'Nên cố định Tiếng Anh làm môn thứ ba thi vào lớp 10'

65 thí sinh chuyên Tuyên Quang dưới 5 điểm Tiếng Anh thi lại tốt nghiệp THPT, nên chọn Tiếng Anh làm môn thứ ba bắt buộc thi vào lớp 10.

65 học sinh dưới 5 điểm thi lại môn Tiếng Anh kỳ thi tốt nghiệp THPT của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là một con số khiến tôi không khỏi giật mình. Đáng chú ý hơn, lớp 12 chuyên Anh mà có điểm trung bình môn Tiếng Anh chỉ là 6,9. Nếu ngay ở một lớp học sinh được tuyển chọn và dành nhiều thời gian học Tiếng Anh mà kết quả vẫn như vậy, thì chúng ta càng có lý do để nhìn lại cách dạy, cách học và vị trí của môn Tiếng Anh trong giáo dục phổ thông.

Tôi cho rằng, đây cũng là lý do không nên bỏ môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10. Thay vào đó, có lẽ nên giữ cố định môn Tiếng Anh làm môn thi thứ ba, bên cạnh Toán và Ngữ văn.

Lý do đầu tiên rất đơn giản, Tiếng Anh không còn là một môn học "thêm vào cho biết" mà đã trở thành một kỹ năng nền tảng. Một học sinh có thể học tốt Toán, Văn và nhiều môn khác, nhưng nếu thiếu khả năng sử dụng Tiếng Anh, cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ, tài liệu và thị trường lao động quốc tế sau này sẽ bị hạn chế đáng kể. Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập, điều này càng rõ.

Tôi hiểu quan điểm cho rằng kỳ thi vào lớp 10 vốn đã áp lực, nếu thêm một môn thi sẽ khiến học sinh phải học nhiều hơn. Nhưng nếu vì sợ áp lực mà bỏ Tiếng Anh khỏi kỳ thi thì chúng ta có đang giải quyết đúng vấn đề? Một môn học quan trọng nhưng không được kiểm tra một cách nhất quán rất dễ rơi vào tình trạng học để đối phó. Khi học sinh và phụ huynh biết môn đó không thi, thời gian và nguồn lực dành cho nó tự nhiên sẽ giảm xuống. Cuối cùng, người chịu thiệt vẫn là học sinh.

Tất nhiên, một kỳ thi không thể biến một học sinh thành người giỏi Tiếng Anh. Nếu cách dạy vẫn nặng ngữ pháp, học thuộc và luyện đề, trong khi khả năng nghe, nói, đọc, viết không được phát triển đồng đều, thì dù có thi hay không thi, chất lượng vẫn khó cải thiện. Nhưng kỳ thi có một tác dụng quan trọng: nó gửi đi một thông điệp về thứ mà hệ thống giáo dục coi trọng. Khi Toán và Ngữ văn được xác định là hai môn bắt buộc, còn môn thứ ba thay đổi mỗi năm, việc học dễ bị cuốn theo kiểu học tủ thay vì xây dựng năng lực lâu dài.

>> 'Bỏ môn thứ ba thi vào lớp 10 - giảm tải hay áp lực lớn hơn?'

Tôi nghĩ Tiếng Anh nên được đặt ở vị trí ổn định hơn. Không phải để tăng áp lực cho học sinh, mà ngược lại, để học sinh có thể chuẩn bị từ sớm và học đều trong suốt những năm THCS. Khi biết chắc Tiếng Anh là một trong ba môn thi vào lớp 10, phụ huynh cũng không cần chạy theo thông tin mỗi năm xem con mình phải học thêm môn nào. Quan trọng hơn, việc giữ cố định Tiếng Anh sẽ tạo sức ép tích cực để các trường phải quan tâm nghiêm túc hơn đến chất lượng dạy và học môn này.

Nhưng nếu đã giữ Tiếng Anh là môn thi thứ ba, tôi cho rằng cũng cần thay đổi cách thi. Đừng biến kỳ thi vào lớp 10 thành một cuộc đua luyện đề Tiếng Anh. Đề thi nên kiểm tra năng lực sử dụng ngôn ngữ ở mức phù hợp với học sinh THCS, giảm những câu hỏi đánh đố, nặng mẹo ngữ pháp; đồng thời tăng dần khả năng đọc hiểu, sử dụng từ vựng trong ngữ cảnh và những năng lực thực tế.

Tất nhiên, một kết quả thi của một trường không thể đại diện cho cả hệ thống. Nhưng nó là một tín hiệu đáng để chúng ta suy nghĩ. Đặc biệt, khi những học sinh học chuyên Anh vẫn có kết quả đáng lo như vậy, câu hỏi đặt ra là "chúng ta đang dạy và học Tiếng Anh như thế nào?". Vì thế, tôi càng tin việc giữ Tiếng Anh là môn thi thứ ba cố định trong tuyển sinh lớp 10 là hoàn toàn hợp lý.

Toán giúp học sinh rèn tư duy. Ngữ văn giúp các em đọc, viết, diễn đạt và hiểu con người. Tiếng Anh mở thêm một cánh cửa để các em tiếp cận thế giới. Ba năng lực ấy bổ trợ cho nhau. Nếu không thi Tiếng Anh, liệu chúng ta có vô tình khiến một thế hệ học sinh càng ít coi trọng một kỹ năng mà sau này các em sẽ rất cần?

Nami