Mái hiên trong cơn mưa

Chiều chưa xuống hẳn thì mưa ập tới. Không phải cơn mưa rỉ rả để kịp mặc áo mưa, cột lại túi xách, kéo khóa balô, mà là thứ mưa bất chợt của những ngày thành phố vào mùa. Trời vừa còn xám nhẹ, chỉ một lúc sau nước đã quất xiên qua mặt đường, rơi lộp bộp trên mái tôn, trên yên xe, trên những tấm bảng hiệu còn chưa kịp kéo xuống.

Ở một con đường nhỏ tại TP HCM, tiệm sửa xe của chú Tâm nằm nép giữa mấy căn nhà buôn bán lặt vặt. Tiệm không rộng, phía trước chỉ có một mái hiên thấp, đủ che cho vài chiếc xe dựng sát vách và một cái ghế nhựa đã bạc màu. Chú Tâm ngoài 60 tuổi, người đậm, da sạm, lúc nào cũng mặc cái áo thun cũ dính vài vệt nhớt. Khách quen nói chú ít lời, làm xong việc thì cười một cái, lấy tiền vừa phải, không hay bắt chuyện dài.

Lúc mưa đổ xuống, chú đang vá dở một bánh xe. Nghe tiếng thắng gấp ngoài đường, chú ngẩng lên. Một phụ nữ chở đứa con nhỏ tấp vào trước tiệm, chiếc áo khoác của người mẹ đã ướt đẫm hai vai. Đứa bé ngồi sau, ôm cái cặp trước ngực, hai bàn chân co lên vì nước từ mặt đường bắn vào. Phía sau họ, một anh giao hàng cũng nép xe sát lề, tay còn cầm điện thoại bọc trong túi ni-lông. Một cô công nhân mặc áo đồng phục xanh đứng chần chừ dưới mép mái hiên, nửa muốn vào, nửa ngại.

Chú Tâm đặt cây móc lốp xuống, lau tay vào miếng giẻ đen bóng rồi bước ra. Không hỏi ai ở đâu tới, cũng không nói câu gì lớn lao, chú chỉ dắt mấy chiếc xe đang dựng ngoài hiên sát vô trong, kéo thêm một tấm bạt hơi rách xuống thấp hơn một chút rồi nói: "Vô trong chút đi, đứng ngoài đó ướt hết".

Người phụ nữ ngại ngùng: "Dạ thôi chú, con đứng đây chút mưa ngớt rồi đi". Chú Tâm lắc đầu, kéo cái ghế nhựa ra: "Cho thằng nhỏ ngồi đi. Coi chừng ướt cặp". Đứa bé được mẹ dắt vào trong, ngồi xuống chiếc ghế thấp, hai tay vẫn ôm cái cặp như sợ nước mưa chạm vào mấy cuốn tập bên trong.

Mái hiên của tiệm sửa xe vốn đã hẹp, thêm mấy người lạ bỗng càng hẹp hơn. Ban đầu, ai cũng đứng im, giữ phần khô ráo của mình. Anh giao hàng nép sát cây cột, mắt vẫn nhìn màn hình điện thoại, có lẽ còn mấy đơn chưa kịp giao. Cô công nhân đứng bên ngoài một chút, nước mưa tạt vào ống quần. Người mẹ lấy tay lau nước trên tóc con, rồi nhìn ra đường, vẻ sốt ruột của người còn nhiều việc phải về.

Một lát sau, anh giao hàng nhích ra mép hiên, nói khẽ: "Chị vô trong chút đi, ngoài này tạt dữ lắm". Cô công nhân bước vào, rồi lại kéo nhẹ chiếc túi ni-lông đang cầm, che bớt phía trên cái cặp của đứa nhỏ. Một người đàn ông lớn tuổi vừa tấp xe vào sau đó tự dựng xe sát tường, quay sang nhắc một thanh niên: "Để xe gọn chút, cho người ta còn đứng". Những câu nói nhỏ rơi vào tiếng mưa, không rõ lắm, nhưng đủ làm cái mái hiên bớt chật.

Chú Tâm cúi xuống tiếp tục vá bánh xe, thỉnh thoảng lại ngẩng lên nhìn mép bạt. Nước mưa chảy thành một dòng mỏng sát chân đứa bé, chú lấy miếng bìa carton kê dưới ghế. Thấy người phụ nữ cứ nhìn chiếc yên xe ướt sũng, chú quăng cho chị cái khăn cũ: "Lát nữa lau yên rồi hãy chở con đi, trơn đó". Cái khăn đã cũ, có vài vệt dầu không giặt sạch, nhưng trong cơn mưa ấy, nó vẫn là một thứ tử tế rất cụ thể.

Không ai hỏi tên ai. Người đứng trú mưa thường chỉ gặp nhau trong một quãng rất ngắn, đủ để nghe tiếng thở dài, tiếng ho nhẹ, tiếng ai đó nói "mưa lớn quá", rồi đường ai nấy đi. Nhưng đôi khi, chính trong quãng ngắn ấy, người ta lại nhìn thấy nhau rõ hơn. Một anh giao hàng đang vội vẫn chịu đứng lùi ra một chút. Một cô công nhân cũng ướt vẫn che giúp cái cặp của đứa nhỏ. Một người thợ sửa xe có thể cau mặt vì trước tiệm bỗng đông người, nhưng chú Tâm chỉ nhìn ra đường rồi kéo thêm chiếc xe vào sát vách.

Thành phố này có nhiều mái hiên. Có mái hiên rộng, có mái hiên chỉ đủ che một vạt mưa. Có mái hiên trước cửa tiệm sáng đèn, cũng có mái hiên bằng tấm bạt cũ trước một chỗ mưu sinh nhỏ. Mỗi khi mưa lớn, chỉ cần một cái cau mày, người đi đường sẽ tự hiểu mà lùi ra. Nhưng cũng chỉ cần một câu "vô đây đứng chút đi", khoảng cách ấy liền mềm lại.

Mưa ở thành phố nhiều khi làm người ta bực bội. Đường kẹt hơn, áo quần ướt hơn, những chuyến xe về nhà dài hơn. Nhưng mưa cũng làm lộ ra những điều bình thường ngày nắng ít ai để ý. Một cái ghế nhựa được kéo ra. Một chiếc xe được dắt gọn vào. Một tấm bạt được hạ thấp. Một người lạ nhường cho người lạ vài gang tay khô ráo. Những việc ấy nhỏ đến mức nếu kể lại, có khi chính người làm cũng xua tay: "Có gì đâu".

Khoảng 20 phút sau, mưa nhỏ dần. Người mẹ lau yên xe, đội nón cho con rồi quay lại gật đầu với chú Tâm. Anh giao hàng nổ máy, nhìn điện thoại một lần nữa rồi chạy đi. Cô công nhân kéo lại tay áo, bước qua vũng nước trước hiên. Không ai cảm ơn dài dòng. Chỉ vài cái gật đầu, vài câu "con đi nha chú", "cảm ơn anh", rồi mỗi người lại nhập vào dòng xe đang chậm rãi sau cơn mưa.

Chú Tâm đứng nhìn một chút, rồi cúi xuống bên bánh xe vá dở. Trước tiệm, nền xi-măng còn loang nước, tấm bạt cũ vẫn nhỏ từng giọt đều đều. Mái hiên của chú vẫn chỉ rộng chừng ấy, nhưng trong một cơn mưa, nó đã đủ chỗ cho vài người lạ đứng gần nhau hơn.