Kiều bào - nguồn lực thiết yếu khi Việt Nam đổi mới mô hình tăng trưởng

Hơn 6,5 triệu đồng bào ta ở nước ngoài là bộ phận không thể tách rời của dân tộc Việt Nam. Đây là nguồn lực quan trọng về kinh tế, tri thức, khoa học - công nghệ, mạng lưới hợp tác và uy tín tại các nước sở tại.

"Kiều bào vừa là đối tượng của công tác chăm lo, hỗ trợ và bảo hộ, vừa là chủ thể tham gia thực hiện các nhiệm vụ đối ngoại, kết nối nguồn lực quốc tế với nhu cầu phát triển của quốc gia và của từng địa phương", Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh trong bài viết trước thềm Hội nghị Ngoại giao 33 và Hội nghị Ngoại vụ toàn quốc lần thứ 22.

Thứ trưởng nhắc lại thông điệp mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định: "Mọi người con đất Việt, dù sinh sống ở đâu, dù quá khứ thế nào, đều có thể đồng hành, chung sức, góp phần xây dựng một tương lai tươi sáng cho dân tộc. Đảng và Nhà nước luôn nhất quán mở rộng vòng tay, trân trọng mọi đóng góp, lắng nghe mọi tiếng nói xây dựng, đoàn kết từ cộng đồng người Việt ở nước ngoài - những người đang góp phần kết nối Việt Nam với thế giới".

Tầm quan trọng của nguồn lực kiều bào

Với phạm vi cư trú trải khắp hơn 130 quốc gia và vùng lãnh thổ, cộng đồng người Việt ở nước ngoài có lợi thế đặc biệt trong kết nối Việt Nam với thế giới.

Không chỉ đóng góp nguồn lực tài chính qua dòng kiều hối ổn định và các dự án đầu tư, kiều bào còn mang lại tri thức, công nghệ, kinh nghiệm quản trị, thông tin thị trường và khả năng tiếp cận các xu hướng phát triển mới.

Đây là nguồn lực thiết yếu giúp Việt Nam chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

"Đóng góp nổi bật của cộng đồng còn nằm ở khả năng hình thành mạng lưới kết nối toàn cầu của người Việt Nam. Mỗi doanh nhân mở thêm thị trường cho hàng hóa Việt Nam, mỗi nhà khoa học chuyển giao tri thức, mỗi chuyên gia kết nối một dự án công nghệ, mỗi trí thức đóng góp sáng kiến chính sách đều góp phần mở rộng không gian phát triển của đất nước", bà nêu.

Đứng trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, ngoại giao không chỉ làm cầu nối, mà phải trở thành chất xúc tác gắn kết thế mạnh của kiều bào với nhu cầu ưu tiên của đất nước và từng địa phương.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao cho rằng các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài cần chủ động phát hiện, tập hợp và kết nối doanh nhân, trí thức, chuyên gia và các hội đoàn có tiềm năng. Các địa phương trong nước cần xác định rõ nhu cầu, xây dựng danh mục dự án và cơ chế tiếp nhận phù hợp.

"Khi hai chiều cung - cầu được kết nối hiệu quả, nguồn lực của kiều bào mới có thể chuyển hóa thành giá trị phát triển thực chất", bà nêu.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của đồng bào, cần xác lập rõ trách nhiệm phối hợp giữa cơ quan Trung ương, cơ quan đại diện và địa phương. Công tác người Việt Nam ở nước ngoài cần được triển khai thống nhất trong toàn ngành ngoại giao, gắn với chiến lược phát triển ngành, lĩnh vực và địa phương.

Chuyển đổi số cần trở thành công cụ để xây dựng cơ sở dữ liệu, kết nối chuyên gia, tiếp nhận sáng kiến, cung cấp thông tin và theo dõi hiệu quả hợp tác.

Địa phương cần thông tin cụ thể tới kiều bào

Bà Lê Thị Thu Hằng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa nguồn lực kiều bào về gần hơn với nhu cầu phát triển địa phương. 

Theo bà, địa phương là nơi trực tiếp triển khai các mục tiêu phát triển, tiếp nhận đầu tư, ứng dụng công nghệ, mở rộng thị trường và chăm lo đời sống nhân dân.

Vì vậy, nâng tầm đối ngoại địa phương cần gắn với năng lực huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc tế, trong đó có cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài.

Để tối ưu nguồn lực, cần tăng cường phối hợp giữa địa phương với Bộ Ngoại giao, cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và hội đoàn kiều bào. Đồng thời cần xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên gia, doanh nhân, đối tác, hình thành đầu mối đủ năng lực theo dõi, kết nối và hỗ trợ dự án xuyên suốt quá trình triển khai.

Các chương trình xúc tiến địa phương cũng cần chuyển từ giới thiệu tiềm năng chung sang cung cấp thông tin cụ thể về dự án, cơ chế, chính sách và đầu mối thực hiện.

"Điều kiều bào cần không chỉ là lời mời gọi, mà là môi trường minh bạch, thủ tục thuận lợi và sự đồng hành thực chất", bà Hằng nhấn mạnh.

Khi đối ngoại địa phương chủ động, chuyên nghiệp và bám sát nhu cầu phát triển, nguồn lực người Việt Nam ở nước ngoài sẽ được huy động đúng chỗ, phát huy đúng thế mạnh và mang lại kết quả đo lường được.

"Trong kỷ nguyên mới, mỗi người Việt Nam ở nước ngoài không chỉ là thành viên cộng đồng dân tộc mà còn có thể là cầu nối, sứ giả và chủ thể kiến tạo tương lai đất nước.

Khơi dậy khát vọng cống hiến, củng cố niềm tin và xây dựng cơ chế để kiều bào đồng hành cùng dân tộc chính là cách biến sức mạnh cộng đồng người Việt toàn cầu thành nguồn lực phát triển và bảo vệ vững chắc Tổ quốc", Thứ trưởng Lê Thị Thu Hằng khẳng định.