
Các thành viên hải quân Iran đứng trên một tàu ngầm lớp Ghadir tại cảng Bandar Abbas ở miền nam Iran, ngày 29-11-2018 - Ảnh: MEHR NEWS
Theo Hãng tin Tasnim, các tàu ngầm mini lớp Ghadir đã được đưa tới eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu trước khi xung đột bùng phát.
Tehran hiện gần như đã phong tỏa eo biển này kể từ sau đợt tấn công của Mỹ và Israel vào ngày 28-2.
Theo Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS), Iran đang sở hữu ít nhất 16 tàu ngầm lớp Ghadir. Mỗi tàu có khoảng 10 thủy thủ, được trang bị hai ngư lôi hoặc hai tên lửa hành trình chống hạm C-704 do Trung Quốc thiết kế.
Giới chuyên gia nhận định Iran từ lâu đã duy trì ảnh hưởng tại eo biển Hormuz nhờ tên lửa, máy bay không người lái giá rẻ và các chiến thuật quân sự bất đối xứng. Các tàu ngầm mini được xem là sẽ bổ sung thêm năng lực răn đe cho Tehran.
Tuy nhiên nhiều chuyên gia quân sự cho rằng hiệu quả thực chiến của các tàu này còn gây tranh cãi. Một nguồn tin am hiểu vấn đề cho biết tàu Ghadir phát ra tiếng ồn lớn hơn nhiều so với phần lớn tàu ngầm hiện đại, trong khi thủy thủ đoàn thiếu kinh nghiệm và tàu thường gặp sự cố bảo trì.
Địa hình tại eo biển Hormuz cũng là trở ngại lớn. Eo biển chỉ sâu tối đa khoảng 100m, khiến tàu ngầm khó ẩn náu trước hệ thống sonar chủ động. Dù vậy, Tasnim khẳng định lớp Ghadir vốn được "thiết kế riêng" cho vùng biển nông tại Hormuz và vịnh Ba Tư.
Tàu Ghadir có lượng giãn nước chỉ khoảng 115 tấn - nhỏ hơn nhiều so với tàu ngầm lớp Kilo của Liên Xô mà Iran từng vận hành (2.000 tấn) hay tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Los Angeles của Mỹ (6.000 tấn).
Mặc dù Mỹ và Israel tuyên bố chiến dịch quân sự đã phá hủy gần như toàn bộ năng lực hải quân của Iran, trong tuần qua các xuồng cao tốc nhỏ của Tehran vẫn được cho là đã hai lần tấn công tàu Mỹ di chuyển qua eo biển Hormuz.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết đã đánh chặn thành công các vụ tấn công này, song hoạt động vận tải dầu thương mại qua eo biển vẫn gần như tê liệt.
Bà Emma Salisbury từ Viện Nghiên cứu chính sách đối ngoại nhận định với Hãng tin Bloomberg rằng nguy cơ lớn nhất từ các tàu ngầm mini của Iran là khả năng rải thủy lôi.
Theo bà, Tehran cũng có thể phối hợp các tàu này với xuồng cao tốc và máy bay không người lái để thực hiện các cuộc tấn công kiểu "bầy đàn" nhằm vào tàu chiến Mỹ tại khu vực.
