Mỹ có thể đã rút lá chắn Patriot khỏi miền bắc Iraq

Mỹ dường như đang rút lực lượng, trong đó có tổ hợp phòng không Patriot từng bị Iran tập kích, khỏi sân bay quốc tế Erbil.

EGYOSINT, tài khoản chuyên theo dõi dữ liệu nguồn mở về chiến sự Trung Đông, hôm 2/8 cho biết hàng loạt vận tải cơ hạng nặng C-17A Mỹ đã xuất hiện trong ảnh vệ tinh chụp sân bay quốc tế Erbil ở miền bắc Iraq suốt những ngày qua, dường như để hỗ trợ quá trình rút lực lượng và điều chuyển khí tài khỏi khu vực.

"Khẩu đội Patriot lục quân Mỹ triển khai ở sân bay quốc tế Erbil, được cho là trúng đòn tập kích của Iran hồi tháng trước, nhiều khả năng đã di dời đến một quốc gia khác trong khu vực", tài khoản này viết.

Vận tải cơ C-17A Mỹ tại sân bay quốc tế Erbil trong ảnh vệ tinh công bố ngày 2/8. Ảnh: X/EGYOSINT

Trang tin Al-Monitor, có trụ sở tại Mỹ, trước đó dẫn lời các nguồn tin am hiểu tình hình cho biết quân đội Mỹ bắt đầu rút các đơn vị cuối cùng tại Iraq, vốn đóng quân gần sân bay Erbil ở vùng Kurdistan, miền bắc nước này. Hoạt động diễn ra từ giữa tháng 7, phần lớn lực lượng và khí tài hạng nặng đã rời đi.

"Tổ hợp Patriot tại Erbil đã chuyển đến một địa điểm chưa xác định, trong khi những hệ thống phòng thủ khác vẫn giữ nguyên tại vị trí", một nguồn tin cho hay.

Các quan chức Trung Đông nhận định đây là hoạt động được lên kế hoạch từ trước, phù hợp với cam kết của Mỹ về rút toàn bộ lực lượng khỏi Iraq trước hạn chót ngày 30/9.

Tuy nhiên, đợt rút quân cũng diễn ra trong lúc Iran và các nhóm dân quân Iraq liên tục nhắm mục tiêu vào vùng Kurdistan. Động thái di dời tổ hợp Patriot trước khi lực lượng Mỹ rút hoàn toàn khỏi Iraq đặt dấu hỏi về tình trạng kho tên lửa đánh chặn, cũng như cách họ ưu tiên triển khai những tổ hợp này để bảo vệ binh sĩ tại Trung Đông.

"Vùng Kurdistan không phải là ưu tiên hàng đầu. Vùng Vịnh và Jordan mới thật sự là những nơi được quân đội Mỹ ưu tiên", một nguồn tin nhận định.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan phụ trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, từ chối bình luận về thông tin.

Michael Knights, chuyên gia tại công ty tư vấn Horizon Engage có trụ sở ở New York, cho biết tổ hợp Patriot ở Erbil có nhiệm vụ chính là bảo vệ các đơn vị bộ binh Mỹ đồn trú tại miền bắc Iraq, song bản thân nó cũng trở thành mục tiêu trong chiến dịch trả đũa của Iran.

Ảnh vệ tinh độ phân giải thấp do hệ thống Sentinel-2 của châu Âu chụp ngày 16/7 cho thấy những vệt cháy sém lớn và cột khói tại sân bay quốc tế Erbil. Trong ảnh vệ tinh độ phân giải cao chụp trước đó, khu vực bị cháy là trận địa Patriot với ít nhất 5 bệ phóng trang bị tên lửa PAC-3. Cột khói trong ảnh chụp ngày 16/7 dường như bốc lên từ vị trí đặt bệ phóng ở trung tâm trận địa.

"Dường như một bệ phóng thuộc tổ hợp Patriot đã bị máy bay không người lái (UAV) tự sát Shahed-136 Iran phá hủy trong đòn tập kích ngày 15/7", MenchOsint, tài khoản theo dõi thông tin nguồn mở trên mạng xã hội, nhận định.

Nền tảng bản đồ số Soar, có trụ sở ở Australia, cũng đưa ra đánh giá tương tự khi phân tích ảnh vệ tinh.

Bệ phóng Patriot của Mỹ tại Trung Đông trong ảnh chụp ngày 18/5. Ảnh: US Army

Trong nghiên cứu công bố ngày 27/7, Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) cho biết quân đội Mỹ hiện còn không quá 827 tên lửa Patriot và 278 quả đạn THAAD trong kho dự trữ. Con số này vào ngày 8/4, thời điểm Mỹ ngừng bắn với Iran, lần lượt là 1.030 và 232-262 quả. Trước khi xung đột bùng phát, quân đội Mỹ sở hữu 2.330 tên lửa Patriot và 452 quả THAAD.

Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại (FPRI) gần đây ước tính sản lượng đạn Patriot mỗi năm của Mỹ là khoảng 600 quả, lưu ý kho dự trữ cũng bị sụt giảm đáng kể do chuyển hàng cho Ukraine.

Nguyễn Tiến (Theo AFP, AP, Reuters, Al-Monitor)