Israel bác kế hoạch Gaza do ông Trump hậu thuẫn

Thủ tướng Netanyahu nói Israel không chấp thuận kế hoạch Gaza do Mỹ đề xuất, bất chấp nỗ lực thúc đẩy của Tổng thống Trump.

"Tổng thống Mỹ Donald Trump, hoặc đội ngũ của ông ấy, tin họ có thể khiến Hamas giải giáp và phi quân sự hóa Gaza. Họ đã gửi cho chúng tôi một dự thảo, nhưng chúng tôi không đồng ý và đã gửi phản hồi", Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết trong video đăng đêm 4/8.

Đây là lần đầu tiên Thủ tướng Netanyahu lên tiếng từ khi Tổng thống Trump ngày 30/7 tuyên bố đạt thỏa thuận về "giải giáp hoàn toàn" lực lượng Hamas và các nhóm vũ trang khác ở Gaza, thêm rằng Israel sẽ rút quân khỏi dải đất khi quá trình hoàn tất.

Động thái gây chú ý bởi một quan chức Mỹ trước đó nói đề xuất giải giáp là phần mở rộng của kế hoạch 20 điểm nhằm chấm dứt chiến sự Gaza do Tổng thống Trump đưa ra và Israel đã chấp thuận năm ngoái. Mỹ không yêu cầu Israel đưa ra cam kết mới, chỉ cần thực hiện những gì đã đồng ý, và lưu ý Tổng thống Trump sẽ "rất thất vọng" nếu Tel Aviv cản trở tiến trình.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu họp báo tại Jerusalem ngày 15/6. Ảnh: AFP

Thỏa thuận do Hội đồng Hòa bình, cơ quan do ông Trump khởi xướng nhằm chấm dứt các cuộc xung đột trên toàn cầu, đề xuất. Hamas đã chấp nhận thỏa thuận và kỳ vọng các bên trung gian sẽ giúp đảm bảo Israel tuân thủ.

Hội đồng Hòa bình cho biết sau khi Hamas giao nộp vũ khí, Israel chỉ phải rút quân khỏi các vị trí vượt quá "ranh giới vàng", vốn được thiết lập theo lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas tháng 10/2025. Quân đội Israel những tháng qua đã mở rộng phạm vi kiểm soát Gaza từ 53% lên 60% diện tích.

Thủ tướng Netanyahu tuyên bố quân đội nước này sẽ không rút khỏi bất kỳ vị trí nào ở Gaza.

"Chúng tôi đang chỉ thị cho các binh sĩ Lực lượng Phòng vệ Israel làm bất cứ điều gì cần thiết để tự vệ, bảo vệ lãnh thổ và người dân của chúng tôi", ông Netanyahu nói.

Vị trí "ranh giới vàng" Israel thiết lập theo thỏa thuận giai đoạn một. Đồ họa: Guardian

Thủ tướng Netanyahu ngày 3/8 đã gặp Nickolay Mladenov, đặc phái viên về Gaza của Hội đồng Hòa bình. Ông Mladenov mô tả cuộc trao đổi "mang tính xây dựng", nhưng các diễn biến cho thấy nỗ lực thuyết phục ông Netanyahu nhất trí với kế hoạch không mang lại kết quả như kỳ vọng.

Hội đồng Hòa bình sau đó ám chỉ rằng họ có thể mở lại các điều khoản của thỏa thuận để tiếp tục xem xét, sẵn sàng điều chỉnh nội dung về việc Israel rút quân theo hướng có lợi hơn cho Tel Aviv. Tuy nhiên, nếu chấp nhận các yêu cầu sửa đổi của Israel đối với đề xuất giải giáp, Hội đồng Hòa bình có nguy cơ đánh mất sự ủng hộ của Hamas, vốn phải mất nhiều tháng đàm phán mới đạt được.

Tal Elovits, nhà nghiên cứu tại viện chính sách Molad của Israel, cho rằng nước này trên thực tế không có nhiều khả năng hủy bỏ kế hoạch do Mỹ bảo trợ, trong bối cảnh Tel Aviv ngày càng bị cô lập trên trường quốc tế.

"Thủ tướng Netanyahu không còn lựa chọn nào khác ngoài việc lắng nghe người bạn duy nhất còn lại của mình", ông Elovits nói với AFP, nhắc đến Tổng thống Trump. "Trong vấn đề này, ông Netanyahu không phải là người chủ động. Ông ấy chỉ tìm cách ngăn cản một số đề xuất, còn Israel hiện không đưa ra bất kỳ sáng kiến hay phương án thay thế nào".

Như Tâm (Theo AFP, Times of Israel)