James Cameron bị kiện vì 'dùng hình ảnh trái phép trong Avatar'

James Cameron và Disney bị cáo buộc sử dụng trái phép hình ảnh diễn viên Q'orianka Kilcher để tạo nhân vật Neytiri trong "Avatar".

Theo NBC hôm 6/5, Q'orianka Kilcher, 36 tuổi, người gốc bản địa Nam Mỹ, nộp đơn kiện đạo diễn James Cameron và The Walt Disney Company lên Tòa án Quận Trung tâm California một ngày trước.

Kilcher cho rằng khi cô gây chú ý với vai Pocahontas trong phim The New World (2005) lúc 15 tuổi, Cameron dùng các đường nét khuôn mặt của cô từ một bức ảnh được công bố trên báo chí, sau đó chỉ đạo đội ngũ thiết kế lấy đó làm nền tảng xây dựng nhân vật Neytiri (do Zoe Saldaña thủ vai).

Nhân vật Neytiri trong "Avatar" (trái) và Q'orianka Kilcher ở phim "The New World" (2005) của đạo diễn Terrence Malick. Ảnh: Warner Bros.

Theo đơn kiện, Kilcher phát hiện James Cameron đề cập cô là nguồn cảm hứng trong một video phỏng vấn vào cuối năm ngoái. Trong đoạn video, đạo diễn đứng trước bản phác thảo Neytiri và trực tiếp nhắc đến cô: "Nguồn tham chiếu ban đầu cho bức vẽ này là ảnh của diễn viên Q'orianka Kilcher trên tờ LA Times. Đây thực chất là gương mặt của cô ấy, nhất là phần nửa dưới, cô ấy có những đường nét rất thú vị".

Hồ sơ cho biết Kilcher và Cameron từng gặp nhau tại một sự kiện từ thiện vài tháng sau khi Avatar ra mắt năm 2009. Tại đây, Cameron mời cô đến văn phòng làm việc. Khoảng một tuần sau, diễn viên đến nơi nhưng Cameron vắng mặt. Thay vào đó, nhân viên của ông trao cho cô bản phác thảo do đạo diễn thực hiện, kèm lời nhắn viết tay: "Vẻ đẹp của cháu là nguồn cảm hứng ban đầu cho nhân vật Neytiri. Tiếc là khi đó cháu đang quay phim khác. Hẹn lần sau nhé".

Kilcher cho biết: "Tôi chưa từng nghĩ người mình tin tưởng lại sử dụng gương mặt tôi như một phần trong quy trình thiết kế quy mô lớn mà không hề thông báo hay xin phép. Điều đó vượt quá giới hạn".

Theo nội dung khiếu nại, hình ảnh của Kilcher được tái tạo qua các bản phác thảo sản xuất, mô hình điêu khắc 3D, quét laser thành dữ liệu kỹ thuật số độ phân giải cao và phân phối cho nhiều đơn vị kỹ xảo để hoàn thiện ngoại hình nhân vật. Hình ảnh sau đó xuất hiện trong phim chiếu rạp, poster, hàng hóa thương mại, các phần hậu truyện và các đợt tái phát hành mà diễn viên không biết.

Luật sư Arnold P. Peter, đại diện pháp lý của Kilcher, cho rằng đây không đơn thuần là nguồn cảm hứng sáng tạo mà là hành vi khai thác hình ảnh cá nhân trái phép để phục vụ mục đích thương mại. Ông nói: "Cameron sử dụng đặc điểm sinh trắc học trên gương mặt của một cô gái bản địa, đưa vào quy trình sản xuất công nghiệp và tạo ra hàng tỷ USD lợi nhuận mà chưa từng xin phép".

Phía nguyên đơn yêu cầu bồi thường thiệt hại, chia lại lợi nhuận phát sinh từ việc sử dụng hình ảnh, lệnh cấm tiếp tục khai thác và công khai đính chính thông tin. Ngoài Cameron và Disney, đơn kiện nhắm đến Lightstorm Entertainment - do đạo diễn Avatar và nhà sản xuất phim Larry Kasanoff thành lập - cùng nhiều công ty kỹ xảo tham gia sản xuất phim. Hiện đạo diễn và công ty sản xuất chưa phản hồi về sự việc.

Diễn viên Q'orianka Kilcher. Ảnh: IMDb

Ra mắt năm 2009, phần một Avatar vượt Titanic trở thành phim điện ảnh ăn khách nhất mọi thời, thu hơn 2,92 tỷ USD toàn cầu. Series dẫn dắt khán giả đến thế giới kỳ ảo, mang tính cảnh tỉnh về các vấn đề toàn cầu trong bối cảnh con người đứng trước cuộc cách mạng AI và ô nhiễm môi trường. James Cameron không đạo diễn phim điện ảnh nào ngoài Avatar, dành nhiều thời gian nghiên cứu công nghệ và chuẩn bị kịch bản cho các phần kế tiếp.

Đội ngũ lên kế hoạch thực hiện năm phim, ra mắt phần ba cuối năm ngoái và đã quay một phần của phần bốn, dự kiến phát hành ngày 21/12/2029. Tập cuối Avatar 5 lên lịch vào ngày 19/12/2031. Tuy nhiên, theo nguồn tin nội bộ của The Wrap, chiến lược phát hành các phần tiếp khá mơ hồ khi hãng Disney tìm cách giảm chi phí và rút ngắn thời lượng loạt phim nhằm tránh rủi ro tài chính.

James Cameron, 72 tuổi, là một trong những đạo diễn có tầm ảnh hưởng lớn nhất Hollywood, nổi tiếng với bom tấn Titanic, The Terminator và Avatar. Ông được biết đến với tư duy hình ảnh, khả năng kể chuyện giàu cảm xúc và tinh thần tiên phong trong ứng dụng công nghệ điện ảnh.

Các tác phẩm của ông nổi bật nhờ hiệu ứng hình ảnh tiên phong và kỹ thuật ghi hình, tạo nên những khung hình sống động nhưng cũng là trở ngại khi có chi phí tốn kém nhất lịch sử điện ảnh. Trong bài phỏng vấn trên IGN tháng 10/2025, ông nói nếu trí tuệ nhân tạo AI ứng dụng vào điện ảnh, giá trị lớn nhất nằm ở việc hỗ trợ giảm chi phí làm phim bom tấn.

Q'orianka Kilcher sinh năm 1990, sinh tại Đức, có cha là người gốc Quechua-Huachipaeri từ Peru và mẹ là nhà hoạt động nhân quyền người Mỹ gốc Thụy Sĩ. Lớn lên ở Hawaii (Mỹ), Kilcher sớm tiếp xúc với nghệ thuật biểu diễn, theo học nhiều thể loại múa từ nhỏ trước khi bước vào sự nghiệp diễn xuất. Cô nổi tiếng với vai Pocahontas trong The New World (2005) của Terrence Malick và công chúa Ka'iulani trong Princess Kaiulani (2009).

Cát Tiên (theo Variety)