Mất bao lâu để đi xe buýt đến Metro số 1 TP HCM?

Tuyến Metro số 1 dài 19,7 km, kết nối từ trung tâm đến cửa ngõ Đông Bắc TP HCM. Toàn tuyến gồm 14 nhà ga, kết nối các khu vực trọng điểm như trung tâm thành phố, Khu đô thị mới Thủ Thiêm, Thảo Điền, Khu Công nghệ cao, Bến xe Miền Đông mới…. Các tuyến xe buýt kết nối metro tập trung ở khu vực quận 1, Thủ Đức, Bình Thạnh cũ, có chiều dài trung bình 10-15 km mỗi tuyến, hoạt động với tần suất 10-15 phút mỗi chuyến vào giờ cao điểm.

Với 60 phút di chuyển, vùng phục vụ lớn nhất mỗi ngày là vào sáng sớm (5h-6h45), khoảng 263 km² - tương đương 6-7 km về mỗi bên của hành lang đường sắt. Tức hành khách từ khu vực như quận 7, Bình Tân, Gò Vấp cũ… có thể đi xe buýt đến các nhà ga metro gần nhất trong khoảng một giờ.

Càng về cuối ngày, vùng phục vụ càng thu hẹp, cho thấy việc tiếp cận metro bằng xe buýt khó khăn hơn. Đến 22h45, khi các tuyến buýt ngừng hoạt động, vùng phục vụ còn khoảng 36 km², chỉ có thể tiếp cận các ga bằng cách đi bộ. Điều này gây nhiều bất tiện vào cuối tuần, khi metro phục vụ đến 23h, muộn hơn một tiếng so với ngày thường.

Trong 14 nhà ga metro, Bến Thành là ga thuận lợi nhất để tiếp cận bằng xe buýt ở mọi khung giờ. 32% trong tổng số hành trình được mô phỏng cho thấy Bến Thành là ga đến nhanh nhất, trong khi ga An Phú chỉ khoảng 1%. Chỉ riêng ba nhà ga Bến Thành, Thủ Đức (12%), Nhà hát Thành phố (11%) đã chiếm hơn một nửa điểm đến nhanh nhất của tổng số hành trình.

So sánh năm 2025 và 2026, vùng phục vụ của mạng lưới xe buýt đến metro không có nhiều khác biệt. Với ngưỡng thời gian di chuyển 60 phút, vào lúc 18h, vùng phục vụ năm 2025 đạt khoảng 237 km², trong khi năm 2026 là khoảng 227 km², chênh lệch chỉ khoảng 10 km².

Tuy nhiên, sau 18h30, sự khác biệt trở nên rõ rệt. Năm 2025, vùng phục vụ thu hẹp rất nhanh, từ khoảng 245 km² lúc 18h30 xuống chỉ còn 30 km² vào 22h, tức giảm hơn 8 lần chỉ trong 3,5 giờ. Ngược lại, năm 2026, dù vùng phục vụ cũng bắt đầu thu hẹp sau 18h30, nhưng vẫn duy trì tương đối ổn định ở mức 150-166 km² trong khoảng 21h00-22h00.

Trong khi vùng phục vụ năm 2025 gần như biến mất sau 22h, mạng lưới xe buýt năm 2026 được kéo dài khả năng kết nối đến cuối ngày. Đến 22h30, vùng phục vụ mới giảm từ 100 km² (lúc 22h15) xuống 64 km².

Vùng phục vụ của từng nhà ga dọc tuyến metro số 1 không đồng đều cả về không gian và thời gian. Theo từng thời điểm trong ngày, phạm vi người dân có thể tiếp cận nhà ga luôn thay đổi.

Cụ thể, càng xa trung tâm, vùng phục vụ càng giảm dần. Trong khi đó, tần suất phục vụ tốt nhất của xe buýt đến metro là khoảng 6h đến 19h hàng ngày.

Bản đồ nhiệt này cho thấy sự thay đổi vùng phục vụ của 14 nhà ga vào các khung giờ khác nhau trong ngày - từ 5h đến 22h45. Vùng phục vụ này đại diện cho khả năng kết nối của mạng lưới xe buýt đến metro - càng rộng kết nối càng tốt, ngược lại, càng hẹp tức là tần suất và chuyến xe càng ít.

Các nhà ga hướng vào trung tâm - từ An Phú đến Nhà hát Thành phố - có vùng phục vụ rộng và ổn định nhất vào khung giờ cao điểm sáng và chiều hàng ngày.

Phân tích theo thời gian cho thấy, vùng phục vụ của metro rất dễ biến động. Đơn cử, chỉ trong 15 phút, vùng phục vụ của ga Bến Thành và Nhà hát Thành phố có thể giảm 45 km² (từ 208 km² xuống 163 km²) rồi nhanh chóng phục hồi. Hiện tượng này lặp lại hàng trăm lần mỗi ngày trên 14 nhà ga, cho thấy chỉ cần thay đổi nhỏ về tần suất xe buýt hoặc thời gian chờ cũng tác động đáng kể đến vùng phục vụ.

Sau 19h, nhiều tuyến xe buýt kết thúc hoạt động. Vùng phục vụ của các nhà ga metro lập tức co lại - cho thấy khả năng tiếp cận metro phụ thuộc không chỉ vào vị trí nhà ga, mà cả mạng lưới xe buýt kết nối đến nó.

Theo Kế hoạch thực hiện Đề án Tăng cường vận tải hành khách công cộng kết hợp với kiểm soát sử dụng phương tiện cơ giới cá nhân tham gia giao thông tại TP HCM giai đoạn 2026-2030 ban hành cuối tháng 7, thành phố sẽ tái cấu trúc mạng lưới xe buýt, tiến tới đảm bảo khoảng cách đi bộ tiếp cận trong khoảng 300-500 m.

Kế hoạch này nhằm hướng tới một mục tiêu lớn hơn trong quy hoạch định hướng theo mô hình TOD - phát triển đô thị định hướng lấy các đầu mối giao thông công cộng như ga metro, trạm xe buýt… làm trung tâm. Thay vì phát triển đô thị dàn trải dựa vào xe cá nhân, TOD tập trung cư dân, văn phòng, thương mại và dịch vụ trong bán kính người dân có thể dễ dàng đi bộ đến trạm xe.

Theo đó, các nhà ga metro được xem là “hạt nhân”, và mọi phân khu chức năng được sắp xếp trong khoảng 5-10 phút đi bộ. Với metro số 1, vùng phục vụ trong khoảng thời gian này tương đương 5 km². Nếu mạng lưới giao thông công cộng kết nối tốt và nhiều phương tiện thay thế xe cá nhân như xe buýt, xe đạp…, diện tích này có thể mở rộng lên nhiều lần.

Tuy nhiên, việc khuyến khích sử dụng giao thông công cộng chỉ thành công khi mạng lưới xe buýt đủ sức cạnh tranh với xe máy trên cùng một hành trình.

Bài 2: Xe buýt đến metro chậm hơn xe máy bao nhiêu lần?

Khám phá vùng phục vụ của 14 nhà ga tuyến metro số 1 theo từng mốc thời gian xuất phát và ngưỡng di chuyển
Click vào từng ga để xem chi tiết

Nội dung và Dữ liệu: An Ninh

Đồ họa: An Ninh - Thanh Hạ