Lính kỹ thuật gỡ “nút thắt” từ thực tiễn

Giúp ngắm bắn trúng bia ngay từ viên đạn đầu tiên

Ở Xưởng X56 thuộc Cục Hậu cần - Kỹ thuật Quân khu 3, những người lính kỹ thuật vốn quen với nhịp công việc lặp đi lặp lại nhưng đòi hỏi độ chính xác rất cao. Mỗi năm, đơn vị thực hiện sửa chữa khoảng 50 khẩu pháo, 4.000 khẩu súng cùng khoảng 300 khí tài các loại. Chưa kể các đợt sửa chữa cơ động cho đơn vị tuyến đảo, vùng sâu, vùng xa.

Một trong những khâu như vậy là bắn nghiệm thu, hiệu chỉnh súng bộ binh sau sửa chữa. Trong quá trình vận chuyển, sử dụng, bảo dưỡng hoặc sửa chữa, vũ khí luôn có thể chịu tác động ngoại lực khiến vị trí các cơ quan ngắm bị sai lệch, kéo theo việc điểm chạm mục tiêu không còn chính xác như thiết kế ban đầu.

Trước đây, việc xác định điểm chạm trên bia từ loạt đạn đầu tiên vẫn mang nhiều yếu tố thủ công, phụ thuộc vào kinh nghiệm người thực hiện. Điều đó khiến thời gian hiệu chỉnh kéo dài hơn, lượng đạn tiêu thụ nhiều hơn, trong khi độ chính xác chưa phải lúc nào cũng đạt như mong muốn.

Là người nhiều năm gắn bó với công tác bảo đảm kỹ thuật, Trung tá Lê Văn Nguyên - Phó Giám đốc Xưởng X56 hiểu rõ sự bất tiện ấy không chỉ là chuyện thao tác nghề nghiệp, mà còn là một “nút thắt” cần được tháo gỡ nếu muốn nâng hiệu quả công việc.

Từ thực tế đó, anh cùng Thượng úy Trần Chí Công - Trợ lý Ban Tham mưu Kế hoạch thuộc Xưởng X56, bắt tay nghiên cứu sáng kiến “Thiết bị kiểm tra, hiệu chỉnh sơ bộ đường ngắm súng bộ binh 7,62mm và 12,7mm”.

Theo Trung tá Nguyên, ý tưởng cốt lõi của sáng kiến là tạo ra một thiết bị giúp khẩu súng có thể ngắm bắn trúng bia ngay từ viên đạn đầu tiên, làm cơ sở để tiếp tục các bước hiệu chỉnh chính xác hơn sau đó.

Thiết bị này yêu cầu độ chính xác cao, trong khi điều kiện vật tư, máy móc, trang thiết bị phục vụ nghiên cứu còn hạn chế. Nhóm tác giả phải vừa thiết kế, vừa chế tạo, vừa thực nghiệm, liên tục điều chỉnh từng chi tiết nhỏ trong thời gian 3 tháng.

“Trong quá trình thử nghiệm lần đầu, thiết bị cho kết quả không như kỳ vọng. Bắn 6 viên đạn trên 2 khẩu súng thử nghiệm mà vẫn không tìm được điểm chạm trên bia. Chúng tôi phải rà lại nguyên nhân, chỉnh sửa rồi thử nghiệm tiếp. Phải đến lần thứ ba mới cho ra kết quả như mong muốn”, Trung tá Nguyên nhớ lại.

Trung tá Lê Văn Nguyên thao tác với thiết bị kiểm tra, hiệu chỉnh sơ bộ đường ngắm súng bộ binh. Ảnh: PV

Trung tá Nguyên cho biết thêm, thiết bị đã cho hiệu quả thực tế khi thời gian kiểm tra, hiệu chỉnh một khẩu súng từ trung bình 10 phút xuống còn khoảng 6 phút, qua đó giúp tiết kiệm thời gian, công sức và đạn tiêu thụ trong quá trình hiệu chỉnh.

​Bảo vệ lá phổi của đồng đội

Nếu ở Xưởng X56, bài toán kỹ thuật bắt đầu từ độ chính xác của một khẩu súng sau sửa chữa, thì với Thiếu tá Nguyễn Thanh Tùng - Trợ lý Kế hoạch Tổng hợp (Phòng Tham mưu - Kế hoạch, Cục Hậu cần - Kỹ thuật Quân khu 3) lại đi tìm giải pháp bảo vệ sức khỏe của những người lính thợ trong nhà xưởng.

Thiếu tá Tùng cho biết, trong công tác bảo dưỡng, sửa chữa vũ khí, trang bị kỹ thuật hay gia công sản phẩm tại xưởng mộc, những nguyên công như đánh gỉ, xử lý bề mặt, phun sơn, đánh véc-ni vốn quen thuộc với lực lượng kỹ thuật. Nhưng đi kèm với những công việc ấy là bụi, khí độc và những tác động âm thầm tới sức khỏe người lao động, môi trường làm việc cũng như tuổi thọ máy móc, thiết bị.

Trực tiếp làm công tác tham mưu, kế hoạch trong lĩnh vực hậu cần - kỹ thuật, Thiếu tá Tùng nhìn thấy khá rõ những bất cập ấy. Với anh, việc sử dụng thiết bị lọc bụi, khí độc trong các nhà trạm, nhà xưởng không chỉ là nhu cầu cải thiện điều kiện làm việc, mà còn là yêu cầu thiết thực để nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ ở đơn vị.

Từ thực tế đó, Thiếu tá Tùng bắt tay nghiên cứu một thiết bị lọc bụi công nghiệp có tính cơ động. Từ lúc “thai nghén” ý tưởng đến khi hoàn thiện sản phẩm, quá trình nghiên cứu kéo dài khoảng 6 tháng, từ khâu thiết kế, chế tạo, thử nghiệm, điều chỉnh đến hoàn thiện. Nhưng quãng thời gian ấy không chỉ được tính bằng những bản vẽ hay thông số kỹ thuật.

Theo Thiếu tá Tùng, khó khăn lớn nhất là phải vừa hoàn thành công việc theo chức trách, vừa tranh thủ giờ nghỉ, ngày nghỉ để trực tiếp có mặt tại cơ sở cơ khí, theo dõi quá trình gia công, trao đổi cụ thể từng chi tiết để biến ý tưởng trên bản vẽ thành sản phẩm thực tế.

“Ngoài thiết bị kiểm tra, hiệu chỉnh sơ bộ đường ngắm súng bộ binh 7,62mm và 12,7mm, chúng tôi sẽ tiếp tục thực hiện đề tài nghiên cứu giải pháp phát triển xưởng sửa chữa vũ khí, khí tài cấp chiến dịch theo hướng hiện đại trong tình hình mới”. Trung tá Lê Văn Nguyên - Phó Giám đốc Xưởng X56, Cục Hậu cần - Kỹ thuật Quân khu 3

Cùng với đó là câu chuyện lựa chọn thiết bị, linh kiện phù hợp, từ kích thước đến công năng, để tạo ra một sản phẩm vừa đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, vừa phù hợp điều kiện sử dụng thực tế tại đơn vị. Lần thử nghiệm đầu tiên của anh không đem lại kết quả như kỳ vọng.

Thiếu tá Nguyễn Thanh Tùng chỉnh sửa bản thiết kế thiết bị lọc bụi công nghiệp trên máy tính. Ảnh: PV

“Khi sản phẩm lần đầu tiên được gia công, lắp ghép hoàn chỉnh, thiết bị không hút và đẩy được bụi qua tất cả các hệ thống lọc, mà chỉ qua được hai hệ thống đầu tiên. Sau nhiều ngày suy nghĩ, tìm tòi, thay đổi kết cấu, vật liệu, cuối cùng sản phẩm cũng vận hành được theo kỳ vọng ban đầu”, Thiếu tá Tùng chia sẻ. Thành phẩm cuối cùng là thiết bị có kết cấu hợp lý, dễ sử dụng, thao tác thuận tiện, có tính cơ động cao và bảo đảm an toàn cho người sử dụng.