Kỳ thủ 14 tuổi trở thành Siêu đại kiện tướng

MonacoKỳ thủ Thổ Nhĩ Kỳ Yagiz Kaan Erdogmus chạm mốc Elo 2.700 ở tuổi 14, 10 tháng và 28 ngày, phá sâu kỷ lục của Vi Dịch (Wei Yi).

Thành tích này đến sau màn trình diễn ấn tượng của Erdogmus trong trận đấu Clash of Generations III với cựu số một thế giới Veselin Topalov ở Monaco. Tại đây, kỳ thủ năm 2011 đánh bại Topalov 5-1, với thành tích bốn thắng, hai hòa sau sáu ván đấu. Đại diện Thổ Nhĩ Kỳ nâng Elo tức thời lên 2.709, vươn lên vị trí 29 thế giới cờ tiêu chuẩn.

Những kỳ thủ chạm mốc Elo 2.700 thường được gọi không chính thức là Siêu đại kiện tướng. Theo Elo tức thời, đang có 32 kỳ thủ như vậy, trong đó Việt Nam có một đại diện là Lê Quang Liêm.

Yagiz Kaan Erdogmus (trái) trong ván cuối, thắng Veselin Topalov ở trận đấu Clash of Generations III tại Monaco ngày 17/4/2026. Ảnh: chụp màn hình

Trước Erdogmus, kỷ lục trẻ nhất cán mốc 2.700 thuộc về Vi Dịch, khi kỳ thủ Trung Quốc đạt thành tích này ở tuổi 15, 8 tháng và 27 ngày. Xa hơn nữa, những tên tuổi hàng đầu như Magnus Carlsen, Alireza Firouzja hay Dommaraju Gukesh đều chạm mốc tương tự ở tuổi 16.

Chiến thắng mang tính bước ngoặt của kỳ thủ Thổ Nhĩ Kỳ đến ở ván thứ năm trước Topalov. Cầm quân đen trong thế trận phức tạp và chịu áp lực thời gian, Erdogmus có thời điểm rơi vào thế bất lợi. Tuy nhiên, thay vì sụp đổ, cậu tìm được đòn phản công, đẩy ván đấu vào hỗn chiến và tận dụng sai lầm của đối thủ để thắng. Ván thắng này đủ giúp cậu vượt mốc 2.700 ngay trên bảng Elo tức thời. Ở ván cuối với Topalov, Erdogmus tiếp tục thắng để nâng hệ số lên 2.709.

Không giống nhiều kỳ thủ trẻ chọn lối chơi an toàn để tích điểm, Erdogmus gây chú ý bởi phong cách sắc bén và sẵn sàng mạo hiểm. Những ván đấu của cậu thường giàu biến hóa, nhiều tình huống chiến thuật và đòi hỏi khả năng tính toán nhanh. Đây là yếu tố giúp cậu vượt trội so với nhiều tài năng cùng trang lứa.

Sự thăng tiến của Erdogmus thực tế đã được dự báo từ trước. Cậu được phong Đại kiện tướng (GM) năm 2024 khi mới 12 tuổi, 9 tháng và 29 ngày, trẻ thứ tư lịch sử sau Abhimanyu Mishra, Sergey Karjakin và Gukesh. Cùng năm đó, kỳ thủ này cũng lập kỷ lục là người trẻ nhất chạm mốc 2.600 Elo. "Erdogmus là kỳ thủ 14 tuổi mạnh nhất lịch sử", Carlsen từng nhận xét.

Sinh ra tại Bursa, Erdogmus làm quen với cờ vua từ năm 6 tuổi nhờ giáo viên mẫu giáo. Chỉ trong vài năm, cậu đã thống trị các giải trẻ châu Âu, trong đó có chức vô địch U8 châu Âu với thành tích toàn thắng.

Năm 2025, kỳ thủ này tiếp tục gây ấn tượng khi lọt Top 100 thế giới ở tuổi 14, sau trận thắng trước Peter Svidler. Cậu cũng tạo dấu ấn tại FIDE Grand Swiss 2025, trong đó có một ván kéo dài 190 nước. Đại kiện tướng Mỹ Ben Finegold thậm chí dự đoán tài năng trẻ này có thể vô địch thế giới trong tám năm tới.

Dù vậy, cột mốc 2.700 của Erdogmus mới được ghi nhận trên bảng Elo tức thời. FIDE sẽ công bố bảng chính thức vào ngày 1/5. Nếu không chơi ván cờ tiêu chuẩn nào nữa cho đến hôm đó, cậu sẽ chắc chắn lập kỷ lục.

Xuân Bình