Mật vụ Mỹ hứng chỉ trích vì biến đoàn tháp tùng ông Trump thành 'mồi nhử'

Một số người cho rằng Mật vụ Mỹ đã chuyển hướng nguy hiểm sang đoàn tháp tùng ông Trump khi để họ bay trên Không lực Một đang bị đe dọa.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tháng trước bí mật đổi từ chuyên cơ VC-25A sang máy bay quân sự C-32A khi ở Thổ Nhĩ Kỳ do "mối đe dọa ám sát" từ Iran, theo khuyến cáo của Mật vụ Mỹ. Đây được coi là chiến thuật cần thiết mà Mật vụ Mỹ áp dụng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho ông Trump.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là chuyên cơ VC-25A vẫn chở các quan chức Nhà Trắng, nhân viên an ninh và hỗ trợ, cùng đoàn phóng viên tháp tùng cất cánh từ Thổ Nhĩ Kỳ, dù tình báo Mỹ nhận được "thông tin đáng tin cậy" rằng lực lượng được Iran hậu thuẫn có thể phóng tên lửa vác vai vào máy bay.

Truyền thông Mỹ đánh giá nếu chiếc chuyên cơ VC-25A thật sự bị nhắm mục tiêu lúc đó, hàng chục người ngồi trên chuyến bay "mồi nhử", trong đó có cả Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent cùng các trợ lý cấp cao Stephen Miller và Steven Cheung, đều có thể gặp nguy hiểm.

Chuyên cơ Không lực Một đỗ tại sân bay ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, ngày 8/7. Ảnh: Reuters

Chính phủ Mỹ từng nhiều lần sử dụng các chiêu đánh lạc hướng để bảo vệ tổng thống khỏi những nguy cơ tiềm tàng, đặc biệt là trong các chuyến đi đến những khu vực nguy hiểm, như khi ông George W. Bush hay Barack Obama bay tới Iraq giữa thời chiến.

Tuy nhiên, chiến thuật mà Sở Mật vụ Mỹ áp dụng tại Ankara hứng chỉ trích bởi họ đã chuyển hướng mối nguy hiểm rõ ràng sang người khác. Chuyện này thậm chí còn được giữ kín ngay cả khi ông Trump đã thoát khỏi khu vực nguy hiểm.

"Họ dường như không quan tâm đến bất kỳ ai ngoài Tổng thống và nhóm nhỏ thân cận với ông", Joe Lockhart, người từng giữ chức thư ký báo chí Nhà Trắng dưới thời ông Clinton, nhận định.

Ông Lockhart cho biết khi ông còn công tác trong Nhà Trắng, nhóm của tổng thống luôn tìm cách đảm bảo an toàn cho số lượng người tối đa, nhất là thường dân, không để họ trở thành "lá chắn sống".

Các nghị sĩ Dân chủ đã yêu cầu tổ chức một phiên điều trần tại quốc hội để làm rõ thông tin, đặc biệt là việc đoàn tháp tùng không được thông báo về việc Tổng thống đã rời khỏi chuyên cơ VC-25A, cũng như mối nguy hiểm mà họ có thể đối mặt.

Hai quan chức Mỹ giấu tên cho biết tình báo Mỹ đã nắm được thông tin về âm mưu phóng tên lửa đất đối không vào chuyên cơ Không lực Một. Một người mang theo tên lửa vác vai cũng đã bị phát hiện ở khu vực gần nơi diễn ra hội nghị NATO tại Ankara. Các quan chức này cho biết phía Iran còn nắm rõ chính xác nơi ông Trump ở tại Ankara, kể cả việc ông ở tầng nào của tòa nhà.

"Có vẻ như Sở Mật vụ tin rằng họ có thể giảm bớt nguy hiểm cho Tổng thống Trump bằng cách đưa khoảng 100 người vào vòng nguy hiểm thay ông ấy", Steven Cash, giám đốc điều hành của tổ chức Steady State, đồng thời là cựu sĩ quan CIA và cựu cố vấn cao cấp thuộc nhánh tình báo của Bộ An ninh Nội địa Mỹ, nói.

Cấu tạo bên trong chiếc Không lực Một. Đồ họa: Telegraph

Richard Blumenthal, thượng nghị sĩ đảng Dân chủ, gọi chiến dịch này là "chưa từng có tiền lệ và thực sự đáng sợ". "Tôi muốn biết những biện pháp phòng ngừa nào đã được thực hiện để đảm bảo an toàn cho hành khách trên chiếc Không lực Một, chiếc máy bay vốn bị đánh giá là quá nguy hiểm để Tổng thống di chuyển", Blumenthal nói.

Một số người dày dạn kinh nghiệm trong các chuyến công du của Nhà Trắng cho rằng đôi khi việc áp dụng các biện pháp đặc biệt là điều cần thiết để bảo vệ tổng thống.

Ông Joseph W. Hagin, người từng là cố vấn cấp cao hỗ trợ ông Bush tổ chức các chuyến thăm vùng chiến sự và sau đó giữ chức Phó chánh Văn phòng Nhà Trắng dưới thời ông Trump, cho biết ông không hoài nghi gì về kế hoạch đổi máy bay ở Thổ Nhĩ Kỳ.

"Tôi hiểu rằng có những lo ngại dành cho những người ở trên chiếc chuyên cơ, nhưng khi làm việc tại Nhà Trắng hay tháp tùng tổng thống, mọi người đã chấp nhận mức độ rủi ro không hề nhỏ. Việc tiết lộ chi tiết kế hoạch cho mọi người trong một chiến dịch như thế này rõ ràng sẽ gây nguy hiểm cho sự an toàn của Tổng thống", ông Hagin nói.

Ông Hagin cho biết thêm khi cựu tổng thống Bush hay Obama đưa nhân viên và phóng viên cùng đến các vùng chiến sự, đó cũng là những thời điểm đầy rủi ro.

"Khi đó phải cân nhắc mọi rủi ro và vạch ra phương án an toàn nhất, bất chấp lựa chọn đó có thể làm phật lòng hay gây tổn thương cho người khác", ông đánh giá.

Jake Tapper, người dẫn chương trình của CNN, nhấn mạnh việc đảm bảo an toàn cho Tổng thống là điều tối quan trọng và các chính quyền trước đây cũng sử dụng cách thức "nghi binh" tương tự để bảo vệ người đứng đầu Nhà Trắng.

"Tuy nhiên, tôi chưa từng nghe về việc sử dụng chiếc Không lực Một chứa đầy nhân viên Nhà Trắng và các nhà báo làm mồi nhử trong lúc đang có mối đe dọa cận kề", Tapper viết trên X.

Nhà Trắng không bình luận về quyết định đổi máy bay của ông Trump cũng như không đề cập đến việc liệu có áp dụng các biện pháp bổ sung nào để bảo vệ mọi người trên chiếc VC-25A khỏi các mối đe dọa hay không.

Tổng thống Trump hôm 11/8 với các phóng viên rằng ông đã làm theo khuyến nghị của Sở Mật vụ, đồng thời bác bỏ quan điểm cho rằng những người khác đã bị đặt vào tình thế nguy hiểm hơn.

"Thực ra tôi nghĩ chiếc máy bay mà tôi đi mới là chiếc gặp rủi ro lớn hơn, bởi vì đó chính là chiếc máy bay mà tôi cho rằng đối phương có nhiều khả năng nhắm tới nhất", ông Trump nói.

Ngọc Ánh (Theo AP, AFP)