Khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết trong kỷ nguyên mới

Trong ngày làm việc đầu tiên, đại hội tiến hành phiên trù bị, thảo luận, hiệp thương cử Đoàn Chủ tịch và Đoàn Thư ký đại hội. Cùng đó, các đại biểu sẽ thông qua chương trình và quy chế làm việc của đại hội; nghe báo cáo tình hình đại biểu tham dự đại hội; báo cáo kiểm điểm hoạt động của Ủy ban T.Ư, Đoàn Chủ tịch và Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ VN giai đoạn 2024 - 2026. Đồng thời, nghe trình sửa đổi, bổ sung Điều lệ MTTQ VN, thảo luận về các chương trình hành động nhiệm kỳ mới.

Sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc sẽ tiếp tục được vun bồi và phát huy trong nhiệm kỳ Đại hội XI của MTTQ VN

ẢNH: GIA HÂN

Dấu mốc lịch sử

Đại hội là dấu mốc lịch sử, mở đầu cho nhiệm kỳ vận hành bộ máy khi các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc MTTQ VN. Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư T.Ư Đảng, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN Bùi Thị Minh Hoài nhấn mạnh: "Việc thực hiện sắp xếp, tinh gọn các tổ chức chính trị - xã hội về dưới "mái nhà chung" Mặt trận không đơn thuần là một giải pháp cơ học nhằm giảm bớt đầu mối hành chính hay tinh giản biên chế, mà đây là quyết tâm chính trị cao nhất, là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa quan điểm chỉ đạo của Ban Chấp hành T.Ư, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là Tổng Bí thư về một hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu cấp thiết để đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới".

Không gian trang nghiêm tại khu vực lối vào sảnh chính Trung tâm Hội nghị quốc gia trước thềm Đại hội XI của MTTQ VN

ẢNH: TUẤN MINH

Sự hội tụ này tạo nên một không gian đoàn kết rộng lớn, quy tụ những lực lượng nòng cốt, tiêu biểu của toàn xã hội, góp phần thực hiện tốt hơn vai trò, chức năng, nhiệm vụ của MTTQ VN trong giai đoạn mới. Các phong trào, cuộc vận động như xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, giảm nghèo bền vững hay chăm lo an sinh xã hội đều có sự tham gia đồng bộ, trách nhiệm của các tổ chức thành viên, tạo nên sức lan tỏa mạnh mẽ trong toàn xã hội. Khi cùng chung mục tiêu phục vụ nhân dân, các tổ chức không còn hoạt động riêng lẻ mà trở thành những "cánh tay nối dài" của Mặt trận, cùng hướng tới nhiệm vụ cốt lõi là tập hợp, đoàn kết, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.

Bà Nông Thị Mai Huyền, Trưởng ban Tổ chức - Kiểm tra Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ VN, cho biết thực hiện nhất quán việc sắp xếp, thống nhất tinh gọn các cơ quan tham mưu giúp việc của Ủy ban T.Ư MTTQ VN và các tổ chức chính trị - xã hội, Ủy ban đã thực hiện sắp xếp cơ quan tham mưu giúp việc chung từ T.Ư đến cấp cơ sở. Bước đầu cho thấy cơ quan giúp việc chung đi vào hoạt động ổn định, nâng cao chất lượng công tác phối hợp, thống nhất hành động trong việc thực hiện các phong trào thi đua yêu nước; hoạt động giám sát, phản biện xã hội và các chương trình hành động mà MTTQ VN đã đề ra.

Những điểm mới đột phá

Chánh văn phòng Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ VN Nguyễn Bình Minh thông tin Dự thảo Báo cáo chính trị nhiệm kỳ mới đã xây dựng hệ thống giải pháp, nhiệm vụ vừa mang tính bao quát toàn diện các yêu cầu của Đảng và nhân dân, vừa cụ thể hóa để MTTQ các cấp và các tổ chức thành viên dễ dàng triển khai.

Cùng đó, các chỉ tiêu được đề ra cụ thể cho nhiệm kỳ mới, được rà soát kỹ lưỡng, đảm bảo tính khả thi cao hơn và có thể đo lường được hiệu quả thực hiện. Báo cáo chính trị lần này đặt ra trong bối cảnh rất đặc biệt, kế thừa những điểm ưu việt và có 3 nội dung trọng tâm, gồm: cụ thể hóa tinh thần các nghị quyết của Đảng vào báo cáo chính trị; thể hiện vai trò, vị thế lớn hơn của Mặt trận trong việc xây dựng tương tác, đối tác với các tổ chức chính trị - xã hội và các hội đoàn; bám sát các mục tiêu cụ thể. Dự thảo lần này xây dựng các nhóm giải pháp vừa mang tính bao quát hết các yêu cầu đối với công tác Mặt trận, vừa mang tính cụ thể để các tổ chức thành viên dễ thực hiện.

Dự thảo Báo cáo chính trị đã đề ra 3 đột phá chiến lược gồm: hoàn thiện cơ chế, đổi mới mạnh mẽ nội dung và phương thức hoạt động của MTTQ VN các cấp, tập trung hướng về cơ sở và địa bàn dân cư; nâng cao chất lượng, hiệu quả giám sát, phản biện xã hội theo hướng chủ động, từ sớm, từ xa, ngay từ khâu xây dựng chính sách; Xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới.

Một điểm mới nổi bật khác so với nhiệm kỳ trước là việc bổ sung chương trình hành động số 7 về tham gia phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống MTTQ VN. Phó chánh Văn phòng Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ VN Nguyễn Bá Cát cho biết cùng với cả hệ thống chính trị, thời gian vừa qua, công tác phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số gắn với thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được MTTQ VN các cấp quan tâm tập trung triển khai thực hiện và đạt được một số kết quả nổi bật như: Hệ thống văn bản chỉ đạo cốt lõi được hoàn thiện, làm nền tảng để triển khai trong toàn hệ thống: Đề án Chuyển đổi số MTTQ VN giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2035; Kiến trúc số MTTQ VN; Quy trình nghiệp vụ lõi MTTQ VN trên môi trường số; Chiến lược dữ liệu, Kiến trúc dữ liệu MTTQ VN…

Bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban T.Ư MTTQ VN, và các đại biểu thăm gian hàng giới thiệu về ứng dụng "Mặt trận số"

ẢNH: TUẤN MINH

Các nền tảng số dùng chung, thống nhất phục vụ công tác lãnh đạo, chỉ đạo của MTTQ VN các cấp được đưa vào vận hành trong toàn hệ thống: Hệ thống Điều hành tác nghiệp MTTQ VN; Cổng Mặt trận số... Cùng đó, phong trào "Bình dân học vụ số" được triển khai tích cực trong toàn hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội, tạo được sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng. Chuyển đổi số sẽ tạo ra cơ hội để Mặt trận đổi mới phương thức hoạt động, tăng cường tương tác với nhân dân, nâng cao chất lượng nắm bắt, tổng hợp ý kiến, nguyện vọng của nhân dân, qua đó phát huy tốt hơn vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân trong thời gian tới.

"Chương trình hành động tập trung vào 3 trọng tâm chính "nhận thức số - nền tảng số - dữ liệu số" thông qua triển khai các giải pháp căn cơ: phong trào "Bình dân học vụ số", phát triển hệ sinh thái các nền tảng số thống nhất, dùng chung, liên thông và xây dựng hệ cơ sở dữ liệu phục vụ ra quyết định của lãnh đạo Mặt trận các cấp. Từ nền tảng này, hoạt động của MTTQ VN nhiệm kỳ mới sẽ được đổi mới về phương thức, đúng với phương châm "gần dân, sát dân, gần không gian số" như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo", ông Nguyễn Bá Cát cho biết.

Để Mặt trận thực sự là tiếng nói của nhân dân

Tháng 9.2025, tại Đại hội đại biểu Đảng bộ MTTQ, các đoàn thể T.Ư lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh: "Điều tôi mong muốn nhất ở nhiệm kỳ này là thấy rõ sự đổi thay ở cấp cơ sở: họp ít hơn; làm việc, hành động nhiều hơn; ít khẩu hiệu hơn, nhưng kết quả nhiều hơn; ít thủ tục hơn, nhiều nụ cười của nhân dân hơn". Vậy trong nhiệm kỳ mới, MTTQ VN sẽ cụ thể hóa chỉ đạo này như thế nào là câu hỏi được đặt ra tại cuộc họp báo trước thềm Đại hội XI.

Chánh văn phòng Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ VN Nguyễn Bình Minh cho biết để hiện thực hóa chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Dự thảo Báo cáo chính trị đã xây dựng kế hoạch hành động gắn kết chặt chẽ với cơ sở. Trong 15 chỉ tiêu nhiệm kỳ có tới 12 chỉ tiêu gắn trực tiếp với cơ sở. Điều này đảm bảo các hoạt động của Mặt trận thực sự đi vào đời sống người dân. Cùng đó là sự phân công nhiệm vụ chi tiết, quy định rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp, cấp chỉ đạo và tiến độ thực hiện cụ thể cho từng giai đoạn, với phương châm "3 dễ, 3 rõ, 3 đo". Đồng thời, đổi mới công tác lắng nghe ý kiến nhân dân thông qua việc triển khai nền tảng "Mặt trận số" để tiếp nhận phản hồi của người dân 24/7 và tổ chức các diễn đàn "Nghe dân nói" ở tất cả các cấp.

Cạnh đó, công tác đảm bảo an sinh xã hội cũng là một trong những trọng tâm của nhiệm kỳ mới. Theo Trưởng ban Công tác xã hội Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ VN Cao Xuân Thạo, các hoạt động an sinh sẽ đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Chính phủ, trong đó Mặt trận đóng vai trò nòng cốt kêu gọi sự vào cuộc của nhân dân và sự ủng hộ của cộng đồng. Đồng thời, tận dụng tối đa ứng dụng công nghệ số, xây dựng "Bản đồ tương tác dân sinh" để khảo sát và mô phỏng toàn bộ nhu cầu, nguy cơ rủi ro của đồng bào tại các vùng khó khăn, vùng thiên tai, từ đó tăng cường khả năng ứng phó nhanh và tổ chức vận động cộng đồng hiệu quả hơn khi có tình huống khẩn cấp xảy ra.

"MTTQ VN sẽ tăng cường phân công, phối hợp đối với các tổ chức thành viên như Hội Chữ thập đỏ VN để tạo ra hiệu ứng lan tỏa và hiệu quả tốt nhất trong công tác an sinh xã hội", ông Cao Xuân Thạo cho hay.

Một trong những nội dung và nhiệm vụ quan trọng của Mặt trận là công tác giám sát, phản biện xã hội. Bà Phạm Thị Hồng, Phó trưởng ban Dân chủ, giám sát và phản biện xã hội Cơ quan Ủy ban T.Ư MTTQ VN, cho biết Đoàn Chủ tịch, Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ VN luôn quan tâm và xác định hoạt động giám sát, phản biện xã hội, đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp chính đáng của nhân dân là nhiệm vụ trọng tâm.

Để tiếp tục cụ thể hóa quan điểm, chỉ đạo của Đảng và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Ban Thường trực Ủy ban T.Ư MTTQ VN đã chỉ đạo tiếp tục thực hiện và nghiên cứu, ban hành hướng dẫn "Tháng nghe dân nói", đồng thời ban hành hướng dẫn để thực hiện hiệu quả các quy định về dân chủ ở cơ sở nhằm hiện thực hóa phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". Mục tiêu cuối cùng để thực hiện hiệu quả quyền và trách nhiệm của MTTQ VN theo quy định và đáp ứng yêu cầu của Đảng cũng như kỳ vọng của nhân dân trong thời kỳ mới, đảm bảo tinh thần "trọng dân, gần dân, sát dân và phục vụ nhân dân tốt hơn nữa".