Mùa kê vàng bên sông Son

Giữa tháng 4, nhiều ruộng kê trồng xen ngô, lạc dọc bờ sông Son, cách trung tâm Phong Nha - Kẻ Bàng khoảng 5 km, bước vào vụ thu hoạch. Trên ruộng, cây kê ngả màu vàng óng, thân thấp hơn cây ngô.

Kê vàng, còn gọi là kê đuôi cáo, tên khoa học Setaria italica, là cây lương thực cổ xưa, giàu dinh dưỡng. Sau khoảng ba tháng gieo trồng, kê chín rộ. Cây cao gần đầu người, bông trĩu hạt, cong xuống như đuôi cáo.

Mỗi ngày, một lao động thu hoạch kê có thể kiếm khoảng 300.000 đồng. "Cắt bông kê vất vả hơn lúa vì phải đứng cắt từng bông, nhưng có thêm thu nhập nên ai cũng tranh thủ đi làm", bà Nguyễn Thị Minh, người làm công, cho biết.

Để tránh nắng, nông dân đội nón lá, mũ, bịt khăn khi làm việc nhiều giờ, mồ hôi ướt sẫm áo.

Từ năm 2020, người dân xã Bố Trạch chuyển đổi nhiều diện tích trồng ngô, lạc sang trồng kê. Cây sinh trưởng tốt, năng suất cao, giá ổn định nên được nhân rộng.

Mỗi hộ trồng từ gần một đến ba sào (500 m2 mỗi sào), năng suất đạt 1,5-1,8 tạ mỗi sào.

Những chùm hạt kê được cắt và thu gom thành đống, rồi đóng bao chờ vận chuyển.

Người dân cho biết cây kê dễ trồng, ít sâu bệnh, chi phí đầu tư thấp nhưng đòi hỏi nhiều công chăm sóc, nhất là khâu dặm tỉa và làm cỏ. Cây kê giống cỏ, nếu không cận thẩn dễ nhổ nhầm.

Hạt kê sau khi phơi khô, làm sạch bán 25.000-35.000 đồng mỗi kg, trở thành nguồn thu ổn định của nhiều hộ dân ven sông.

Kê là nguyên liệu giàu dinh dưỡng, có thể chế biến thành nhiều món như cháo, xôi, chè, sữa, bánh đa kê, cơm kê. Nhu cầu thị trường tăng khiến vài năm gần đây, diện tích trồng kê tại Bố Trạch được mở rộng.

Xã Bố Trạch là vùng trồng kê lớn của tỉnh Quảng Trị. Phòng Kinh tế - Hạ tầng xã Bố Trạch cho biết toàn xã có hơn 27 ha kê tại sáu thôn ven sông Son.

Sông Son bắt nguồn từ động Phong Nha, dài khoảng 35 km trước khi nhập vào sông Gianh. Hàng năm, mùa mưa lũ đổ về bồi đắp phù sa cho đoạn chảy qua xã Bố Trạch tươi tốt, được nông dân trồng các loại cây ngắn ngày.