Lo di tích bị trúng bom, UNESCO gửi tọa độ cho các bên để tránh đánh nhầm

Theo kênh Iran International ngày 12-3, ông Lazare Eloundou Assomo - Giám đốc Trung tâm Di sản thế giới của UNESCO - cho biết những đánh giá ban đầu cho thấy có bốn di tích tại Iran đã bị ảnh hưởng trong chiến dịch quân sự phối hợp của Mỹ - Israel nhắm vào Iran.

Hiện mức độ thiệt hại cụ thể vẫn đang được kiểm chứng thông qua hình ảnh vệ tinh và các nguồn thông tin khác.

Theo ông Assomo, Iran hiện có 29 địa điểm nằm trong danh sách Di sản thế giới của UNESCO. Tổ chức này đã liên lạc với các bên xung đột để phối hợp bảo vệ các di sản và kêu gọi tuân thủ luật pháp quốc tế liên quan đến bảo vệ tài sản văn hóa trong thời chiến.

Những lo ngại của UNESCO xuất hiện trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông đang gia tăng. Trong đó Tổng thống Mỹ Donald Trump từng tuyên bố rằng Mỹ có thể nhắm vào các mục tiêu "dễ bị phá hủy", khiến Iran gần như không thể tái thiết đất nước.

Phát biểu này được nhiều người xem là lời đe dọa nhắm vào cơ sở hạ tầng và các mục tiêu dân sự.

Một trong những địa điểm được cho bị ảnh hưởng là Cung điện Golestan ở thủ đô Tehran. Theo các báo cáo, cung điện có thể bị ảnh hưởng bởi mảnh vỡ và sóng xung kích từ cuộc không kích gần quảng trường Arag hôm 2-3.

Tuy nhiên UNESCO cho biết hiện chưa thể xác nhận độc lập mức độ thiệt hại đối với khu di sản này.

Cung điện Golestan được xây dựng từ thời Qajar và từng là nơi ở cũng như trung tâm quyền lực của triều đại này. Công trình nổi tiếng với các đại sảnh khảm gương, gạch trang trí tinh xảo và khu vườn rộng lớn, vì vậy đôi khi được so sánh với Cung điện Versailles của Pháp.

Đây cũng là nơi Quốc vương cuối cùng của Iran, Mohammad Reza Pahlavi, tổ chức lễ đăng quang năm 1969.

Ngoài ra, UNESCO cũng bày tỏ lo ngại đối với nhiều di sản khác trong khu vực.

Tại thành phố Isfahan, nhà thờ Hồi giáo cổ Masjed-e Jame of Isfahan có lịch sử hơn 1.000 năm cũng nằm trong số những địa điểm được theo dõi sát sao, do nguy cơ bị ảnh hưởng bởi xung đột.

Đế ứng phó trước tình hình giao tranh dồn dập, UNESCO cho biết đã gửi tọa độ địa lý của các địa điểm di sản cho Chính phủ Iran, Mỹ và Israel nhằm giúp các bên tránh tấn công nhầm vào các khu vực được bảo vệ, tuân thủ Công ước La Hay 1954 (The 1954 Hague Convention) về bảo vệ tài sản văn hóa trong xung đột.

Tổ chức này cũng sẵn sàng cử chuyên gia, hỗ trợ kỹ thuật và huy động nguồn lực quốc tế cho công tác đánh giá, khôi phục hoặc trùng tu các di sản nếu điều kiện an ninh cho phép và có yêu cầu từ chính quyền Iran.