại", Thứ trưởng Alimov nói thêm.

Vị trí eo biển Hormuz. Đồ họa: Guardian

Mỹ - Israel ngày 28/2 bắt đầu chiến dịch tấn công Iran, giao tranh dừng lại sau lệnh ngừng bắn vào ngày 8/4 để Washington và Tehran đàm phán. Iran vẫn duy trì kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, còn Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng Iran để đáp trả.

Một dự thảo nghị quyết về eo biển Hormuz từng bị Moskva, Bắc Kinh phủ quyết chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn được công bố. Nga và Trung Quốc khi đó cho rằng nghị quyết như vậy sẽ hợp pháp hóa cuộc tấn công toàn diện vào Iran. Đại sứ Nga Vasily Nebenzya cảnh báo nghị quyết sẽ "tạo tiền lệ nguy hiểm" đối với luật pháp quốc tế và các nỗ lực gìn giữ hòa bình nếu được thông qua.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 5/5 kêu gọi Nga và Trung Quốc không phủ quyết dự thảo mới nhất với lý do việc nghị quyết được thông qua và Iran chịu áp lực "sẽ có lợi cho họ".

"Không quốc gia nào muốn thấy các tuyến đường biển quốc tế, đặc biệt là eo biển Hormuz, bị đóng cửa, gây hỗn loạn kinh tế cho hàng chục quốc gia trên thế giới", ông Rubio nói.

Huyền Lê (Theo TASS, Reuters)