Kỹ sư không dùng tích phân, đạo hàm chê học Toán vô dụng

Khi tôi học Toán ở đại học, thầy giáo không bao giờ nói ứng dụng của nó là gì? Nhưng những kiến thức đó lại cứu tôi khi đi làm.

Gần đây tôi thấy rất nhiều bài viết, ý kiến thắc mắc câu hỏi: "Học Toán, Lý, Hóa nhiều để làm gì?". Từ góc nhìn cá nhân, tôi cũng muốn chia sẻ quan điểm cũng như trải nghiệm của mình. Bản thân tôi cũng là một người thích khám phá tự nhiên. Từ lúc học lớp 7, bắt đầu môn Vật lý, tôi đã rất yêu thích môn này. Giờ đây tôi làm một kỹ sư xây dựng về kết cấu - một lĩnh vực gắn liền với Vật lý.

Đầu tiên, tại sao lại có các môn học này? Từ khi xã hội loài người có mặt trên hành tinh này, con người luôn tò mò về thế giới tự nhiên, khao khát tìm hiểu cách thế giới vận hành. Đương nhiên lúc đó không có môn học nào cả. Dần dần với sự phát triển của tri thức nhân loại, các học giả, triết gia, lần lượt tìm được các quy luật, xây dựng nên các định luật Vật lý, Toán học để giải thích thế giới tự nhiên vận hành...

Cần phải nói rằng những gì chúng ta được học hôm nay là thành quả tri thức hơn 2.500 năm của nhân loại, trải qua rất nhiều phát minh nghiên cứu, chỉnh sửa. Tri thức luôn được cập nhật, thuyết mới sẽ phát triển và hoàn thiện hơn những thuyết cũ. Ví dụ như thuyết Tương đối của Einstein giải đáp những câu hỏi mà thuyết Cơ học cổ điển Newton chưa có câu trả lời. Do vậy, nhiệm vụ của nhân loại trong con đường tri thức vẫn còn rất dài. Hiện nay, có nhiều câu hỏi về vũ trụ mà chúng ta chưa có lời giải đáp và các nhà khoa học vẫn miệt mài tìm tòi khám phá.

>> Học tích phân, đạo hàm làm gì nếu không trở thành kỹ sư, nhà khoa học?

Vậy câu hỏi tiếp theo là, có phải tất cả chúng ta đều có nhiệm vụ khám phá tự nhiên không? Tất nhiên là không, chúng ta đến với thế giới này mỗi người một nhiệm vụ. Người làm bác sĩ, người làm kỹ sư, doanh nhân, nông dân, nhà văn, nhạc sĩ... Nhưng từ góc nhìn xã hội, làm thế nào để chọn ra được đứa trẻ nào sau này sẽ làm nhà khoa học, đứa trẻ nào sẽ làm nhà văn? Chúng ta không bao giờ biết, các nhà giáo dục không biết và bản thân chúng ta cũng không thể biết.

Chương trình giáo dục phổ thông với đúng bản chất của nó là kiến thức rất phổ thông, là kiến thức phổ quát, cơ bản và vận dụng rất nhiều trong các lĩnh vực. Mục đích của giáo dục phổ thông là trước tiên để con người được tiếp xúc với tri thức cơ bản, có một cái nhìn có hệ thống về thế giới xung quanh, có kiến thức về sự phát triển của tự nhiên, của loài người.

Mục đích tiếp theo là sàng lọc được chức năng nhiệm vụ của mỗi người trong xã hội, như đề cập ở trên. Một bạn giỏi Toán sẽ có cơ hội sau này phát triển chuyên ngành nghiên cứu Toán học, hoặc ít nhất đó cũng là nền tảng, công cụ của các ngành Khoa học khác. Một bản giỏi Vật lý sẽ đi theo con đường kỹ thuật, tương tự các môn khác.

Theo tôi, mục đích này là tối quan trọng trong sự phát triển của loài người. Nhờ đó mà tri thức được tiếp nối, được phát triển. Từ hàng tỷ người được đi học trên trái đất, chúng ta sẽ tìm được một số các nhà khoa học đi theo đường nghiên cứu chuyên sâu, để tiếp tục con đường tri thức của nhân loại. Việc này cũng như quá trình sàng lọc sinh học trong tự nhiên. Cần nhận thức rằng những gì chúng ta học ở phổ thông là rất dễ so với những kiến thức mà các nhà khoa học đang nghiên cứu.

Tôi thấy nhiều bạn kỹ sư nói rằng "đi làm chẳng bao giờ sử dụng đến kiến thức Toán". Điều này cũng có ý đúng vì công việc các bạn chưa bao giờ gặp phải vấn đề chuyên sâu đến thế. Khi tôi học Toán sơ cấp ở đại học, thầy giáo không bao giờ nói ứng dụng của nó là gì? Sau này khi học chuyên ngành và đi làm, tiếp cận những vấn đề khó và cần hiểu bản chất tôi mới biết ứng dụng của nó.

Tích phân đường, mặt, hay phương trình Laplace đều có ứng dụng hết. Vì các vấn đề đó không phải tự nhiên sinh ra, mà ngược lại được sinh ra vì nhu cầu trong các ngành khác như Vật lý và Hóa học. Newton nghĩ các phương pháp tích phân và đạo hàm cũng chỉ để sử dụng vào các bài toán Vật lý. Einstein cũng phải dùng đến hình học mặt cầu để giải quyết các vấn đề của Thuyết tương đối rộng...

Không chỉ những vấn đề cao xa như thế, ngay cả những kiến thức phổ thông cấp hai tôi cũng thấy rất hữu ích với đời sống cá nhân bây giờ. Chẳng hạn học Sinh học giúp bạn biết được thuyết Tiến hóa, phân loại các loài thực vật và động vật, đâu là cây hạt kín, cây hạt trần, đâu là loài thú và loài giáp xác...

Tôi cho rằng, các kiến thức trong chương trình phổ thông là cần thiết và tối thiểu trong việc trang bị tri thức cho con người. Tôi chỉ mong chương trình cải tiến cách dạy và học để các học sinh có hứng thú hơn với những môn học khô khan đó. Đó là một bài toán lớn dành cho các nhà giáo dục.

White Horse