Mùa mưa bất thường ở Nam bộ vì El Nino

El Nino đang ảnh hưởng thế nào?

Chiều tối 29.7, mưa lớn xuất hiện ở TP.HCM và một số tỉnh thành khu vực Nam bộ. Ngoại trừ một số nơi bị ngập nặng ở khu vực Thủ Đức, Gò Vấp cũ khiến việc đi lại khó khăn, mưa lớn đã giúp xua đi không khí oi bức những ngày trước đó. Tháng 7 được xem là cao điểm của mùa mưa ở Nam bộ, thông thường các năm, đây là giai đoạn thường xuyên xuất hiện các trận mưa lớn trên diện rộng. Tuy nhiên, năm nay thì khác hẳn, thời tiết vẫn nóng bức và dường như mỗi cơn mưa đều "rất khó nhọc" mới có thể xuất hiện.

Nam bộ đang trải qua mùa mưa hiếm gặp vì El Nino…

Ảnh: Chí Nhân

Theo Đài khí tượng thủy văn Nam bộ, trong những ngày tới, mưa có xu hướng giảm so với ngày 29.7. Từ ngày 1.8, rãnh áp thấp có trục đi qua khu vực Trung bộ xu hướng nâng trục lên phía bắc và suy yếu dần. Gió mùa tây nam có xu hướng giảm dần, hoạt động với cường độ trung bình. Trên cao, áp cao cận nhiệt đới có xu hướng lấn tây, nhánh phía nam có trục qua Nam bộ, sau nâng trục lên phía bắc. Tại TP.HCM, mưa giảm, nắng có xu hướng gia tăng trở lại nên nhiệt độ cũng tăng thêm từ 1 - 2 độ C, lên 33 - 34 độ C, cục bộ có nơi lên đến 35 độ C.

Ông Trần Văn Hưng, Phó giám đốc Đài khí tượng thủy văn Nam bộ, chỉ ra trong tháng 7 vừa qua, chúng ta có thể cảm nhận rõ sự thiếu hụt của những cơn mưa, thời tiết nóng chiếm ưu thế. Phân tích chuỗi số liệu quan trắc mưa trong tháng 7 (tính đến ngày 30.7) cho thấy số ngày có mưa giảm so với mọi năm, rất hiếm những đợt mưa to trên diện rộng và hầu hết các điểm đo mưa tại khu vực Nam bộ đều có tổng lượng mưa tháng hụt đi so với trung bình nhiều năm từ khoảng 10 - 48%. Chỉ có một số nơi cục bộ có mưa cao hơn như: Trị An, Biên Hòa, Long Khánh, Vũng Tàu.

Đồng thời, nhiệt độ trung bình cũng cao hơn so với trung bình nhiều năm và thậm chí có ngày xuất hiện nắng nóng với nhiệt độ cao nhất đạt từ 35 - 36 độ C, có nơi trên 36 độ C. Đây là một trong những hiện tượng ít gặp trong mùa mưa Nam bộ.

El Nino sẽ tăng cấp, Nam bộ tiếp tục nắng nóng

Trong bản tin cập nhật vừa phát hành, Cục Quản lý đại dương và khí quyển Mỹ (NOAA) cho biết tại khu vực Nino 3.4, nhiệt độ mặt nước biển đang cao hơn bình thường 1,4 độ C. Như vậy, chỉ cần thêm 0,1 độ C nữa là El Nino sẽ tăng từ mức độ trung bình sang mức độ mạnh. Các điều kiện hiện tại đang thúc đẩy sự gia tăng này và có khả năng ngay trong tuần đầu tháng 8, El Nino sẽ bước vào giai đoạn cường độ mạnh.

Đài khí tượng thủy văn Nam bộ dự báo: Trong tháng 8, hiện tượng El Nino sẽ tiếp tục hoạt động với cường độ mạnh và sẽ là nhân tố khí hậu chính chi phối thời tiết khu vực Nam bộ. Dưới tác động của pha nóng El Nino, hệ thống áp cao cận nhiệt đới khô, nóng sẽ hoạt động đan xen và tác động đến thời tiết Nam bộ, gây ra 1 - 2 đợt giảm mưa trong khoảng thời gian tháng 8. Trong đó, sẽ có một đợt giảm mưa ngay trong tuần đầu tháng 8, khả năng kéo dài khoảng từ 5 - 6 ngày.

… với nắng nóng đến 36 độ C, có nơi mưa giảm đến 48% so với trung bình nhiều năm

Ảnh: Đào Ngọc Thạch

Ngược lại, trong tháng 8 cũng có khả năng xuất hiện 2 - 3 đợt mưa lớn trên khu vực trong tuần giữa và tuần cuối. Nhìn tổng quan, xu hướng mưa tiếp tục phân bố không đồng đều, sẽ có nhiều điểm lượng mưa thiếu hụt nhưng cũng sẽ có các điểm mưa to cục bộ mang tính cực đoan. Tổng lượng mưa trong tháng 8 ở khu vực Nam bộ sẽ phổ biến ở mức xấp xỉ đến thấp hơn trung bình nhiều năm. Đi kèm với các đợt giảm mưa, nhiệt độ sẽ tăng vọt tại Nam bộ. Nền nhiệt độ sẽ luôn ở mức cao hơn trung bình nhiều năm, một số ngày có nắng nóng.

Đối với khu vực TP.HCM nói riêng, tổng lượng mưa tháng 8 cũng phổ biến ở mức xấp xỉ đến thấp hơn trung bình nhiều năm. Nhiệt độ ở mức cao hơn, một số ngày có nắng nóng ở trung tâm và phía bắc thành phố.

Ông Trần Văn Hưng thông tin: Hiện nay, các trung tâm khí tượng trên thế giới đều nhận định El Nino sẽ có xu hướng phát triển mạnh và sẽ còn kéo dài đến đầu năm 2027. Với diễn biến của El Nino như vậy, thời tiết Nam bộ sẽ còn chịu nhiều tác động mạnh mẽ hơn trong thời gian sắp tới. Hệ quả đầu tiên và rõ rệt nhất là nhiệt độ sẽ có xu hướng cao hơn trung bình nhiều năm từ 1 - 2 độ C, có nơi trên 2 độ C. Thời tiết thiên về oi nóng với các đợt giảm mưa xen kẽ và nắng gắt duy trì.

Lượng mưa trong các tháng tới tiếp tục giảm, thiếu hụt so với trung bình nhiều năm, số ngày có mưa ít và phân bố mưa không đều, nhiều nơi thiếu nước nghiêm trọng. Khả năng mùa mưa ở Nam bộ sẽ kết thúc rất sớm nhưng vẫn phải đề phòng những đợt mưa lớn mang tính cục bộ, kèm theo dông, sét và gió giật với cường độ mạnh.

Đáng lưu ý, khả năng khu vực Nam bộ sẽ bước vào thời kỳ mùa khô ngay trong những tháng cuối năm 2026 và sẽ kéo dài sang những tháng đầu năm 2027. Mưa giảm nhanh, nắng mạnh xuất hiện sớm sẽ làm gia tăng nguy cơ thiếu nước, hạn hán và xâm nhập mặn tại ĐBSCL trong mùa khô 2026 - 2027. Do đó, ngành nông nghiệp và người dân cần chủ động các phương án tích trữ, sử dụng nước hợp lý.