Liên minh Tổng thống Trump - Thủ tướng Netanyahu có 'đứt gánh giữa đường'?

Hôm qua 2.6, Đài NBC dẫn thông báo từ lực lượng Hezbollah (ở Li Băng) rằng Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) cùng ngày tiếp tục phát động các cuộc tấn công gây chết người ở Li Băng. Trước đó, Tel Aviv cũng đã cáo buộc Hezbollah phát động các cuộc tấn công nhằm vào phía Israel. Lực lượng Hezbollah cũng đã nhận trách nhiệm về một số cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu của Israel ở miền nam Li Băng vào tối 1.6.

Sức ép của Mỹ với Israel

Việc tấn công "ăn miếng trả miếng" giữa IDF và Hezbollah vẫn xảy ra sau khi đại diện Li Băng thông báo hai phía đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn. Qua đó, Li Băng kêu gọi Tel Aviv kiềm chế các cuộc tấn công vào thủ đô Beirut (Li Băng) và các vùng ngoại ô do Hezbollah kiểm soát, đồng thời Hezbollah ngừng tập kích Israel.

Thủ tướng Netanyahu và Tổng thống Trump trong lần gặp nhau cuối năm 2025

ẢNH: REUTERS

Trước đó, viết trên mạng xã hội Truth Social vào tối 1.6 (theo giờ VN), Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo vừa có cuộc gọi cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và nhận được sự đồng ý ngừng bắn với Hezbollah. Theo ông Trump, thông qua các trung gian thì Hezbollah cũng đã cam kết không tấn công Israel.

Tuy nhiên, theo tờ The Times of Israel, Tổng thống Trump đã gây sức ép khi gọi điện cho Thủ tướng Netanyahu để giải quyết vấn đề trên. Trong cuộc gọi, Tổng thống Trump được cho là đã lớn tiếng chỉ trích Thủ tướng Netanyahu "điên rồ", đồng thời cho rằng chính ông Netanyahu đã khiến "mọi người đều ghét Israel". 

Cũng theo đó, Tổng thống Trump còn nhắc nhở rằng nhờ ông hỗ trợ mà Thủ tướng Netanyahu không phải nhận án tù vì các cáo buộc tham nhũng. Thực tế, Tổng thống Trump nhiều lần công khai khẳng định đã đề nghị Tổng thống Israel Isaac Herzog ân xá cho Thủ tướng Netanyahu liên quan các vụ án tham nhũng.

Thế khó cho Thủ tướng Netanyahu

Thực tế, Thủ tướng Netanyahu đang chịu áp lực ngày càng tăng trong việc leo thang xung đột ở Li Băng khi tên lửa của Hezbollah đã tiến sâu hơn vào Israel. Nghị sĩ đối lập Avigdor Liberman ngày 1.6 tuyên bố Israel từ lâu lẽ ra nên ném bom Dahiyeh - vùng phụ cận phía nam thủ đô Beirut của Li Băng và được cho là tập trung nhiều cơ sở của Hezbollah.

Kể từ khi lệnh ngừng bắn với Iran có hiệu lực vào tháng 4, Mỹ phần lớn đã cấm Israel tấn công Beirut. Thay vào đó, IDF tấn công vào miền nam Li Băng và gần đây là thung lũng Beqaa. Trong thời gian ngừng bắn, Israel chỉ tấn công Beirut hai lần nhằm vào các chỉ huy cấp cao của Hezbollah. Trong bối cảnh đó, Thủ tướng Netanyahu ngày 1.6 tuyên bố không chấp nhận kịch bản mà "trong đó Hezbollah tấn công các thành phố và công dân của chúng tôi, và trụ sở khủng bố của họ ở Beirut, ở Dahiyeh, vẫn nằm ngoài ranh giới".

Tuy nhiên, nếu Israel và Hezbollah vẫn tiếp tục "ăn miếng trả miếng" thì sẽ cản trở quá trình đàm phán giữa Mỹ với Iran. Bởi phía Tehran đặt ra điều khoản trong thỏa thuận với Washington sẽ bao gồm cả việc ngừng bắn giữa Israel với Hezbollah và lực lượng Hamas (ở Dải Gaza).

Trong khi đó, Tổng thống Trump ngày 1.6 tiết lộ thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz và gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran có thể đạt được "trong tuần tới". Nhưng Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nhiều khả năng sẽ gây khó cho sự nghiệp chính trị của Thủ tướng Netanyahu. Một số thông tin rò rỉ cho thấy thỏa thuận này có thể bao gồm các điều khoản như mở lại eo biển Hormuz, dỡ bỏ lệnh phong tỏa của Mỹ, giải phóng các tài sản bị đóng băng của Tehran (thông qua Qatar), và gia hạn lệnh ngừng bắn, đồng thời trì hoãn các cuộc đàm phán hạt nhân. Đặc biệt, thỏa thuận dường như không có điều khoản giải tán các lực lượng ủy nhiệm của Tehran ở khu vực, không có hạn chế nào đối với chương trình tên lửa đạn đạo của Iran, không có lệnh cấm vĩnh viễn việc làm giàu uranium, không có việc tiếp quản kho dự trữ uranium được làm giàu cao, không đặt điều kiện về người được lựa chọn đứng đầu Iran, không có sự thay đổi chế độ.

Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, nhà khoa học chính trị và là Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng những điều khoản như thế là điều khó chấp nhận với ông Netanyahu vì tình hình cuộc chiến Iran hiện đang khiến dư luận Israel thất vọng.

"Khi một thỏa thuận giữa Nhà Trắng với Tehran không chỉ giữ nguyên vẹn chế độ Iran mà còn giúp chính quyền nước này củng cố sức mạnh về địa chính trị sẽ làm suy yếu lập luận của Thủ tướng Netanyahu trước cử tri rằng chỉ ông mới có thể đánh bại mối đe dọa từ Iran, hợp tác hiệu quả với Tổng thống Trump và giữ an toàn cho Israel", TS Bremmer đặt vấn đề.

Cũng theo TS Bremmer, dù sự ủng hộ trong nước đối với cuộc chiến trên nhiều mặt trận vẫn còn cao do hầu hết người dân Israel xem Tehran và các lực lượng ủy nhiệm Iran là mối đe dọa đối với nhà nước Do Thái, nhưng phần lớn người dân mệt mỏi với các vụ bê bối tham nhũng của Thủ tướng Netanyahu và nhiều vấn đề đối nội khác.

Trong khi đó, cuộc bầu cử Quốc hội nước này lại đang đến gần, dự kiến diễn ra vào tháng 10 tới, đóng vai trò quyết định trong việc ông Netanyahu có tiếp tục cầm quyền hay không. Thế nhưng, liên minh cầm quyền của Thủ tướng Netanyahu đang thiếu đáng kể so với 61 ghế cần thiết để duy trì đa số tại quốc hội. Các cuộc thăm dò mới nhất cho thấy khối đối lập Israel đang bám sát phe của ông Netanyahu.

Vì thế, quyền lợi chính trị giữa Thủ tướng Netanyahu và Tổng thống Trump đang ngày càng chia rẽ sâu sắc.