Mỹ chi 25 tỉ USD đánh Iran sau hai tháng, con số thực tế có thể gấp đôi

Con số này không chỉ làm dấy lên tranh cãi gay gắt tại Quốc hội Mỹ, mà còn trở thành vấn đề nhạy cảm trong bối cảnh giá năng lượng tăng mạnh và cuộc bầu cử giữa kỳ đang đến gần, theo Hãng tin Reuters ngày 29-4.

Con số gây tranh cãi

Tại phiên điều trần của Ủy ban Quân vụ Hạ viện ngày 29-4, ông Jules Hurst III - giám đốc tài chính Lầu Năm Góc - cho biết phần lớn trong tổng chi phí 25 tỉ USD được dùng cho đạn dược, bên cạnh các khoản dành cho hoạt động tác chiến và nâng cấp trang thiết bị quân sự.

Đây là lần đầu tiên Washington công bố con số chính thức về chi phí cuộc chiến với Iran.

Tuy nhiên, nhiều nghị sĩ Dân chủ tỏ ra hoài nghi, cho rằng mức chi này chưa phản ánh đầy đủ các khoản tốn kém thực tế, đặc biệt là chi phí sửa chữa cơ sở hạ tầng quân sự tại Trung Đông. Một số ước tính độc lập trước đó thậm chí cho thấy chỉ riêng sáu ngày đầu chiến sự đã tiêu tốn hơn 11 tỉ USD.

Đài CNN dẫn nguồn thạo tin cho biết nếu tính cả việc tái thiết cơ sở quân sự và thay thế khí tài bị phá hủy, tổng chi phí thực có thể lên tới 40 - 50 tỉ USD.

Trong những ngày đầu xung đột, các cuộc tấn công của Iran đã gây thiệt hại cho ít nhất chín căn cứ Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Iraq, UAE và Qatar chỉ trong 48 giờ. 

Nhiều hệ thống quan trọng cũng bị phá hủy, bao gồm radar của hệ thống phòng thủ tên lửa THAAD ở Jordan và một máy bay cảnh báo sớm E-3 Sentry tại Saudi Arabia.

Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã mạnh mẽ bảo vệ cuộc chiến, nhấn mạnh mục tiêu cốt lõi là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Ông phản bác các chỉ trích, cho rằng việc gọi cuộc chiến là "vũng lầy" chẳng khác nào tiếp tay cho đối phương.

"Khi các vị gọi đây là vũng lầy, tức là đang tiếp tay tuyên truyền cho kẻ thù. Thật đáng xấu hổ", ông nói, nhằm vào Hạ nghị sĩ John Garamendi, đồng thời chỉ trích các nghị sĩ Dân chủ là "liều lĩnh, yếu kém và mang tư tưởng đầu hàng".

Dù vậy, phe Dân chủ vẫn lên án chiến dịch quân sự của chính quyền Tổng thống Trump, gọi đây là "cuộc chiến tự chuốc lấy" và là "sai lầm chiến lược" gây ra hệ lụy kinh tế toàn cầu. Họ cũng chỉ trích việc chính quyền không làm rõ thời gian kéo dài cũng như tổng chi phí cuối cùng của cuộc xung đột.

Bắt đầu từ ngày 28-2 với các đợt không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran, cuộc chiến tới nay đã khiến ít nhất 13 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hàng trăm người bị thương. Hiện hai bên đang duy trì một lệnh ngừng bắn mong manh, song triển vọng đàm phán vẫn chưa rõ ràng.

Áp lực gia tăng trước bầu cử

Không chỉ gây tranh cãi về chiến lược, cuộc chiến Iran còn tác động trực tiếp đến kinh tế Mỹ và tâm lý cử tri. 

Việc gián đoạn vận chuyển dầu khí qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiếm khoảng 1/5 nguồn cung năng lượng toàn cầu - đã khiến giá xăng và nhiều mặt hàng tăng mạnh.

Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ, giá xăng trung bình vào ngày 28-4 đã lên mức cao nhất trong gần bốn năm, trong khi chi phí phân bón và nhiều hàng hóa thiết yếu khác cũng leo thang. Đây là yếu tố đặc biệt nhạy cảm đối với cử tri Mỹ, nhất là khi lạm phát vẫn là mối quan tâm hàng đầu.

Các cuộc thăm dò gần đây cho thấy mức ủng hộ đối với cuộc chiến đang giảm dần, chỉ còn khoảng 34% người Mỹ tán thành, kéo theo sự suy giảm uy tín của Tổng thống Trump trước cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới đây.

Trong bối cảnh đó, chính quyền ông Trump vẫn đề xuất ngân sách quốc phòng năm 2027 lên tới 1.500 tỉ USD - mức cao nhất lịch sử - nhằm duy trì ưu thế quân sự toàn cầu. Chính quyền lập luận rằng khoản chi này là cần thiết để đối phó môi trường an ninh ngày càng phức tạp.

Tuy nhiên, quyết định điều chuyển lực lượng quy mô lớn sang Trung Đông cũng khiến nhiều nghị sĩ đặt câu hỏi về ưu tiên chiến lược, đặc biệt khi Mỹ vẫn coi Trung Quốc là đối thủ chính nhưng lại giảm hiện diện tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong khi đó, quân đội Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hàng hải đối với Iran tại eo biển Hormuz, đồng thời cân nhắc các phương án quân sự trong trường hợp xung đột leo thang trở lại.