Làn sóng 'nhân lực tinh hoa' rời bỏ Israel

Từng coi Tel Aviv là "thiên đường công nghệ", kỹ sư Elizabeth Cohen quyết định rời đi vì không muốn sinh con giữa những tiếng còi báo động tên lửa.

6 năm trước, Elizabeth Schwartz Cohen, 34 tuổi, kỹ sư IT người Mỹ, chuyển đến Tel Aviv. Cô tưởng như mình đã tìm thấy "miền đất hứa" của ngành công nghệ với vô số cơ hội và mức thu nhập hấp dẫn.

Nhưng mọi thứ rẽ sang hướng khác sau khi xung đột bùng phát. Cohen nhớ như in ngày 7/10/2023, cô dán mắt vào điện thoại trong căn hộ, nín thở chờ báo động để chạy xuống hầm trú ẩn. Ngày hôm đó, lực lượng Hamas phóng hàng loạt rocket vào Israel. "Tôi không muốn nuôi dạy con cái giữa những tiếng còi báo động bủa vây", Cohen nói.

Tel Aviv, thành phố lớn thứ hai của Israel, nơi thu hút nhiều nhân tài công nghệ. Ảnh: BI

Những người rời khỏi Israel như Cohen ngày càng nhiều. Ngành công nghệ - động lực từng mang lại danh tiếng "quốc gia khởi nghiệp" cho Israel - đang chứng kiến một cuộc tháo chạy chưa từng có. Theo dữ liệu, chỉ trong hai năm đầu của cuộc xung đột (2023-2024), khoảng 8.300 chuyên gia công nghệ cao đã rời Israel.

Bước sang năm 2025, đà dịch chuyển tăng tốc khi tổng số người rời Israel lên khoảng 69.000. Dữ liệu mới nhất đầu năm 2026 cho thấy tình trạng này chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, với thêm 37.000 người di cư chỉ trong vài tháng.

Truyền thông quốc tế gọi đây là "làn sóng rời đi của tầng lớp tinh hoa", trong đó nhóm kỹ sư IT chiếm tỷ trọng lớn nhờ đặc thù dễ dàng làm việc xuyên biên giới.

Bên cạnh ảnh hưởng của xung đột quân sự, áp lực tài chính và môi trường xã hội là những "giọt nước tràn ly". Bảng xếp hạng Mercer ghi nhận Tel Aviv là thành phố đắt đỏ thứ 16 thế giới đối với chuyên gia quốc tế. Khảo sát cuối năm 2025 cho thấy hơn một nửa doanh nghiệp công nghệ nội địa ghi nhận nhu cầu xin chuyển công tác ra nước ngoài của nhân viên ngày càng tăng, kể cả ở cấp quản lý.

Erez Schneider, 39 tuổi, quản lý tại một công ty AI, là một ví dụ điển hình. Từng có 17 năm gắn bó với ngành công nghệ Israel và thụ hưởng địa vị xã hội cao, ông vẫn quyết định đưa gia đình chuyển sang Thụy Sĩ sống từ tháng 9/2024.

Schneider cho biết bầu không khí chính trị căng thẳng là nguyên nhân chính khiến ông dứt áo ra đi. Theo ông, số người Israel làm công nghệ chuyển sang Thụy Sĩ đang tăng rất nhanh; các hội nhóm cộng đồng trực tuyến của họ liên tục đón thành viên mới mỗi tuần.

Dù giới chuyên gia như giáo sư kinh tế Itai Ater của Đại học Tel Aviv hay nhà nghiên cứu Alex Weinreb vẫn lạc quan cho rằng làn sóng này chưa thể đánh sập ngay nền kinh tế 10 triệu dân, họ cũng phải thừa nhận nó đang tạo ra những rủi ro dài hạn khôn lường cho một quốc gia vốn sống dựa vào chất xám.

Với những người trong cuộc như Cohen, bức tranh đã thực sự thay đổi. Số lượng đồng nghiệp quốc tế quanh cô cứ vơi dần, ngày càng ít người muốn gắn bó lâu dài.

"Quyết định rời đi hiếm khi chỉ vì một lý do. Bất ổn chính trị, chi phí đắt đỏ và chiến tranh cộng dồn với khát khao cá nhân. Tôi sắp sinh con, và tôi chọn trở về quê nhà để bắt đầu hành trình làm mẹ trong sự bình yên," Cohen nói.

Ngọc Ngân (Theo Business Insider)