11 hours ago
5
Người dân Iran đang cảm nhận được tác động của chiến tranh, nhưng về mặt kinh tế, đất nước này có thể chịu đựng được tình trạng bế tắc ở Vịnh Ba Tư, ít nhất là trong hiện tại, cho dù Mỹ đã áp đặt phong tỏa hải quân đối với xuất khẩu năng lượng của Iran.
Tehran đã đóng cửa phần lớn eo biển Hormuz, và Washington đã phong tỏa các cảng biển vùng Vịnh của Iran khi các cuộc đàm phán ngừng bắn bị đình trệ.
Nhưng Iran có nguồn cung trong nước dồi dào, thương mại ổn định với các nước láng giềng, và ít dấu hiệu cho thấy sự sụt giảm doanh thu nhà nước.
"Giá cả các sản phẩm trong nước của chúng tôi không tăng. Nhưng đúng là hầu hết hàng hóa nhập khẩu đã trở nên đắt đỏ hơn, khoảng 20-30%", một người dân Iran cho hay.
Mức độ thiệt hại kinh tế do chiến tranh gây ra rất khó đánh giá. Reuters đưa tin hồi đầu tháng này rằng các quan chức Iran lo ngại sẽ có các cuộc biểu tình mới trừ khi các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ.
Nhưng chính quyền không phân phối nhiên liệu hoặc thực phẩm, hạn chế rút tiền ngân hàng hoặc trì hoãn việc trả lương cho nhân viên nhà nước. Kệ siêu thị vẫn đầy ắp.
Bà Sanam Vakil, người đứng đầu Chương trình Trung Đông tại viện nghiên cứu Chatham House ở London, dự đoán GDP của Iran sẽ giảm hai chữ số trong năm nay. Nhưng đồng tiền của nước này, đồng rial, không mất giá quá sâu so với trước chiến tranh.
Bà Vakil nhận định: "Tôi nghĩ rằng (chính quyền Iran) đã tính toán được một khoảng thời gian dài hơn so với dự đoán của các nhà kinh tế hoặc các nhà hoạch định chính sách phương Tây".
Một cửa hàng ở Tehran, Iran
ẢNH: REUTERS
Bà nói thêm rằng Tehran đã phát triển một nền kinh tế kháng cự, dựa vào các nước láng giềng để giao thương.
"Iran đang cố gắng vận chuyển hàng hóa về phía bắc qua biển Caspi đến Trung Á. Và dầu của nước này hiện cũng đang được vận chuyển qua các tuyến đường bộ. Vì vậy, đây là những giải pháp tạm thời đang được áp dụng", bà Vakil nói.
Các nhà phân tích năng lượng tin rằng Iran có thể duy trì sản lượng dầu thêm hai tháng nữa trước khi cắt giảm.
Ông Ishan Bhanu, nhà phân tích hàng đầu về nông sản của hãng phân tích Kpler, cho biết Iran có sản lượng nông nghiệp lớn trong nước và một cảng đang hoạt động.
"Một vài tàu trước đây đi đến Iran giờ đang đi đến cảng Chabahar trên bờ biển phía đông của Iran gần biên giới với Pakistan. Cảng này nằm ngoài vịnh Trung Đông", ông Bhanu nói.
Tuy nhiên, trên đường phố Tehran, nỗi đau kinh tế vẫn rất rất dữ dội.
Một số doanh nghiệp Iran đã bị ảnh hưởng nặng nề do giá cả tăng cao, chuỗi cung ứng gián đoạn và mất kết nối internet.
Để ngăn chặn thảm họa kinh tế sắp xảy ra, ông Vakil tại viện Chatham House cho rằng Iran cần phải đưa điều khoản nới lỏng trừng phạt vào bất kỳ thỏa thuận nào với Washington.
